I OPP 70/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska (spr.), Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 740/10 w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania Pismem z dnia 12 września 2011 r. J. W. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem pierwszej instancji w sprawie II SA/Bk 740/10. W uzasadnieniu skarżąca wniosła o stwierdzenie, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku przy rozpoznaniu sprawy II SA/Bk 740/10 doszło do naruszenia prawa konstytucyjnego (art. 45 Konstytucji RP) do sprawiedliwego i bez nieuzasadnionej zwłoki rozpoznania sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ponadto skarżąca wniosła również o stwierdzenie, że w postępowaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wystąpiły nieprawidłowości w działaniu sądu, które wpłynęły na wynik rozstrzygnięcia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kwoty 10 tyś. złotych za utrudnianie sporządzenia kasacji w sprawie II SA/Bk 740/10. Jak wynika z akt sprawy skarga W. K. i J. W. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 16 listopada 2010r. (data prezentaty). Zarządzeniem z tego samego dnia skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie w dniu 24 listopada 2010 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynął wypełniony przez J. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 26 listopada 2010 r. skarżąca W. K. uiściła wymagany wpis od skargi (k-22). Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r., referendarz sądowy odmówił J. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Następnie, postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę J. W. z uwagi na nie uiszczenie wpisu od tej skargi. Pismem z dnia 25 marca 2011 r. J. W. wniosła o zobowiązanie Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku do uzupełnienia akt sprawy. Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2011 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 19 maja 2011 r. i zawiadomiono J. W. o tym terminie jako uczestniczkę. Pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. W. K. i J. W. wniosły o zmianę terminu rozprawy. Kolejnym zarządzeniem z dnia 10 maja 2011 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 14 czerwca 2011 r. Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2011 r., Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zobowiązał organ administracji do uzupełnienia akt sprawy, co organ wykonał przy piśmie z dnia 10 czerwca 2011 r. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę W. K. na postanowienie Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku z dnia [...] września 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. J. W. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia zapadłego wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2011 r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 50 zł i ustanowienie adwokata. Na skutek wniesionego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy w takim samym zakresie. Pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. J. W. złożyła wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki rachunkowej w powyższym rozstrzygnięciu, który to wniosek postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. nie został uwzględniony. W dniu 7 września 2011 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Białymstoku wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla J. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga J. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także postępowania stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPP 16/08 - Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OPP 20/08 – Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II OPP 20/08 – Lex 493700). W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe podejmowane były bez nieuzasadnionej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. odrzucił skargę J. W. z uwagi na nie uiszczenie wymaganego wpisu, natomiast wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r., a więc 7 miesięcy po wpłynięciu skargi, wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku utrudnia skarżącej sporządzenie kasacji, bowiem to na wniosek skarżącej zostało jej przyznane prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, który jest uprawniony do sporządzenia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom strony, nie można uznać, aby działania Sądu doprowadziły do przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł, jak w sentencji postanowienia.