I GZ 405/20

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-14

Skład orzekający: sędzia NSA Dariusz Dudra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika, czy też od dnia zawiadomienia nowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pierwszego wyznaczonego pełnomocnika. Skarga kasacyjna wniesiona po upływie terminu, nawet przez kolejnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący S.L. złożył skargę kasacyjną po terminie, po tym jak jego pierwszy pełnomocnik z urzędu został zwolniony, a następnie wyznaczono nowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że termin biegnie od zawiadomienia pierwszego pełnomocnika. Skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 494/18 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem dnia 2 listopada 2020r., sygn. akt I SA/Bd 494/18 odrzucił skargę kasacyjną S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 września 2019r., oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2018r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji wskazał, że wynika, że po doręczeniu skarżącemu odpisu ww. wyroku z uzasadnieniem w dniu 21 października 2019r., stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2019r., sygn. akt I SPP/Bd 201/19 Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. pismem z dnia 24 lutego 2020r. wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego B. Ł. Pełnomocnik ten odebrał informację o wyznaczeniu w dniu 26 lutego 2020r. W wyniku wniosku skarżącego o zmianę pełnomocnika z dnia 7 marca 2020r., radca prawny B. Ł. została zwolniona z obowiązku zastępowania skarżącego, o czym została poinformowana pismem z dnia 13 marca 2020r. W konsekwencji powyższego, Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. pismem z dnia 13 marca 2020r. wyznaczył dla skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem, drugiego pełnomocnika w osobie radcy prawnego R.F. Nowy pełnomocnik odebrał pismo o wyznaczeniu w dniu 31 marca 2020r. Pełnomocnik ten wniósł skargę kasacyjną w dniu 26 czerwca 2020r. (data stempla pocztowego). Złożył jednocześnie ze skargą kasacyjną wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosek został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 lipca 2020r. które nie zostało zaskarżone. WSA zaznaczył, że pierwszy pełnomocnik, radca prawny B. Ł. dowiedziała się o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem dla skarżącego w dniu 26 lutego 2020r. odbierając dokument z wyznaczeniem osobiście w Biurze Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. Natomiast drugi pełnomocnik wyznaczony później, radca prawny R. F., dowiedział się o wyznaczeniu w dniu 31 marca 2020r. W realiach przedmiotowej sprawy, mając na uwadze treść art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.), uwzględniając jednocześnie treść art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875) oraz mając na względzie termin zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, należy stwierdzić, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, wynikający z art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), upływał z dniem 8 czerwca 2020r. Z tym dniem upływał trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej uwzględniający okres zawieszenia biegu terminów. Ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona dopiero w dniu 26 czerwca 2020r., a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został rozpatrzony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 lipca 2020r. odrzucającym ten wniosek, wniesioną skargę kasacyjną należało odrzucić jako wniesioną po upływie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, ewentualnie jego zmianę i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 177 § 1 i 3 p.p.s.a poprzez nieprawidłową wykładnie oraz zastosowanie i przyjęcie, że skarga kasacyjna został złożona z naruszeniem 30-dniowego terminu do jej złożenia liczonego od dnia doręczenia ustanowionemu pełnomocnikowi – radcy prawnemu - odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, 2. art. 177 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie i przyjęcie, że skuteczne zawiadomienie rozpoczynające bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia powiadomienia pierwszego pełnomocnika ustanowionego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, tym samym ustanowienie kolejnego pełnomocnika nie odnawia terminu do wniesienia skargi ponieważ skutek odnowienia ma tylko zawiadomienie dokonane wobec pierwszego pełnomocnika, 3. art. 178 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym sprawy i odrzucenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W razie natomiast ustanowienia w ramach prawa pomocy pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prawny wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia następuje odnowienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez liczenie tego terminu od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak skutek odnowienia ma tylko zawiadomienie pierwszego pełnomocnika z urzędu. Zatem, skoro pierwszy wyznaczony pełnomocnik otrzymał zawiadomienie 26 lutego 2020 r., termin na wniesienie skargi kasacyjnej w tej sprawie – w związku ze szczególnymi przepisami art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w zw. z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875) – upłynął 8 czerwca 2020 r. Do tego dnia pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej bez konieczności składania wniosku o przywrócenia terminu. W realiach rozpoznawanej sprawy, na prośbę skarżącego, pierwotnie ustanowiony pełnomocnik z urzędu został odwołany, zaś w jego miejsce wyznaczony kolejny – w dniu 31 marca 2020 r. Miał on możliwość zarówno skorzystać z dobrodziejstwa przepisu art. 177 § 3 p.p.s.a. i złożyć skargę kasacyjną w otwartym terminie – do dnia 8 czerwca 2020 r., jak również złożyć skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w terminie 30 dni (na podstawie art. 87 § 1 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a.) od dnia jego wyznaczenia, przy czym w rozpoznawanej sprawie w związku z ww. przepisami szczególnymi, od dnia 24 maja 2020 r., który to termin upłynął w rozpoznawanej sprawie 22 czerwca 2020 r. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona dopiero w dniu 26 czerwca 2020r., a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został rozpatrzony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 lipca 2020r. odrzucającym ten wniosek, wniesioną skargę kasacyjną należało odrzucić jako wniesioną po upływie terminu. W tych okolicznościach, zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną skarżącego na podstawie art. 178 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło