I OSK 116/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-06

Skład orzekający: Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia poprzez złożenie odwołania do organu drugiej instancji i oczekiwanie na jego rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co oznacza, że strona musi najpierw złożyć odwołanie do organu drugiej instancji i oczekiwać na jego decyzję. Wniesienie skargi na decyzję organu pierwszej instancji przed rozpatrzeniem odwołania przez organ drugiej instancji skutkuje jej niedopuszczalnością i odrzuceniem przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
Z. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie naliczenia dodatków. Sąd Wojewódzki odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uznając, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, gdyż przysługiwało mu odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych, a skarga została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji. Z. G. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie złożył odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Po 578/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie naliczenia dodatków z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych oraz innych dodatków postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. (sygn. akt II SA/Po 578/12) odrzucił wniesioną przez Z. G. skargę na decyzję Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...], w przedmiocie naliczenia dodatków z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych oraz innych dodatków. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Z. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję. Odrzucając skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał ją za niedopuszczalną. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki wskazywał, że – zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. – skarżący mógł wnieść do Sądu Wojewódzkiego skargę po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W niniejszym zaś przypadku, skarżący wniósł skargę na decyzję Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. z dnia [...] czerwca 2011 r., od której przysługiwało mu odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych, o czym skarżący został pouczony w treści decyzji. Złożenie skargi na decyzję pierwszoinstancyjną skutkowało – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – koniecznością jej odrzucenia. Dopiero bowiem decyzja wydana przez organ II instancji na skutek rozpoznania odwołania mogłaby zostać zaskarżona do Sądu. Z. G., w złożonej przez siebie skardze kasacyjnej, zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w całości, zarzucił mu naruszenie art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżący nie złożył odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazywano, że - wbrew stanowisku Sądu I instancji – skarżący kasacyjnie złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Z samej zaś konstrukcji skargi wynika, iż wniósł on skargę na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych. Tymczasem Sąd Wojewódzki w Warszawie błędnie uznał, iż skarga ta dotyczy decyzji organu I instancji (Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P.) i przekazał sprawę WSA w Poznaniu. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które należy uznać za nieusprawiedliwione. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. określa związek między postępowaniami administracyjnymi, w których podejmowane są decyzje administracyjne i określone postanowienia, które mogą być zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a postępowaniem sądowoadministracyjnym. Wyraża on zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli przed wniesieniem skargi w postępowaniu administracyjnym nie zostały wykorzystane określone środki weryfikacji kwestionowanych indywidualnych aktów administracyjnych. Taka intencja ustawodawcy znajduje potwierdzenie w postanowieniach art. 52 § 2 P.p.s.a. w którym zostało wyjaśnione, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest przy tym równoznaczne ze spełnieniem omawianego warunku. O wyczerpaniu dyspozycji przewidzianej w art. 52 § 1 P.p.s.a. można mówić dopiero po rozpoznaniu przez organ administracji publicznej wniesionego środka zaskarżenia. Zatem niezachowanie przewidzianego tam trybu ma miejsce zarówno wówczas, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak też w przypadku złożenia do sądu administracyjnego skargi po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ. Innymi słowy nie wystarczy samo złożenie środka zaskarżenia od kwestionowanych decyzji czy postanowienia organu I instancji, lecz wymagane jest, aby skarga została wniesiona na stosowne działanie organu podjęte po rozpatrzeniu takiego środka prawnego. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przenosząc ww. rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotem wniesionej przez skarżącego skargi, była decyzja Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], co on sam doprecyzował w złożonym przez siebie piśmie. Skargę zaś mógł wnieść dopiero od decyzji organu II instancji, ewentualnie przy tym dodatkowo wnosząc o uchylenie orzeczenia wydanego w I instancji. Takiego żądania jednak w swoim piśmie nie zawarł. Powyższe obligowało zatem Sąd I instancji do odrzucenia ww. skargi – co też zasadnie uczynił. Bez znaczenia zatem w niniejszym przypadku pozostaje, że skarżący kasacyjnie złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło