I GZ 577/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt III SA/Po 1002/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił M. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia [...] października 2013r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi, wskazując, iż niedochowanie terminu nastąpiło bez jej winy, gdyż otrzymawszy przesyłkę z Sądu, zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi omyłkowo na kopercie odnotowała nieprawidłową datę otrzymania/doręczenia, czego skutkiem było uiszczenie opłaty z opóźnieniem. Na swoją obronę podała, że żyje w ogromnym stresie gdyż z uwagi na chorobę męża musi się nim opiekować oraz dziećmi i jednocześnie prowadzić sprawy firmy. Jednocześnie w piśmie strona wniosła o zaliczenie opłaty przez nią uiszczonej w dniu [...] lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. podał, że okoliczności podane przez skarżącą nie mogą być uznane za wyłączające winę z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). Sąd I instancji ocenił, że niedochowanie terminu do wniesienia wpisu od skargi nie było następstwem okoliczności niezależnych od skarżącej, lecz było konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Okoliczności niedochowania terminu nie zmienia w ocenie Sądu fakt, iż do wskazanej omyłki doszło jak podnosi skarżąca z uwagi na nagromadzenie się obowiązków życia codziennego, w tym choroby męża i opieka nad nim. M. M. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu skarżąca podała, że przesłankę braku winy i dochowania należytej staranności należy rozpatrywać w okolicznościach konkretnego przypadku, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Sąd I instancji w ocenie skarżącej nie wziął pod uwagę, faktu, iż nawet przy dołożeniu najwyższej staranności skarżąca nie mogła usunąć przeszkody uniemożliwiającej jej dotrzymanie terminu, gdyż jej czynności od początku były obarczone błędem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie z braku uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z treści zaś art. 87 § 2 tej ustawy wynika, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo są zgodne, że uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (braku winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2002 r., II SA/Kr 1977/00, niepubl.). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc konieczności udowodnienia braku winy. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło czy nie. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Podstawą tej oceny powinien być obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Mając powyższe na uwadze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy. Za takie uprawdopodobnienie nie mogą być bowiem uznane gołosłowne twierdzenia skarżącej, iż z uwagi na chorobę męża i stres dokonała błędnego zapisu na kopercie daty otrzymania przesyłki z sądu o wysokości i terminie uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca wnosząc zażalenie nie przedstawia dokumentów o stanie zdrowia męża a tylko podała informacje, że mąż doznał urazu kręgosłupa, co więcej nie wiadomo od jak długiego czasu mąż wymaga opieki. Skarżąca do zażalenia dołączyła jedynie ksero zwolnienia lekarskiego o niezdolności do pracy męża w dniach od [...] r. do [...] r., przy czym w zwolnieniu tym zaznaczono, że chory może chodzić. Należy więc domniemywać, że choroba męża nie była na tyle poważna aby skarżąca musiała przy mężu cały czas przebywać i czuwać. Dodatkowo powołane obowiązki są obowiązkami życia codziennego i nie mogą być podstawą przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). Jak już wskazał w postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. aby mogło dojść do przywrócenia uchybionego terminu strona skarżąca winna wykazać, że w danej chwili dochowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw a tym samym należy w tym miejscu podać, że skarżąca winna w sytuacji w której nie radzi sobie z nadmiarem obowiązków do prowadzenia własnych spraw upoważnić profesjonalistę – adwokata lub radcę prawnego, który czuwałby nad sprawami prawnymi, tym bardziej, że skarżąca miała świadomość o złożonej do sądu skardze na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji odmowa przywrócenia terminu nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.