I OSK 1005/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Henryk Ożóg Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Go 498/05 w sprawie ze skargi H. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Go 498/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...], nr / w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu stwierdził, że zarzuty skargi nie są zasadne, jednakże decyzje organów administracyjnych obydwu instancji naruszają przepisy prawa. Zgodnie z treścią art. 54 ust l ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593), osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W art. 54 ust. l ustawy wymienione zostały wszystkie konieczne przesłanki do umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej. Należy zauważyć, że wymienione w tym przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby dana osoba mogła skorzystać z prawa do umieszczenia jej w domu pomocy społecznej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ani H. B., ani A. B. nie spełniają warunków do tego, aby przyznać im prawo umieszczenia w domu pomocy społecznej. H. i A. B., pomimo schorzeń zdrowotnych, na które cierpią nie wymagają całodobowej opieki, o której mowa w art. 54 ust l ustawy o pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że skarżący samodzielnie poruszają się, a stan ich zdrowia nie uniemożliwia im samodzielne funkcjonowanie. Nadto należy zwrócić uwagę, że przepis art. 54 ust. l uzależnia umieszczenie w domu pomocy społecznej m.in. od tego, czy danej osobie nie można zapewnić niezbędną pomoc w formie usług opiekuńczych. Dopiero, gdy brak jest możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, a spełnione są jednocześnie pozostałe warunki, o których wyżej mowa, danej osobie przysługuje prawo umieszczenia w domu pomocy społecznej. Skarżący zamieszkują wspólnie z rodziną A. M., która jest siostrzenicą skarżącej. A. M. złożyła pisemne oświadczenie, w którym zobowiązuje się do sprawowania opieki nad H. i A. B. A zatem istnieje możliwość zapewnienia opieki w miejscu zamieszkania skarżących. Skarżący powołują się na niepoprawne stosunki z A. M., która to okoliczność ma przemawiać za umieszczeniem ich w domu pomocy społecznej. Jednakże, jak wynika z akt sprawy skarżąca nie wyraziła zgody na sprawowanie opieki przez osobę z zewnątrz, a obowiązujące uregulowania prawne zmierzają w tym kierunku, by w pierwszej kolejności zapewnić odpowiednią opiekę w miejscu zamieszkania danej osoby. Z powyższych względów zaskarżona decyzja, pod względem merytorycznym jest prawidłowa. W decyzji organu I instancji i II instancji nieprawidłowo określono strony postępowania administracyjnego, gdyż decyzje skierowano do H. B. i A. B., podczas gdy stronami postępowania są H. B. i A. B. Nieprawidłowość powyższa ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem dotyczy bezpośrednio jednego z podstawowych elementów decyzji administracyjnej, czyli oznaczenia strony postępowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że stronami postępowania są H. i A. B. Również na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 8 lutego 2006 r. skarżąca potwierdziła, że jej nazwisko brzmi - "B.". Uchybienie te stanowi naruszenie art. 107 § l k.p.a. W toku postępowania uchybienie to winno być wyeliminowane. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez niewłaściwą wykładnię, polegającą na wykroczeniu poza kryterium dokonywanej kontroli działalności administracji publicznej, tj. kryterium legalności. Podniesiono, ze zaskarżone orzeczenie narusza: 1. art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez bezpodstawne uznanie, że pomimo zgodności zaskarżonej decyzji SKO z powołanym przepisem podlegała ona uchyleniu ze względu na stwierdzone uchybienia formalne; 2. art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270 ze zm. – cyt dalej "p.p.s.a.") przez niewłaściwe zastosowanie. W sytuacji, kiedy Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, to nie miał prawa uchylić zaskarżonej decyzji SKO, bo skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. 3. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów postępowania administracyjnego nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, ponieważ miało ono charakter oczywistej omyłki, która podlega sprostowaniu na zasadach określonych w art. 113 § 1 kpa; 4. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 kpa, poprzez uznanie, że doszło do naruszenia tego ostatniego przepisu, poprzez uznanie, że w decyzji SKO nie było oznaczenia strony, podczas gdy w rzeczywistości oznaczenie takie było, tyle z popełniono w nim oczywistą pomyłkę pisarską; 5. art. 32 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja została skierowana do osób nie będących stronami w sprawie; 6. art. 32 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skargę złożyła H. i A. B., podczas gdy analiza treści tej skargi prowadzi do wniosku, że została ona sporządzona przez jedną osobę o tym samym charakterze pisma, a więc należy wykluczyć, że skargę podpisali oboje skarżący. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpatrzenia i o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej podniesiono, że stwierdzone kasacyjnego toku postępowania sądowoadministracyjnego uchybienie polegające na mylnym określeniu skarżących nazwiskiem "B." zamiast "B." jest oczywistą omyłką pisarską, która podlega usunięciu w trybie sprostowania decyzji administracyjnej. Jako taka nie ma ona wpływu na wynik sprawy, kasacyjnego więc nie mogła być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymogom, zaś zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest zasadny. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania jest ustalenie, że naruszenie to w istotny sposób mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie ma najmniejszych wątpliwości, że stwierdzone uchybienie organu II instancji jest następstwem błędu pisarskiego i jako oczywista omyłka podlega usunięciu w trybie sprostowania decyzji administracyjnej (art. 113 § 1 kpa). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nikt, łącznie z adresatami decyzji, nie ma wątpliwości, że mimo błędu w nazwisku zaskarżona decyzja została skierowana do H. i A. B. Tych wątpliwości nie miał również Sąd I instancji, skoro dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji stwierdził m. in., co następuje: "Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ani H. B., ani A. B. nie spełniają warunków do tego, aby przyznać im prawo umieszczenia w domu pomocy społecznej". Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i stosownie do art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został cofnięty na rozprawie, co spowodowało, że Sąd nie orzekał w tej kwestii.