I GZ 619/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 3 listopada 2014 r. sygn. akt. I SA/Wr 513/13 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E. " spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie I. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 3.11.2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 513/13 odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 2 czerwca 2014 r. odmawiającego skarżącej "E." Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji przypomniał, iż udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa. W związku z czym powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie nie możliwe. W niniejszym przypadku nie sposób stwierdzić, iż spółka nie jest w stanie ponosić kosztów z tego tytułu. Jak wynika z wniosku oraz treści złożonych dokumentów spółka w latach 2010 i 2011 odnotowała znaczne zyski (620,972,10 zł) , co prawda w 2012 r. poniosła stratę, jednakże stosunkowo niewielką w porównaniu do wartości osiągniętego przychodu (ponad 1.600.000 zł). Natomiast za 2013 r. odnotowała ponownie znaczny zysk w wysokości 444.147,38 zł Sąd I instancji wskazał również, iż pomimo wykazanej straty w 2012 r. , spółce na koniec 2012 r. przysługiwały należności krótkoterminowe w wysokości ponad 1.800.000 zł, a co istotne przekraczały wartość zobowiązań krótkoterminowych o ponad 600.000 zł. W dalszej kolejności podkreślił, że z przedstawionych do wniosku tytułów egzekucyjnych nie sposób wywieść, jakie środki zostały zastosowane w przedmiotowym postępowaniu. Wiadome jest, że w 2011 r. nastąpiło zajęcie towaru o wartości powyżej 300.000 zł., ale zdarzenie to miało miejsce ponad 3 lata temu. Jednakże z twierdzeń wniosku nie wynika, żeby tak odległe zdarzenie miało realny wpływ na kondycję finansową spółki. Ponadto na dzień 31 stycznia 2013 r. spółka posiada aktywa obrotowe w kwocie 1.479.224,74 zł., po stronie pasywów znajdowały się należności krótko terminowe w kwocie 1.426.553,96 zł. Z dołączonego do wniosku bilansu wynika ponadto, że spółka dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi jej na regulowanie wymagalnych należności związanych z bieżącymi kosztami (należności krótkoterminowe w kwocie 1.035.077,32), w tym dokonuje zakupów (należności z tytułu dostaw i usług o okresie wymagalności do 12 miesięcy – 886.334,89 zł.). Sąd I instancji wskazał również, że spółka za rok 2013 wykazała przychód na poziomie 2.216.908,26 zł., przy kosztach uzyskania przychodu w kwocie 1.772.760,88 zł. Zatem kwotę należności z tytułu prowadzonych spraw w wysokości 50.000 zł. nie sposób uznać za znaczną w relacji do zysku spółki. II. Zażalenie na powyższe orzeczenie zażalenie złożyła E. Sp. z o.o. w M., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zarzuciła naruszenie przepisów z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy pojawiły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki. Podniosła, że Sąd I instancji dokonał błędnej analizy przedłożonych dokumentów, w szczególności przyjęciu, iż wykazany w bilansie przychód i zysk przesądza o możliwości ponoszenia przez spółkę kosztów sądowoadministracyjnych. Ponadto fakt, że spółce przysługują należności krótkoterminowe nie oznacza, że spółka te środki od tych kontrahentów otrzymała. Wskazała, że prowadzona egzekucja doprowadziła do zajęcia rachunków bankowych, utraty płynności finansowej, a także spadek jej obrotów, w związku z utratą kontrahentów. W dalszej części spółka podniosła, iż w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych w wysokości 6 mln złotych, co do których wydano rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższa okoliczność dodatkowo potwierdza pogarszającą się sytuację majątkową spółki. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Kontroli instancyjnej poddane zostało postanowienie Sądu I instancji odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca we wniosku nie powołuje żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenie swoją sytuację inaczej niż sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawę (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych. Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.