I OPP 15/23
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2023-10-09
Skład orzekający: Jerzy Siegień, Marek Stojanowski, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, wynoszący niecałe pięć miesięcy od rejestracji skargi do jej rozpoznania, może być uznany za nieuzasadnioną zwłokę w rozumieniu ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?Ratio decidendi
Nie, okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, wynoszący niecałe pięć miesięcy od rejestracji skargi do jej rozpoznania, nie stanowi nieuzasadnionej zwłoki w rozumieniu ustawy. Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę, jednakże orzecznictwo NSA wskazuje, że za przewlekłe można uznać postępowanie trwające dłużej niż dwanaście miesięcy. Ponadto, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące niezwłocznego załatwiania spraw nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które wyznaczają terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu i dostępnością terminów.Stan faktyczny
Skarżący S.G. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, zarzucając zbyt długie oczekiwanie na rozpoznanie sprawy (pięć miesięcy od rejestracji skargi do rozprawy). Skarżący podniósł, że sąd powinien rozpoznać sprawę niezwłocznie i wniósł o odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego wyrokiem z dnia 20 czerwca 2023 r. Skarga na przewlekłość postępowania wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na przewlekłość postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. G. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 199/23 ze skargi S. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 listopada 2022 r., nr WP-VII.8640.516.2022 w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.
Pismem z 16 maja 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) S.G. (dalej także: "skarżący") wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 199/23.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z otrzymanym zawiadomieniem termin rozprawy wyznaczono na 20 czerwca 2023 r., co oznacza, że postępowanie w sprawie będzie trwało pięć miesięcy. Skarżący podniósł, że taki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy jest zbyt długi, gdyż sąd powinien rozpoznać sprawę niezwłocznie oraz wniósł o wypłatę odszkodowania.
Z akt sprawy wynika, że skarga S.G. wpłynęła do Wojewody Mazowieckiego 27 grudnia 2022 r., natomiast w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie została zarejestrowana 30 stycznia 2023 r. Zarządzeniem z tego samego dnia, wykonanym 10 lutego 2023 r., poinformowano strony o przeprowadzeniu rozprawy w trybie zdalnym, na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) oraz doręczono skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę. Zarządzeniem z 27 kwietnia 2023 r. wyznaczono termin rozprawy na 20 czerwca 2023 r. Wyrokiem z 20 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Skarga na przewlekłość postępowania wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy 16 sierpnia 2023 r. i tego samego dnia została zarejestrowana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, (Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie dwunastu miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż dwanaście miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż dwanaście miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 30 stycznia 2023 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, wyznaczono termin rozpoznania sprawy na 20 czerwca 2023 r. i tego dnia sprawa została rozpoznana. Od momentu rejestracji skargi do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęły niespełna cztery miesiące, zaś do dnia rozpoznania sprawy niespełna pięć miesięcy. Czas trwania postępowania w sprawie nie przekroczył zatem dwunastu miesięcy, a zatem nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Końcowo jeszcze, odnosząc się do argumentu podniesionego w skardze należy zauważyć, że wbrew stanowisku skarżącego, przepisy ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023, poz. 775 ze zm.), dotyczące niezwłocznego załatwiania spraw nie mają zastosowania w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny, albowiem wskazana ustawa reguluje wyłącznie postępowanie przed organami administracji publicznej, a nie sądami administracyjnymi. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym sprawy wyznaczane są na dostępne terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu, stosownie do § 26 ust. 2 w zw. z § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1177). Powyższe oznacza, że okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy uzależniony jest przede wszystkim od ilości wpływających do sądu skarg w zestawieniu z ilością możliwych terminów rozpraw.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło