I GZ 65/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Józef Waksmundzki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Po 75/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić S. D. termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Po 75/09 odmówił S. D. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. W dniu 19 stycznia 2009 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2008 r., doręczoną pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, iż wniósł skargę na powyższą decyzję w dniu 8 stycznia 2009 r. za pośrednictwem urzędu pocztowego. W dniu 15 stycznia 2009 r. przesyłka wróciła do pełnomocnika skarżącego z adnotacją "zwrot, nieznany", gdyż koperta zawierająca skargę została zaadresowana na błędny adres. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że sytuacja ta jest wynikiem oczywistej pomyłki pracownicy sekretariatu, zatrudnionej od stycznia 2009 r., do której głównych obowiązków należy windykacja należności. Pełnomocnik skarżącego sporządził skargę w dniu 7 stycznia 2009 r. Podpisaną skargę położył na biurku w sekretariacie, a na załączonej kartce wskazał, że skarga ma być wysłana do Dyrektora Izby Celnej w P. Pełnomocnik nie miał możliwości sprawdzenia, czy przesyłkę zaadresowano poprawnie, gdyż w dniu 8 stycznia 2009 r. przebywał poza siedzibą kancelarii na dyżurze u klienta, zaś w dniach 11-14 stycznia 2009 r. był w podróży służbowej poza W. Pełnomocnik zadzwonił do pracownicy sekretariatu, upewniając się, czy skarga została prawidłowo wysłana, a pracownica zapewniła go, że wszystkie czynności zostały wykonane prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi wskazał, że warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. W przypadku uchybienia terminu przez pełnomocnika, badaniu podlega przesłanka braku winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie do uchybienia terminu do wniesienia skargi przez pełnomocnika skarżącego doszło wskutek błędnego zaadresowania przesyłki zawierającej skargę. Sąd zauważył, że w adresie Dyrektora Izby Celnej w P. wpisano miasto W., a ulicę i kod pocztowy zaczerpnięto z adresu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. Wobec tego, zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć, że jest to oczywista omyłka pisarska, wyłączająca niedbalstwo. Ponadto, w ocenie Sądu, popełnionego błędu w adresie nie może także uzasadniać niewielka ilość (12 sztuk) korespondencji wysyłanej w dniu, w którym nastąpiła ekspedycja skargi. Sąd podkreślił również, że profesjonalny pełnomocnik odpowiedzialny jest za zapewnienie prawidłowej obsługi sekretariatu kancelarii, a błędy i zaniedbania pracowników, którymi się posługuje obciążają samego pełnomocnika, na rzecz którego osoby te działają. S. D., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarga została nadana w urzędzie pocztowym 8 stycznia 2009 r. Adresat został wskazany prawidłowo, a skarga została nadana w polskim urzędzie pocztowym w terminie. Pełnomocnik zachował należytą staranność monitorując działania pracownika i przypominając o terminie nadania przesyłki. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2071/07 podkreślono, że błąd pracownicy należy uznać za zdarzenie losowe, a nie zawinione, a oczywista omyłka nie może wywoływać negatywnych skutków dla pełnomocnika i skarżącego. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a., przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, przy zachowaniu warunków określonych przepisami prawa, tj. wynikających z art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a. Warunkiem przywrócenia terminu jest przede wszystkim złożenie wniosku w tym przedmiocie w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tegoż terminu. Podkreślić należy, że ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony (co do wykazania braku winy), co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], od której przysługiwało skarżącemu prawo do wniesienia skargi, została doręczona pełnomocnikowi skarżącego dnia 11 grudnia 2008 r. Wobec tego 30 – dniowy termin do złożenia skargi upływał w dniu 12 stycznia 2009 r. Pełnomocnik skarżącego sporządził skargę w dniu 7 stycznia 2009 r. Na skardze nakleił kartkę wskazując, że skarga ta ma być wysłana do Dyrektora Izby Celnej w P. W skardze został podany prawidłowy adres Dyrektora Izby Celnej w P., jednak pracownica sekretariatu wysyłając skargę w dniu 8 stycznia 2009 r. na kopercie wpisała inny adres. W rozmowie telefonicznej z pełnomocnikiem skarżącego w dniu 8 stycznia 2009 r. pracownica zapewniła go, że skarga została wysłana prawidłowo. Skarżący nie kwestionuje ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, wskazuje jednak, że błąd pracownicy sekretariatu to oczywista omyłka. Z tym twierdzeniem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy się zgodzić. Każda działalność związana jest z ryzykiem wystąpienia pomyłek wynikających z ułomności natury ludzkiej. Niektóre błędy zdarzają się nawet przy zachowaniu wymaganej staranności przez osoby je wykonujące. Szczególnie w sytuacji, gdy pracownica sekretariatu wysyłała większą ilość korespondencji, a do jej obowiązków należały zasadniczo inne czynności. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że polecenie radcy prawnego nie zostało wykonane prawidłowo, jednakże błąd pracownicy sekretariatu należy uznać za zdarzenie losowe, a nie zawinione. Tym samym taka przypadkowa omyłka pracownicy sekretariatu nie może wywoływać negatywnych skutków dla skarżącego i działającego z należytą starannością pełnomocnika, który sporządził skargę w terminie. Wydał pracownicy polecenie jasne co do treści – miała wysłać przekazaną jej w dniu 7 stycznia 2009 r. skargę pod wskazany adres. Pomyłki w adresowaniu koperty nie mógł przewidzieć, jak również fizycznie niemożliwe było sprawdzenie czy polecenie zostało właściwie wykonane, ponieważ w dniu wysyłki pełnomocnik przebywał poza siedzibą kancelarii na dyżurze u klienta. Opisane okoliczności oraz ocena całokształtu działań podejmowanych przez pełnomocnika skarżącego uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.