I GZ 59/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. S.A. w Z. na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia [...] lutego 2014 r. w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] grudnia 2012 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z [...] lutego 2014 r. Przewodniczący I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wezwał P. S.A. w Z. do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. Cały wpis od środka prawnego określony został na kwotę [...] zł, natomiast Spółka uiściła wpis w kwocie [...] zł. Powyższe zarządzenie zostało wydane w następstwie uchylenia postanowieniem z 8 listopada 2013 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z [...] września 2013 r. NSA wskazał na konieczność wyjaśnienia powodu uznania wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia za nieprawidłową, odniesienia się do stanowiska skarżącej Spółki oraz określenia prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia. W uzasadnieniu zarządzenia z [...] lutego 2014 r. Przewodniczący wskazał, iż żądany wpis od skargi kasacyjnej został pobrany zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), jako połowa wpisu należnego i uiszczonego od wniesionej do Sądu skargi. Z uwagi na fakt kontroli poprawności wyliczenia wpisu od skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz moc wiążącą prawomocnie wydanego przez sąd orzeczenia, kwestionowanie wysokości wpisu nie może już wywrzeć skutków procesowych. Zdaniem Sądu wartość przedmiotu zaskarżenia w złożonej skardze kasacyjnej ustalić należy na taką samą kwotę jak ustalona w odniesieniu do skargi zarządzeniem z [...] lutego 2013 r. Na powyższe zarządzenie Spółka wniosła zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w K. do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 220 § 1, art. 218 i art. 215 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: ppsa) w zw. z art. 216 i art. 231 ppsa poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że wysokość wpisu sądowego do uiszczenia przez skarżącą jest wyższa, niż to wynika z faktycznie kwestionowanej należności pieniężnej i odpowiada pełnej wysokości uiszczonego podatku akcyzowego; 2. art. 218 ppsa poprzez jego niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu dochodzenia ustalającego faktyczną wartość przedmiotu zaskarżenia i w konsekwencji bezpodstawne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie wyższej, niż to określiła skarżąca w skardze kasacyjnej; 3. art. 170 ppsa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia i wysokości wpisu od skargi do sądu I instancji jest wiążące w zakresie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia i wysokości wpisu dla potrzeb skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, iż na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego wniesieniem skargi kasacyjnej należny wpis sądowy określa się przy uwzględnieniu § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu, w myśl którego wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Treść tego przepisu może jednak rodzić wątpliwości, czy chodzi o połowę wpisu uiszczonego od skargi, czy też należnego a niekoniecznie uiszczonego w tej wysokości. Na gruncie wykładni językowej powyższego przepisu należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie użył w nim zwrotu "wynosi połowę uiszczonego wpisu od skargi", co prowadziłoby do uzależnienia wysokości wpisu od skargi kasacyjnej od faktycznie uiszczonego w danej sprawie wpisu od skargi, rozpoznanej przez Sąd pierwszej instancji. Wykładnia językowa, zwracająca uwagę, że sformułowanie ww. przepisu brzmi "...wynosi połowę wpisu od skargi" oraz wykładnia systemowa wewnętrzna nawiązująca do § 1, 2 i 4 rozporządzenia RM (tam także ustawodawca użył zwrotu "wynosi" wraz z podaniem kwoty lub metody jej obliczenia), a także wykładnia systemowa zewnętrzna zgodna z art. 231 ppsa prowadzi do konkluzji, że wpis od skargi kasacyjnej określa się uwzględniając wysokość wpisu od skargi, który powinien był zostać uiszczony zgodnie z art. 231 ppsa i przepisów rozporządzenia RM, a nie tego, który faktycznie został uiszczony od skargi (v. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK 615/13). Jednakże dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie ma treść art. 170 ppsa. Stanowi on, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia oznacza dla sądów konieczność przyjęcia, iż dana kwestia kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Konsekwencją tego stanu rzeczy, w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia prawna, nie może być ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Prawomocne są m.in. wszystkie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem nie przysługuje od nich środek odwoławczy (zob. art. 168 § 1 w zw. z art. 193 ppsa). Wbrew argumentom autora zażalenia, na tym etapie nie można skutecznie zakwestionować ustalonej w sprawie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz wysokości pobranego w pierwszej instancji wpisu w sytuacji, gdy problem ten został już przez Naczelny Sąd Administracyjny przesądzony postanowieniem z [...] maja 2013 r. (sygn. akt. I GZ 82/13). Należy przy tym podkreślić, iż podczas kontroli zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego NSA nie mógł dokonać kontroli zarządzenia określającego wartość przedmiotu zaskarżenia, bowiem Spółka w zażaleniu nie zawarła w tym zakresie wyraźnego wniosku, o jakim mowa w art. 191 ppsa. Konsekwencją tego stanu rzeczy było przyjęcie, że w sprawie wiążąca jest wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w zarządzeniu z [...] lutego 2013 r., ustalającym tę wartość. Od tak ustalonej wartości przedmiotu zaskarżenia ustalono prawidłowy wpis sądowy od skargi. Kwestia wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest zatem "otwarta" również na tym etapie postępowania. Ponowne kwestionowanie tych zagadnień w zażaleniu nie jest zatem uprawione, z uwagi na art. 170 w zw. z art. 193 ppsa. Odnosząc się do zamieszczonego w zażaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia należy stwierdzić, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, na obecnym etapie postępowania, wniosek ten jest bezprzedmiotowy. Z powołanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i 198 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.