I OSK 1076/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-29

Skład orzekający: Jolanta Sikorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup wysokiego krzesła, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawczyni, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeśli dochód przekracza kryterium ustawowe, a zakup przedmiotu nie jest niezbędny do zachowania godności ludzkiej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup wysokiego krzesła. Sąd stwierdził, że dochód skarżącej przekraczał kryterium ustawowe, a zakup krzesła nie był przypadkiem szczególnie uzasadnionym, bez którego nie można zachować warunków bytowych odpowiadających godności człowieka. Organy prawidłowo oceniły, że sytuacja skarżącej, mimo trudności materialnych i zdrowotnych, nie uzasadniała przyznania świadczenia ponad dotychczas udzielaną pomoc.
Stan faktyczny
Skarżąca J.P. wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup wysokiego krzesła. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego i brak szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy, mimo że skarżąca otrzymywała już znaczną pomoc finansową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że zakup krzesła nie jest potrzebą, bez której nie można zachować godności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1217/15 w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1217/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego; przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.B. kwotę 295,20 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że wskazał, że wnioskiem z dnia 5 stycznia 2015 r. skarżąca wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ursynów o przyznanie pomocy finansowej na zakup wysokiego krzesła. Rozpoznając wniosek, organ I instancji ustalił, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej dochód stanowi emerytura w wysokości 1259,85 zł, która obciążona jest egzekucją komorniczą w wysokości 375,78 zł. Skarżąca mieszka wraz z córką w trzypokojowym spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym. Z dokonanego przez pracownika socjalnego rozeznania w czasie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca posiada krzesło spełniające swoje przeznaczenie i mogące służyć zapewnieniu potrzeb skarżącej. Organ I instancji ustalił, że skarżąca systematycznie korzystała w drugim półroczu 2014 r. z pomocy finansowej ośrodka. Uzyskała świadczenia w łącznej kwocie 5 630 zł. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] odmówił skarżącej przyznania świadczenia pieniężnego w postaci specjalnego zasiłku celowego na zakup wysokiego krzesła w styczniu 2015 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego (tj. kwoty 542 zł) wniosek skarżącej rozpoznawany był na gruncie art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 182, dalej: u.p.s.). Przepis ten umożliwia przyznanie specjalnego zasiłku celowego, mimo przekroczenia wspomnianego kryterium, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W ocenie organu I instancji, w rozpoznawanej sprawie brak jest jednak szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie stronie pomocy. Organ zauważył przy tym, że dochód w wysokości 1259,85 zł miesięcznie uzyskiwany przez skarżącą oraz otrzymywana dotychczas pomoc finansowa z ośrodka, pozwala jej na zakup krzesła we własnym zakresie. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając organowi niewłaściwe dokonanie oceny jej sytuacji życiowej. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2015 r. Wskazując na istotę i cel instytucji pomocy społecznej Kolegium wywodziło, że pomoc osobie potrzebującej udzielana jest w wysokości umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności. Odnosząc się do kwestii możliwości przyznania skarżącej pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 ust. 1 u.p.s., Kolegium uznało, nie kwestionując bardzo trudnej sytuacji życiowej wnioskodawczyni, że te szczególne okoliczności w niniejszej sprawie nie występują, bowiem zakup wysokiego krzesła nie jest potrzebą, bez której nie można zachować warunków bytowania odpowiadających godności człowieka. Kolegium zaznaczyło, że nie wszystkie potrzeby skarżącej mogą być zaspokojone przez organy pomocy społecznej. Skarżąca wniosła skargę od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wyraziła swoją dezaprobatę wobec działań pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej oraz wątpliwość co do ich znajomości prawa. Zarzuciła ponadto lekceważenie Warszawskiego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych oraz Konwencji ONZ, a także przekroczenie przez organy administracji publicznej granic uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2016 r. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., dalej: K.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 41 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 3 u.p.s., przez jego niezastosowanie. W konkluzji skargi pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wbrew zarzutom skargi, rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie twierdząc, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. na zakup wysokiego krzesła. Z akt sprawy wynika, że dochód skarżącej prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 1259,85 zł. Dochód ten przekraczał kryterium dochodowe uprawniające do tego rodzaju świadczenia, odnoszące się do osoby samotnie gospodarującej i wynoszące 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. z 2012 r. poz. 823) obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wskazywany przez skarżącą we wniosku cel przyznania świadczenia pieniężnego, nie mieści się w ramach przypadku "szczególnie uzasadnionego". Sąd ten zwrócił uwagę, że zupełnie wyjątkowy charakter zasiłku, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Wskazał, że stosownie do art. 2, art. 3 ust. 3 i art. 4 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, która nie ma na celu dostarczenia obywatelom stałego źródła utrzymania, czy podwyższenia otrzymywanego przez nie niskiego dochodu. Istotą pomocy społecznej jest jedynie działalność wspierająca obywateli skierowana na umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać własnymi działaniami. W założeniu systemu pomocy społecznej świadczeniobiorca nie ma być biernym biorcą świadczenia, lecz partnerem jednostki pomocy społecznej, który wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości współdziałania w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Sąd Wojewódzki wskazał, że podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia przepisów uchwały Sejmu RP z dnia 1 sierpnia 1997 r. - Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych z 13 grudnia 2006 r., czy wreszcie Warszawskiego Programu Działania na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2010-2020, są o tyle niezasadne, że akty te nie kreują po stronie osób niepełnosprawnych - w tym strony skarżącej - roszczenia o przyznanie pomocy społecznej. Reasumując Sąd Wojewódzki stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżącej i prawidłowo zastosowały przepisu ustawy o pomocy społecznej, a wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Wobec ustalenia, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił. O kosztach orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła J.P. Wyrok zaskarżyła w zakresie pkt 1, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 151 oraz w zw. art. 3 § 1 P.p.s.a., polegające na niedokonaniu przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej kontroli decyzji organu administracji publicznej i zaakceptowaniu przez ten Sąd naruszenia przez organ I i II instancji art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. wskutek przyjęcia, że organy I i II instancji w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe odnośnie sytuacji majątkowej, osobistej i zdrowotnej skarżącej oraz jej potrzeb co do konieczności przyznania jej pomocy finansowej na zakup wysokiego krzesła, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi pomimo, że zasługiwała ona na uwzględnienie. Wskazując na powyższy zarzut, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie w pkt 1 na podstawie art. 176 § 1 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny niniejszej skargi opartej wyłącznie na zarzutach prawa procesowego zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w trybie art. 182 § 2 w zw. z art. 176 § 2 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym, jednocześnie zrzekając się przeprowadzenia rozprawy; przyznanie pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną wg norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że opłata z tego tytułu nie została uiszczona w całości, ani w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dokonując sądowej kontroli działalności organu II instancji Sąd ten pominął i w konsekwencji zaakceptował fakt, iż organ ten, wydając decyzję wskutek odwołania skarżącej, naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Sąd ten przyjął, że organy w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe w zakresie stanu zdrowia i potrzeby skarżącej co do konieczności poniesienia wydatków na zakup wysokiego krzesła, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi pomimo, że zasługiwała ona na uwzględnienie. Podkreślono, że w aktach sprawy znajduje się wniosek lekarza z dnia 29 listopada 2014 r. o sfinansowanie kosztów leczenia, z którego wynika m.in., że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, zmagającą się z rozwijającym się zespołem pourazowym, będącym następstwem wypadków w roku 2005 i 2010, a także, że w oparciu o wyniki badań oraz dokumentację medyczną, stwierdzono u skarżącej szereg schorzeń. W związku z powyższym, skarżąca ponosi dodatkowe koszty m.in. z powodu stosowania leków, których zakup stanowi znaczny uszczerbek materialny, a także konieczności chodzenia na zabiegi medyczno-rehabilitacyjne, które nie są gwarantowane w ramach świadczeń Narodowego Funduszu Zdrowia, co bez wątpienia jest sytuacją wyjątkową. Zdaniem skarżącej, ustalenia organu I instancji, następnie zaaprobowane przez organ II instancji, w ogóle nie odnoszą się do wyjątkowej sytuacji skarżącej w aspekcie jej stanu zdrowia, niskich dochodów oraz wysokich wydatków na leczenie i rehabilitację. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, wyżej wymienione naruszenie przepisów K.p.a. przez organ II instancji stanowiło w konsekwencji naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ tak ogólne uzasadnienie decyzji administracyjnej, pomijające ocenę stanu zdrowia skarżącej i w związku z tym konieczność zaspakajania niezbędnych dla niej potrzeb w postaci zakupu leków i konieczności uczęszczania na zabiegi medyczno-rehabilitacyjne, co w konsekwencji uniemożliwia jej zakup wysokiego krzesła, bez podania konkretnych dowodów, na podstawie których organ dokonał takich stwierdzeń, uniemożliwiło skarżącej ocenę poprawności ustaleń organu w tymże zakresie. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła, że ww. uchybienia polegające na naruszeniu wskazanych przepisów K.p.a. nie zostały dostrzeżone przez Sąd rozpoznający sprawę, pomimo, że był on do tego zobowiązany. Uchybienia, jakich dopuścił się organ, były istotne i miały wpływ na wynik sprawy, co daje podstawę do przyjęcia, że wydana przez organ decyzja powinna być przez Sąd pierwszej instancji uchylona. Poprzez oddalenie skargi na tę decyzję organu Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem przy jej rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wynikającymi z treści zarzutów kasacyjnych. Przedmiotem kontroli sądowej dokonanej w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji były decyzje dotyczące odmowy przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego przewidzianego w art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej: u.p.s.). W ramach sformułowanej w skardze kasacyjnej podstawy jej autor zarzuca organom administracji naruszenie wskazanych w niej przepisów postępowania przez brak wnikliwej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego dotyczącego stanu zdrowia skarżącej, co w konsekwencji przyczyniło się do błędnej oceny dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji, że sytuacja, w jakiej znalazła się skarżąca, nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" uzasadniającego przyznanie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup wysokiego krzesła. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej kasacyjnie, wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a organom obu instancji nie można było przypisać zarzutu dowolności w orzekaniu, co trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją został zebrany w sposób wyczerpujący i należycie oceniony. W niczym zatem nie został naruszony art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnienia decyzji obu instancji w sposób właściwy wyjaśniają stanowisko organów i przesłanki, jakimi się kierowały się one przy wydawaniu decyzji. Spełniają zatem wymogi stawiane przez art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślić należy, że odmawiając skarżącej pomocy organy w żaden sposób nie kwestionowały jej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a jedynie uznały, że zakup wysokiego krzesła mający być sfinansowany ze środków pomocy społecznej, nie jest potrzebą, bez której nie można zachować warunków bytowych odpowiadających godności człowieka. Skarżąca posiada krzesło spełniające swoje przeznaczenie, jest objęta pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organy nie pominęły stanu zdrowia skarżącej kasacyjnie wskazując, że skarżąca ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Powyższej oceny nie zmienia znajdujący się w aktach sprawy wniosek lekarza o sfinansowanie kosztów leczenia z dnia 29 listopada 2014 r. Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki nie miał podstawy, aby zakwestionować stanowisko organów obu instancji, co do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Istotne znaczenie dla zakresu udzielanej pomocy mają możliwości organów, których środki na ten cel są ograniczone. Organ, udzielając świadczeń z pomocy społecznej, kieruje się uznaniem administracyjnym, tj. ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Zatem sam fakt spełniania przesłanek ogólnych udzielenia pomocy społecznej nie oznacza prawa do świadczeń w konkretnym przypadku. Należy też pamiętać, że w przypadku decyzji uznaniowych, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, ich kontrola sądowa ograniczona jest jedynie do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości, czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji. Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje wraz z córką w trzypokojowym spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1.259,85 zł miesięcznie. Do dyspozycji skarżącej pozostaje faktycznie kwota 884,07 zł albowiem emerytura skarżącej obciążona jest egzekucją komorniczą w kwocie 375,78 zł miesięcznie, jednak kwota ta nie podlega odliczeniu od dochodu z uwagi na treść art. 8 ust. 3 u.p.s. Powyższe oznacza, że uzyskiwane przez skarżącą dochody przekraczają kryterium wskazane w ustawie uprawniające do ubiegania się co do zasady o świadczenie z pomocy społecznej. Skarżąca może natomiast ubiegać się o przyznanie jej specjalnego zasiłku celowego, o jakim mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Z przepisu tego wynika, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przepis ten w sposób niebudzący wątpliwości przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia na podstawie tego przepisu nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu powołanego przepisu, to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów kwalifikacyjnych w stosunku do istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, czy tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ale do zdarzeń nadzwyczajnych. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez to, że Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia kontrolowanych decyzji jako wydanych z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew stanowisku i argumentacji strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynik przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli działalności orzekających w sprawie organów administracji uprawniał do wysnucia wniosku, że w toku postępowania administracyjnego wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zebrany materiał został właściwie rozpatrzony, a wydane decyzje zostały należycie umotywowane. W niczym zatem nie zostały naruszone wskazane wyżej przepisy prawa. W tym kontekście należy stwierdzić, że przed podjęciem decyzji w sposób należyty ustalono sytuację osobistą, zdrowotną i majątkową skarżącej, która wystąpiła o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. Nieuwzględnienie skargi przez Sąd Wojewódzki nie może być postrzegane jako naruszenie art. 151 P.p.s.a. Wskazywana przez skarżącą jej sytuacja zdrowotna i materialna, w tym posiadanie stałego dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, jest znana organom rozpoznającym sprawę. Trafnie organy oceniły, że konieczność zakupu wysokiego krzesła, jako planowany wydatek, nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Zważyć należy z jednej strony, że dochód osiągany przez skarżącą przekracza ustawowe kryterium dochodowe, i to dwukrotnie, a z drugiej, że organ nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc. Ponadto, uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy W niniejszej sprawie organy orzekające uwzględniły powyższe okoliczności i wykazały, że sytuacja życiowa skarżącej nie daje podstaw do przyznania jej specjalnego zasiłku celowego ponad te formy pomocy społecznej, które były jej dotychczas udzielane. Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżąca kasacyjnie ponosi jedynie koszty wyżywienia, które organ ustalił na kwotę 800 zł miesięcznie, natomiast inne potrzeby skarżącej kasacyjnie finansuje Ośrodek Pomocy Społecznej. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca może we własnym zakresie zakupić wysokie krzesło, zwłaszcza, że jak wynika z ustaleń organów, skarżąca posiada krzesło mogące zaspokoić zgłoszoną potrzebę. Co prawda organy w zaskarżonych decyzjach nie przedstawiły szczegółowych informacji, co do możliwości finansowych gminy w zakresie realizacji wniosków pozostałych beneficjentów Ośrodka Pomocy Społecznej, ale zwróciły uwagę na szeroki zakres korzystania z pomocy Ośrodka przez samą skarżącą. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest znana okoliczność, że skarżąca systematycznie korzysta z pomocy finansowej Ośrodka. Pomoc ta w drugim półroczu 2014 r. wynosiła 5 630 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja zdrowotna skarżącej nie mogła stanowić jedynej i samoistnej przesłanki przyznania skarżącej ww. świadczenia, co trafnie podkreślił zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji. Za nietrafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, służącą do kwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez wojewódzki sąd administracyjny, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (patrz: uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSA i wsa 2010/3/39). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd Wojewódzki przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę orzeczenia, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów podjął rozstrzygnięcie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Ponadto w sposób wyczerpujący wskazał podstawy oddalenia skargi. Nieuzasadniony jest również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. Zauważyć należy, że przepis ten stanowi jedynie o kompetencji sądów administracyjnych do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej. Przepis ten mógłby być naruszony tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2042/13, dostępny w centralnej bazie orzeczeń: https://cbois.nsa.gov.pl). Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło