I GZ 94/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-17
Skład orzekający: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego, jest zobowiązany do szczegółowego uzasadnienia swojego postanowienia, w tym wskazania podstawy prawnej i składników tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji, zasądzając zwrot kosztów postępowania, jest zobowiązany do szczegółowego uzasadnienia swojego postanowienia, zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak takiego uzasadnienia, w tym wskazania podstawy prawnej i składników kosztów, uniemożliwia kontrolę instancyjną i stanowi podstawę do uchylenia postanowienia o kosztach.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie dotyczące zwrotu kosztów postępowania. WSA w Rzeszowie uwzględnił skargę S. P. na decyzję ZUS i zasądził od organu na rzecz skarżącego 480 zł tytułem zwrotu kosztów. Organ zarzucił naruszenie przepisów p.p.s.a. dotyczących kosztów postępowania, wskazując na brak poniesienia przez skarżącego kosztów podlegających zwrotowi oraz brak wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 818/17 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 818/17, uwzględni skargę S. P. i uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2017 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W punkcie 2 wyroku Sąd postanowił o kosztach postępowania zasądzając 480 zl od organu na rzecz skarżącego.
Organ wniósł zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku, wnosząc o uchylenie w całości pkt 2 wyroku oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniu zarzucono naruszenie:
– art. 200 w zw. z 205 p.p.s.a. poprzez zastosowanie podczas gdy skarżący nie poniósł w związku z toczącym się postępowaniem żadnych kosztów, które podlegałyby zwrotowi;
– art. 205 § 2 w zw. z 210 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie, gdy brak było wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów zastępstwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Powyższy przepis ma zastosowanie także do motywów rozstrzygnięcia o kosztach postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (por. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 261/10).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydając postanowienie o kosztach postępowania nie podał podstawy tego rozstrzygnięcia i pominął argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w przyjętej wysokości.
W związku z faktem, że w uzasadnieniu Sądu I instancji brak jest wskazania na podstawie jakich konkretnie przepisów Sąd orzekał o kosztach zasądzonych na rzecz skarżącego, a brak uzasadnienia co do składników tych kosztów oraz brak szczegółowej podstawy prawnej uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia, należało, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzec jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest, zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z tych, o jakich mowa w art. 209 p.p.s.a. Zwrot kosztów związanych z postępowaniem zażaleniowym, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.), może zostać zasądzony w przedmiotowej sprawie dopiero w razie wydania jednego z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło