I GZ 427/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 212/16 w zakresie oddalenia wniosku o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 212/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek [...] o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2016 r. w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, umorzył postępowanie zainicjowane skargą [...] na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...]. Rozstrzygnięcie to wydane zostało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W wyniku bowiem wznowienia postępowania administracyjnego wszczętego przed dniem wniesienia skargi, Dyrektor Izby Celnej w [...], decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] września 2015 r. Pismem z dnia 12 maja 2016 r. [...] wniósł o uzupełnienie wyżej opisanego postanowienia o rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma wskazał, że pomimo wniosku o zasądzenie kosztów procesu zawartego w skardze z dnia 25 stycznia 2016 r., w wydanym orzeczeniu brak jest rozstrzygnięcia o kosztach. W ocenie skarżącego, zwrot kosztów od organu przysługuje mu również w razie umorzenia postępowania z przyczyny działań kontrolnych organu. Z ostrożności, wobec umorzenia postępowania przed rozpoczęciem rozprawy, skarżący wniósł o zwrot całego uiszczonego wpisu od skargi. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przy czym art. 200 p.p.s.a. stanowi, że zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Dodatkowo, w myśl art. 201 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania, z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. (autokontrola), który to przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Inaczej mówiąc sąd jedynie wówczas zasądza od organu na rzecz skarżącego koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe w związku z uznaniem przez organ administracji w całości argumentacji zawartej w skardze i uchyleniem przez ten organ zaskarżonego aktu (w ramach autokontroli). Zdaniem WSA w rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Organ uchylił wprawdzie zaskarżoną decyzję ale nie w trybie autokontroli (nie uwzględnił zarzutów zawartych w skardze) tylko w trybie postępowania wznowieniowego. W świetle powyższego, skarżącemu nie przysługuje roszczenie o zwrot kosztów tego postępowania, a zatem wniosek o uzupełnienie postanowienia w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. W ocenie Sądu I instancji brak jest również podstaw do zwrotu wpisu z powodu umorzenia postępowania przed rozpoczęciem rozprawy, albowiem zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie, skarga nie została odrzucona, a skarżący nie cofnął skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] domagał się zwrotu wniesionej opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast zgodnie art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Artykuł 54 § 3 p.p.s.a. reguluje instytucję autokontroli. Stosownie bowiem do tego przepisu, organ administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Autokontrola polega na usunięciu przez organ naruszenia prawa we własnym zakresie i podzielenia równocześnie poglądu strony przeciwnej o istnieniu tego naruszenia, co niweczy spór pomiędzy stronami (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). W przypadku bowiem uwzględnienia przez organ administracji wniesionej do Sądu skargi w trybie przewidzianym w ostatnio wspomnianym przepisie, wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest wydać na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości, jednocześnie zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, stosownie do powołanego wyżej art. 201 § 1 p.p.s.a. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Organ uchylił wprawdzie zaskarżoną decyzję ale nie w trybie autokontroli (nie uwzględnił zarzutów zawartych w skardze) tylko w trybie postępowania wznowieniowego. W świetle powyższego, skarżącemu nie przysługuje roszczenie o zwrot kosztów tego postępowania, a zatem wniosek o uzupełnienie postanowienia w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Brak jest również podstaw do zwrotu wpisu z powodu umorzenia postępowania przed rozpoczęciem rozprawy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie, skarga nie została odrzucona, a skarżący nie cofnął skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy. W tym kontekście bez znaczenia jest argumentacja skarżącego, że nie cofnął skargi, gdyż nie znał terminu rozprawy oraz nie znał sposobu rozstrzygnięcia swojej sprawy przez Dyrektora Izby Celnej w [...]. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.