I OSK 1107/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2005r. sygn. akt IV SA/Wr 792/04 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznanie zasiłku celowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. S. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w kwocie 146,40 zł (sto czterdzieści sześć złotych i 40/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 14.12.2005 r. sygn. akt IV SA/Wr 792/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] nr [...], przyznająca W. G. zasiłek celowy w wysokości 600 zł, z przeznaczeniem na częściowe usuwanie strat powstałych w wyniku powodzi, która wystąpiła w lipcu 2001 r. Pomoc ta została przyznana na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem, z dnia 22.01.2004 r., decyzji odmawiających przyznania pomocy oraz uchylenia przez Samorządowe Kolegium decyzją z dnia 2.08.2004 r., kolejnej decyzji organu I instancji wydanej po wyroku Sądu, ponownie odmawiającej przyznania pomocy. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził, że sprawa skarżącej, choć wszczęta została pod rządami ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), to jednak niezakończona do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) – wobec uchylenia przez Sąd i Samorządowe Kolegium decyzji odmownych – toteż należało w sprawie stosować przepisy nowej ustawy, a nie - czego domagała się skarżąca – poprzednio obowiązującej, ani wytycznych Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z września 2001 r. o pomocy Rządu dla powodzian (te środki miały charakter akcyjny i udzielenie pomocy zostało zakończone). Zgodnie z art. 40 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1), klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2), niezależnie od dochodu i nie podlega zwrotowi (ust. 3) – kontynuował Sąd, wyjaśniając, że taki zasiłek został skarżącej przyznany, a organy działały zgodnie z wytycznymi wyroku Sądu z dnia 22.01.2004 r. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wysokości zasiłku, Sąd podkreślił, że jest on przyznawany w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 39 ust. 1 i art. 40 ustawy o pomocy społecznej, a w postępowaniu administracyjnym organy wskazały, że skarżąca jest uprawniona do otrzymania zasiłku, jednak możliwości finansowe nie pozwalają na przyznanie go w wysokości wystarczającej na pokrycie doznanych szkód. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła W. G., reprezentowana przez adwokata z urzędu, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – u.p.s.a., przez pominięcie art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (zasady równości w prawie do pomocy materialnej) jako wzorca kontroli aktów administracyjnych; art. 145 § 1 lit. c) u.p.s.a. przez niedostrzeżenie popełnionych przez organ II instancji innych naruszeń, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepis art. 3 § 1 u.p.s.a., nakłada na Sąd administracyjny obowiązek sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, co sprowadza się do badania zgodności z prawem, a nie ulega wątpliwości, że kontrola ta obejmuje badanie przestrzegania przez administrację publiczną prawa do równego traktowania (art. 32 ust. 1 zd. 2 Konstytucji), tymczasem Sąd okroił kontrolę o ten istotny element. W zakresie podmiotowym nie ulega wątpliwości, że wyłączenie skarżącej z udziału osób dotkniętych żywiołem powodzi miało charakter obiektywnie nierównego traktowania – podkreślono, dodając, że ta nierówność odnosi się także do wysokości przyznania świadczenia, gdyż z odpowiedzi na skargę wynika, że z 53 rodzin większość, bo 37, otrzymało zasiłki od 1000 do 4000 zł, a organ II-ej instancji aspektu równego traktowania pod tym kątem nie badał, co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. c) u.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw. Istotnym i jedynym jej zarzutem jest nierówność traktowania skarżącej w stosunku do innych osób, które ucierpiały na skutek powodzi, a którym również została udzielona pomoc. Jednak należy mieć na uwadze, że sprawa skarżącej została załatwiona na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), tj. w ramach uznania administracyjnego, zatem rolą Sądu administracyjnego była ocena, czy w okolicznościach sprawy organy administracji nie przekroczyły granic tego uznania. Działanie w trybie uznania administracyjnego nie oznacza dowolności działania organów ale wykazania, że w danej sprawie istniały przesłanki uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie. Badając zgodność z prawem decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego, Sąd ocenia czy organy wykazały, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Jeśli idzie o zasiłek celowy, bo taki przyznawany jest na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, okoliczności te – to z jednej strony potrzeby występującego o tę pomoc, z drugiej – możliwości finansowe organu pomocy społecznej. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny właśnie pod tym kątem ocenił decyzję zaskarżoną przez W. G., uznając, że okoliczności sprawy wskazują, że przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, w wysokości 600 zł, nie narusza zasad uznania administracyjnego. Z taką oceną Sądu należy się zgodzić. W odczuciu skarżącej jest to pomoc niewystarczająca i jest to zrozumiałe. Jednak kryterium oceny to nie tylko rozmiar potrzeby, ale i możliwości finansowe organu. W tej sytuacji nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu zarzucić naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) (a nie jak wskazano w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez to, że skargę oddalił. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 i 230 tej ustawy.