I OPP 108/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. M. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 896/16 ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 19 grudnia 2016 r. (data prezentaty sądu) K. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Lublinie – skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 896/16 ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Z akt sprawy wynika, że ww. skarga wraz z aktami sprawy została złożona przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie w dniu 31 sierpnia 2016 r. (data prezentaty sądu). Zarządzeniem z dnia 1 września 2016 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 896/16 nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę oraz stosownych pouczeń. Zarządzeniem z dnia 27 października 2016 r. skierowano sprawę do oczekujących na termin rozprawy. W tych okolicznościach skarżąca, w dniu 16 grudnia 2016 r., wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 896/16. Skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu przed WSA w Lublinie w omawianej sprawie, wydania Sądowi I instancji zalecenia aby w terminie 1 miesiąca podjął odpowiednie czynności w sprawie oraz przyznanie od Skarbu Państwa na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20 000 złotych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od dnia 1 września 2016 r. do dnia 15 grudnia 2016 r. (data sporządzenia przez skarżącą skargi na przewlekłość) Sąd nie podjął żadnych decyzji w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2016 r. poz. 1259 - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (31 sierpnia 2016 r.) do dnia wniesienia przez skarżącą skargi na przewlekłość postępowania (19 grudnia 2016 r.) upłynęły niecałe 4 miesiące. Sprawa po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Wyjaśnić należy skarżącej, że to znaczna liczba spraw wpływających do Sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Jednocześnie należy podkreślić, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. W kategorii spraw, którą objęta jest skarga skarżącej, przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością, a z akt nie wynika, także aby skarżąca złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Z tych względów okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w omawianej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.