I OSK 1073/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I.K. o zawieszenie postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej I.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 155/23 w sprawie ze skarg I.K. oraz A.G., B.O., T.K., I.M., A.G.1, H.O., M.S. i M.O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-89/2022/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wyrokiem z 16 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 155/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi I.K. oraz A.G., B.O., T.K., I.M., A.G.1, H.O., M.S. i M.O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-89/2022/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca I.K., zastępowana przez radcę prawnego, wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi kasacyjnej (powinno być: skargi konstytucyjnej – uwaga Sądu) złożonej w dniu 12 kwietnia 2021 r. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., I OSK 3077/19, w której wniesiono o stwierdzenie, że art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy (ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. Nr 169, poz. 1418, dalej jako: "ustawa" – przypis Sądu) oraz art. 1 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy w zakresie, w jakim uzależniają prawo do rekompensaty właściciela pozostawionych nieruchomości, mających na byłych terenach RP miejsce zamieszkania, od przesiedlenia się (repatriacji) w obecne granice Polski z przyczyn wskazanych w art. 1 ustawy są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne będące przyczyną zawieszenia musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. W niniejszej sprawie takim postępowaniem jest toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. S 64/21 ze skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności m.in. art. 1 w związku z art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim poszerza katalog przesłanek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę przemieszczenia lub zamieszkania właściciela nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach, z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Należy przy tym nadmienić, że wskazana we wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania skarga konstytucyjna, zarejestrowana pod sygn. akt SK 64/21, została wniesiona w dniu 25 lutego 2021 r., a nie 12 kwietnia 2021 r. jak podaje autor skargi kasacyjnej, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1918/19, a nie w sprawie I OSK 3077/19. Należy również odnotować, że powołane w niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą dokonania przez Sąd I instancji rozszerzającej wykładni art. 2 pkt 1 i art. 1 ust. 2 ustawy, polegającej na błędnym – zdaniem skarżącej kasacyjnie – przyjęciu, że koniecznym warunkiem uzyskania rekompensaty było przybycie uprawnionego do rekompensaty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w granicach ustalonych w 1945 r., a także na pominięciu, że właściciel pozostawionej nieruchomości nie mógł ewakuować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn zdrowotnych, a więc od niego niezależnych. Skarżąca kasacyjnie zarzuca również naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 64 ust. 1 i 2, art. 7, art. 37 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, do którego miało dojść na skutek wydania decyzji opartej nie na przepisach ustawy, lecz na jej rozszerzającej wykładni. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym zachodzi więc związek, o którym mowa w zacytowanym na wstępie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przyjęta do rozpoznania skarga konstytucyjna rozstrzygnie bowiem wątpliwości co do zgodności zaskarżonego przez skarżącą kasacyjnie art. 1 w zw. z art. 2 ustawy w zakresie, w jakim przyjmuje, że dla uzyskania rekompensaty konieczne jest spełnienie warunku przesiedlenia się osoby uprawnionej na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z ww. przepisami Konstytucji. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.