I OPP 54/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie Roman Hauser (spr) Edward Janeczko po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. W. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego sygn. [...] z dnia 23 czerwca 2003 r. w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego sygn. akt II SA/Kr 1657/03 postanawia: oddalić skargę o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania Pan A. W. wniósł skargę o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 czerwca 2003 r. [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego zarzucając, iż Sąd naruszył unormowania dotyczące terminów załatwiania spraw określone w Kodeksie Postępowania Administracyjnego. Skarżący podniósł, że postępowanie sądowe w tej sprawie toczy się od 8 lipca 2003 r. i dotychczas sprawa nie została zakończona, mimo podejmowanych przez niego pisemnych interwencji. W skardze na przewlekłość skarżący zażądał stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie jego prawa do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a także przyspieszenia rozpatrzenia sprawy oraz zalecenia sądowi rozpoznającemu sprawę niezwłocznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa 10.000,- zł tytułem zadośćuczynienia, a także zażądał rozpoznania skargi na przewlekłość w ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie, że w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej ustawą.). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpoznawanej sprawie po terminowym i prawidłowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych (przesłaniu odpisu skargi organowi), sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy. Stosownie do przepisu (§ 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U, Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa skarżącego nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do Sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych wcześniej jest przyczyną oczekiwania, od sierpnia 2003 r. na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie skarżącego. Istnieje jednak możliwość rozpoznania sprawy szybciej w trybie uproszczonym. Należy mieć bowiem na uwadze, że obowiązująca od 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) przewiduje postępowanie uproszczone. Przepisy regulujące to postępowanie (art. 119 – 122 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) mają zastosowanie także w sprawach, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Postępowanie uproszczone pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy, jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 119 pkt. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi konieczny jest wniosek strony o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przepis ten daje stronom możliwość rozpoznania ich sprawy przez sąd szybciej, pomimo dużej liczby spraw oczekujących na rozpoznanie, pod warunkiem wszakże, iż strona zgadza się na takie rozpoznanie sprawy. Celem tego przepisu jest między innymi stworzenie stronom możliwości szybszego rozpoznania ich sprawy, w sytuacji, gdy ilość spraw wnoszonych do sądu jest większa niż możliwości ich rozpoznania. Jedynie od woli stron zależy wykorzystanie tego trybu postępowania w celu szybszego rozpoznania ich sprawy przez sąd. Stwarza to możliwość szybkiego rozpoznania zwłaszcza spraw, których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny a charakter sprawy i jej znaczenie dla strony przemawia za szybkim rozpoznaniem sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie występował z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a tym samym nie wykorzystał środków pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy, bez oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu. Dodatkowo należy zaznaczyć, iż podniesiony przez skarżącego w skardze na przewlekłość zarzut naruszenia przez Sąd terminów załatwiania spraw określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego nie może być uwzględniony, ponieważ zgodnie z art. 1 do 3 tego kodeksu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, 1071 ze zm.) nie stosuje się w postępowaniu sądowym. Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, że zarzut skarżącego, iż zostało naruszone jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest uzasadniony, a wobec tego skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy.