I OPP 48/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Jan Kacprzak (spr.) Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 8/10 w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, 2. zalecić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wyznaczenie w terminie jednego miesiąca, od daty zwrotu akt, terminu posiedzenia sądowego celem rozpoznania sprawy, 3. przyznać skarżącej A. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sumę pieniężną w wysokości 3.000 (słownie: trzy tysiące) złotych, 4. zwrócić skarżącemu A. W. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi na przewlekłość postępowania. W dniu 21 lipca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. W. reprezentowana przez pełnomocnika M. W. złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, w sprawie z jej skargi na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym sygn. akt III SAB/Kr 8/10 doszło do naruszenia jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zobowiązanie WSA w Krakowie do rozpoznania sprawy w określonym terminie i zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20.000 złotych. Z akt sprawy wynika, że A. W. działając przez swojego pełnomocnika pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wójta Gminy B., za pośrednictwem organu. Skarga wpłynęła do Urzędu Gminy w B. w dniu 4 maja 2009 r. Kolejną skargę na bezczynność Wójta Gminy B. została złożona przez skarżącą w dniu 27 lipca 2009 r. Wobec nieprzekazania powyższych skarg do Sądu, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wymierzenie Wójtowi Gminy B. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt III SO/Kr 13/09. W dniu 15 października 2009 r. wpłynęła do Sądu odpowiedź Wójta Gminy B. na skargę A. W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. w przedmiocie bezczynności. Wójt Gminy B. przesłał również akta administracyjne sprawy w których znajdowała się skarga A. W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. Ww. odpowiedź organu została dołączona do akt sprawy III SO/Kr 13/09. Sprawa z wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt została rozpoznana postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2010 r. w którym wymierzono Wójtowi Gminy B. grzywnę w wysokości 1.000 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10. Akta o sygn. III SAB/Kr 8/10 zostały założone w dniu 10 lutego 2010 r. wobec wyłączenia skargi A. W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. z akt administracyjnych znajdujących się przy sprawie III SO/Kr 13/09. Następnie Przewodniczący Wydziału III WSA w Krakowie zarządzeniem z dnia 10 lutego 2010 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwał do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej. Braki formalne i fiskalne skargi zostały uzupełnione w dniu 8 marca 2010 r. Akta administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zostały dołączone do sprawy III SO/Kr 13/09 i przesłane wraz z zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Akta te zostały zwrócone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 12 lipca 2010 r., a następnie dołączono je do sprawy III SAB/Kr 8/10. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga A. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie podlega uwzględnieniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności Sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej: ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. W przedmiotowej sprawie prawo skarżącej do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na okoliczność, że organ którego bezczynność została zaskarżona do sądu administracyjnego nie dochował nałożonego na niego obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tj. przekazania akt administracyjnych sprawy wraz ze skargą w terminie 30 dni, co skutkowało wymierzeniem Wójtowi Gminy B. grzywny (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt III SO/Kr 13/09). Z uwagi na brak działania Wójta Gminy B., Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł nadać biegu skardze A. W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. dopóki nie otrzymał akt administracyjnych i odpowiedzi Wójta na skargę. Odpowiedź Wójta Gminy B. na skargę A. W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 15 października 2009 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Wewnątrz akt administracyjnych znajdował się oryginał tej skargi, a także wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie tych akt do Sądu. To spowodowało, że skarga ta nie została w Sądzie wyłączona z akt administracyjnych od razu w październiku 2009 r., tylko dopiero 10 lutego 2010 r. (tuż przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny zarejestrowanego pod sygn. akt III SO/Kr 13/09). Doprowadziło to do powstania w Sądzie czteromiesięcznej zwłoki w założeniu akt sądowych dla skargi z dnia 27 kwietnia 2009 r. Kolejne czynności Sądu, tj. wezwanie do uiszczenia wpisu i wezwanie do uzupełnieniu braków formalnych, podjęte były terminowo. Wszystkie braki formalne skarżąca uzupełniła w marcu 2010 r., jednakże sprawa nie została skierowana do wyznaczenia terminu rozprawy. Wyznaczenie terminu rozprawy uzależniono bowiem od zwrotu przez Naczelny Sąd Administracyjny wspólnych dla obydwu spraw akt administracyjnych znajdujących się przy sprawie III SO/Kr 13/09. To doprowadziło do zbędnego opóźnienia w nadaniu dalszego biegu sprawie III SAB/Kr 8/10 ze skargi na bezczynność organu. Uznać bowiem należy, że akta administracyjne od początku powinny znajdować się przy sprawie "głównej", którą w tym wypadku jest sprawa ze skargi na bezczynność Wójta Gminy B., a nie w sprawie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie akt, która ma charakter suplementarny. Ponadto postępowanie w sprawie wymierzenia grzywny (III SO/Kr 13/09) nie powinno stanowić przeszkody w wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie "głównej" III SAB/Kr 8/10. Zwrócić należy też uwagę, że po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 12 lipca 2010 r., także nie został wyznaczony termin rozprawy w przedmiotowej sprawie "głównej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie niezakładając akt sądowych sprawy "głównej" w dniu nadesłania przez organ odpowiedzi na skargę wraz z całością akt administracyjnych oraz wstrzymując się bez koniecznej potrzeby przez okres ponad pięciu miesięcy z wyznaczeniem terminu rozprawy w tej sprawie, naruszył prawo skarżącej do rozpoznania tej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Nie można także pominąć faktu, że A. W. w piśmie z dnia 27 kwietnia 2009 r. zaskarżyła bezczynność w załatwieniu sprawy administracyjnej, a sprawy objęte skargą na bezczynność organu administracji powinny być, co do zasady, załatwiane przez Sąd bez zbędnej zwłoki. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącej jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 3.000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy), mając na uwadze, że czynnikiem łagodzącym znacznie stopień "zawinienia" Sądu był niekorzystny w omawianym zakresie zbieg okoliczności związany z potrzebą wykorzystania wspólnych – jednych akt administracyjnych – do rozpoznania dwóch równolegle toczących się spraw. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy i przychylając się do wniosku skarżącej w tym zakresie, zalecił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wyznaczenie w ciągu jednego miesiąca, od daty zwrotu akt, terminu posiedzenia sądowego celem rozpoznania sprawy. O zwrocie opłaty uiszczonej tytułem wpisu od skargi na przewlekłość Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.