I GZ 415/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu Województwa Małopolskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 489/25 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 18 marca 2025 r. nr MW-V.432.1.37.2025.PS w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: uchylić punkt 3 zaskarżonego postanowienia. Pismem z 1 kwietnia 2025 r. S. sp. z o.o. w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z 18 marca 2025 r. w sprawie nieuwzględnienia protestu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o przedłożenie odpowiedzi na skargę, Zarząd Województwa Małopolskiego wniósł o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego wskazując w podstawie prawnej tego żądania art. 161 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Organ podał, że w wyniku zakończenia procedury odwoławczej dokonał aktualizacji listy ocenianych projektów stanowiącej załącznik nr 1 do Uchwały nr 876/25 z 15 kwietnia 2015 r. w wyniku czego doszło do podniesienia ilości punktów otrzymanych przez skarżącą spółkę (z 31 na 38,5), a konsekwencją tego była także aktualizacja listy podstawowej projektów wybranych do dofinansowania stanowiącej załącznik nr 2 do ww. uchwały, na której, pod pozycją nr 16, umieszczona została również strona skarżąca. Następnie Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej spółki, aby w terminie 7 dni wskazał, czy w związku z treścią odpowiedzi na skargę i faktem, że skarga miała stać się bezprzedmiotowa, w dalszym ciągu ją podtrzymuje, czy też skarga ta utraciła znaczenie i skarżący ją cofa. W odpowiedzi pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że wobec zawarcia umowy w wyniku wybrania projektu skarżącej spółki do dofinansowania, cofa skargę. Jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. WSA postanowieniem z 28 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 489/25 umorzył postępowanie sądowe, zwrócił skarżącej 200 (dwieście) złotych uiszczone tytułem wpisu od skargi i zasądził od Zarządu Województwa Małopolskiego na rzecz skarżącej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może skargę cofnąć. Jak stanowi natomiast art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. O umorzeniu postępowania sądowego orzeczono zatem w punkcie 1. na podstawie wskazanych wyżej przepisów. Wskazał także, że umorzenie postępowania w oparciu o art. 60 w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skutkowało też zwrotem stronie skarżącej uiszczonego od skargi wpisu (punkt 2 sentencji postanowienia). Zgodnie bowiem z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Natomiast w zakresie zasądzenia kosztów postępowania w pkt. 3 postanowienia WSA stwierdził, że z wyjaśnień Instytucji Zarządzającej wynikało, że w następstwie dokonanej zmiany punktacji wniosku skarżącej spółki, uzyskała ona dofinansowanie, przez co skarga stała się bezzasadna, a postępowanie bezprzedmiotowe. Tym samym działanie organu postrzegać należało jako samokontrolne w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Uwzględniając powyższe oraz fakt cofnięcia skargi przez zawodowego pełnomocnika (punkt 4 uzasadnienia) uznać należało, że w sprawie wystąpił zbieg podstaw do umorzenia postępowania sądowego, przy czym w przypadku umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie przysługuje jedynie zwrot uiszczonego wpisu, zaś w oparciu o umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. strona domagać się może również zwrotu kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Zarząd Województwa Małopolskiego wniósł zażalenie na pkt. 3 postanowienia, tj. orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania. Zdaniem organu nie można zgodzić się ze stanowiskiem WSA, że Instytucja Zarządzająca po wniesieniu skargi i w wyniku jej uwzględnienia przyznała skarżącej dofinansowanie. Zarząd wskazał, że uchwała w sprawie aktualizacji listy ocenionych projektów została podjęta w dniu 15 kwietnia 2025 r., natomiast doręczenie odpisu skargi organowi nastąpiło w dniu 17 kwietnia 2025 r., dodając że w przypadku nieuzglednienia protestu skarga wnoszona jest przez wnioskodawcę bezpośrednio do WSA, nie zaś za pośrednictwem organu, a zatem przyznanie dofinansowania nie nastąpiło w wyniku uwzględnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W myśl art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Cytowany przepis stanowi odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie i jako taki powinien być interpretowany wąsko. Przepis ten znajduje więc zastosowanie wyłącznie w sytuacji, kiedy sąd umarza postępowanie z uwagi na zastosowanie przez organ instytucji autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Stosownie do treści powołanego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zatem, dla zastosowania art. 201 § 1 p.p.s.a. istotne jest jednoznaczne ustalenie, czy w sprawie doszło do autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona do WSA w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa), bezpośrednio do sądu. Sąd przy piśmie z 14 kwietnia 2025 r. przesłał Zarządowi Województwa odpis skargi. Ze znajdującego się w aktach sądowych zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 98 akt) wynika, że organ odebrał przesyłkę w dniu 17 kwietnia 2025 r. Natomiast uchwała organu aktualizująca listę podstawową projektów wybranych do dofinansowania, wskutek czego skarżąca zakwalifikowała się do przyznania jej dofinansowania, została podjęta 15 kwietnia 2025 r., a zatem przed otrzymaniem skargi przez organ. Tym samym za niezasadne należało uznać stanowisko Sądu I instancji, że działanie organu postrzegać należy jako samokontrolne w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym - mając jednocześnie na uwadze zakres zaskarżenia zawarty w zażaleniu - stwierdzić należy, iż brak było podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 201 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy należało uchylić postanowienie Sądu Wojewódzkiego w zakresie pkt 3, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.