I GZ 495/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 708/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 marca 2025 r. nr 1201-IEE.7113.2.27.2025.2.JN w przedmiocie przyznania własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 28 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 708/25 odmówił A. Ł (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 10 marca 2025 r. w przedmiocie przyznania własności nieruchomości. Odmawiając skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji wskazał, że nie uprawdopodobnił w dostatecznym stopniu, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący, powołując się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, nie skonkretyzował jej charakteru ani rozmiaru. Nie przedstawił również żadnych dowodów dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby ocenić, czy ewentualna szkoda wynikająca z wykonania postanowienia miałaby dla niego charakter "znaczny" w rozumieniu przytoczonych wyżej definicji. Jak wskazano, samo przekonanie strony o niekorzystnych skutkach nie jest wystarczające. Sąd wskazał, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, wydane na podstawie art. 112b § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2025.132 z późn. zm.; dalej: u.p.e.a.) i stanowi o przyznaniu Z. S. własność udziału [...] części nieruchomości lokalowej objętej księgą wieczystą nr [...], co jest równoznaczne z utratą tego prawa po stronie skarżącego. Jest ono zatem ostatnią z czynności uregulowanych w ramach rozdziału siódmego ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatytułowanego "Egzekucja z nieruchomości". Powyższe oznacza, że na dzień wydania przez Sąd postanowienia w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu, wniosek jest bezprzedmiotowy i nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie tego wniosku. Wstrzymanie wykonania aktu (postanowienia) nie może polegać na wstrzymaniu skutku, który zaskarżony akt już wywołał. Powołane wyżej przepisy nie dają bowiem podstaw do przyjęcia, że wstrzymanie wykonania aktu obejmuje również takie akty, które już zostały wykonane, tj. wywołały materialne skutki faktyczne i prawne. W takiej sytuacji wstrzymanie wykonania aktu stanowiłoby w istocie restytucję stanu rzeczy istniejącego przed wykonaniem zaskarżonego aktu, tymczasem z powołanych przepisów wprost wynika jedynie dopuszczalność wstrzymania wykonania aktu, a zatem takiego aktu, który nie został jeszcze wykonany, nie zaś wstrzymania skutków, jakie wywołał wykonany już akt. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania aktu, to jego wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył zażalenie na powyższe postanowienie w którym wniósł o jego zmianę w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i aktualnych dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przedmiotem niniejszego postępowania jest egzekucja z nieruchomości, a konkretnie postanowienie o przybiciu. Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia w przedmiocie przybicia nieruchomości są przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 111m, który zakreśla organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej, z których w niniejszej sprawie skarżący skorzystał poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie o przybiciu (a następnie skargi do WSA). Norma postępowania przewidziana w art. 111m § 1 u.p.e.a., nakazuje organowi egzekucyjnemu po zamknięciu licytacji wydanie postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. W myśl zaś § 2 art. 111m u.p.e.a., postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, który z kolei zobowiązuje organ do wstrzymania wydania przedmiotowego postanowienia do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego. Natomiast odmowa przybicia może nastąpić w przypadku, gdy ostateczne rozstrzygnięcia tych skarg lub zażaleń potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji (art. 111n § 1 u.p.e.a.). Odnosząc przytoczone unormowania do ustalonego stanu faktycznego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęte kontrolą postanowienie Sądu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia jest zgodne z prawem i nie podważa go argumentacja zażalenia. Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że strona nie uprawdopodobniła, że nieudzielenie jej ochrony tymczasowej może pociągnąć za sobą skutki, w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania po jej stronie trudnych do odwrócenia skutków w związku z tym konkretnym postanowieniem o udzieleniu przybicia. Postanowienie w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości jest tylko elementem toczącego się postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania zaskarżonego aktu, tj. dotyczącego przybicia, że mógłby ponieść znaczną szkodę lub mogłyby powstać trudne do odwrócenia skutki w związku z tym konkretnym postanowieniem. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zażalenia. W związku z tym, w ocenie NSA, argumenty zmierzające do wykazania, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje trudne do wrócenia skutki, nie podważyły prawidłowej oceny Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.