I OPP 105/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 336/16 ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 7 grudnia 2016 r. (data prezentaty sądu) R. J. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Gliwicach – skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 336/16 ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Z akt sprawy wynika, że ww. skarga wraz z aktami sprawy została złożona przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w dniu 20 kwietnia 2016 r. (data prezentaty sądu). Zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Gl 336/16, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę oraz stosownych pouczeń. Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. WSA w Gliwicach odrzucił wniosek skarżącego o wyłączenie sądu, zawarty w skardze. W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2016 r. (data prezentay sądu) skarżący ustosunkował się do odpowiedzi organu na jego skargę. W dniu 4 lipca 2016 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 24 maja 2016 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt I OZ 1043/16 odrzucił zażalenie. Akta sprawy IV SA/Gl 336/16 zostały zwrócone Sądowi I instancji w dniu 28 października 2016 r. Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2016 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 13 stycznia 2017 r. W dniu 7 grudnia 2016 r. (data prezentaty sądu) skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji. W skardze na przewlekłość skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu przed WSA w Gliwicach w omawianej sprawie, wydania Sądowi I instancji zalecenia aby podjął w sprawie czynności wskazane przez stronę, zwolnienie skarżącego od opłaty od skargi oraz zasądzenie na jego rzecz odpowiedniej kwoty pieniężnej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dotychczas nie otrzymał od Sądu I instancji żądnej odpowiedzi na złożoną skargę, nie wydano żadnego rozstrzygnięcia. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2016 r. odstąpiono od wykonania zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy, z uwagi na wpływ skargi na przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (20 kwietnia 2016 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (7 grudnia 2016 r.) upłynęło niecałe 8 miesięcy. Tym niemniej Sąd I instancji rozpoznał wniosek skarżącego o wyłączenie sądu złożony w skardze, a następnie akta sprawy wraz z zażaleniem na postanowienie WSA w Gliwicach w tym przedmiocie, przekazane zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezwłocznie po rozpoznaniu zażalenia i zwrocie akt, Sąd I instancji wyznaczył termin rozprawy na dzień 13 stycznia 2017 r., jednakże z uwagi na wpływ skargi na przewlekłość odstąpiono od jego wykonania, gdyż WSA w Gliwicach zobowiązany był skargę tą niezwłocznie przedstawić NSA. W ocenie Sądu odwoławczego działania WSA w Gliwicach podejmowane były sprawnie, bez zbędnej zwłoki. Obecnie sprawa gotowa jest do wyznaczenia terminu rozprawy i po zwrocie akt do WSA w Gliwicach brak będzie przeszkód do jej wyznaczenia. Skarga na przewlekłość tego postępowania sądowego jest zatem niezasadna. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.