I OSK 1232/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-20
Skład orzekający: Irena Kamińska, Leszek Leszczyński, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji, może być wydana bez uwzględnienia wszystkich osób zamieszkujących lokal jako stron postępowania, a także czy w takich sprawach ma zastosowanie ustawa o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji, jest prawidłowo wydana, nawet jeśli nie wszystkie osoby zamieszkujące lokal zostały formalnie uznane za strony postępowania, pod warunkiem, że decyzja została skierowana do wszystkich zamieszkałych osób. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o Policji i ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w sposób szczególny regulują status lokali pozostających w dyspozycji Policji, wyłączając tym samym zastosowanie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów w zakresie nabycia tytułu prawnego do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydanej przez Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie, a następnie utrzymanej w mocy przez Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzje te zostały zaskarżone przez J. M., który zajmował lokal po śmierci swojego ojca, T. M., pierwotnie przydzielonego do tego lokalu jako funkcjonariusza MO. J. M. kwestionował brak uznania go i innych domowników za strony postępowania oraz stosowanie przepisów ustawy o Policji zamiast ustawy o ochronie praw lokatorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. M.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Leszek Leszczyński Jerzy Stankowski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 656/08 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia (...) kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 656/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. M. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) , w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. M. , utrzymał w mocy decyzję nr (...) z (...) października 2007 r. Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie, w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w Krakowie.
Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami prawnymi i faktycznymi:
Decyzją przydziału z dnia (...) października 1964 r. Zastępcy Kwatermistrza KWMO w Krakowie powyższy lokal został przydzielony T. M. . Do zamieszkania w lokalu zostali wskazani żona J. M. A.M W. M. i I. M. i skarżący J. M. . W dniu 5 listopada 1992 r. T. M. zmarł. 16 listopada 1992 r. J. M. zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie o przekazanie zajmowanego lokalu mieszkalnego do Urzędu Miasta Krakowa (lokal znajduje się w budynku stanowiącym własność Gminy Kraków) ze wskazaniem jego jako głównego najemcy. Wniosek został rozpatrzony negatywnie z uwagi na brak uprawnień wnioskodawcy do jakichkolwiek świadczeń z resortu Spraw Wewnętrznych i Administracji. 24 września 2007 r. Komendant Miejski Policji w Krakowie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego przez J. M. , poprzedzając fakt ten postępowaniem wyjaśniającym i ustaleniami, że skarżący nie jest osobą posiadającą uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej, nie jest też funkcjonariuszem Policji i nie pobiera emerytury lub renty policyjnej.
W dniu (...) października 2007 r. Komendant Miejski Policji w Krakowie wydał decyzję nr (...) nakazującą Januszowi Marcowi opróżnienie z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w Krakowie do dnia (...) kwietnia 2008 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. podniósł, że organ naruszył art. 7 K.p.a., a także wskazał na niekompletność uzasadnienia decyzji z uwagi na to, że organ nie wyjaśnił na czym polegała weryfikacja uprawnień J. M. do świadczeń z resortu Spraw Wewnętrznych i Administracji. Organ nie wskazał też przepisów prawa, z których wywodzi swoje uprawnienie do wydania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odwołujący podniósł, że organ nie uwzględnił jako strony postępowania W. M., I. M. i A. M.
Decyzją z (...) kwietnia 2008 r. nr (...) Małopolski Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję, organ podkreślił, że przedmiotowy lokal należy do lokali, o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji, będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Skarżący nie jest i nigdy nie był funkcjonariuszem Policji, nie posiada uprawnień do policyjnej renty rodzinnej (gdyż ukończył 25 lat), nie jest członkiem rodziny zmarłego w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, stąd też jest osobą zajmującą lokal bez tytułu prawnego, w stosunku do której wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu. Lokal znajduje się nadal w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie. Weryfikacja uprawnień skarżącego została dokonana w oparciu o posiadaną dokumentację mieszkaniową, tj. akta mieszkaniowe policjantów, emerytów i rencistów policyjnych oraz osób uprawnionych do policyjnej renty rodzinnej.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwołał się do charakteru prawnego lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych i podległych mu organów. Wskazał, że regulacje prawne dotyczące tych lokalu stanowią rozwiązania szczególne wobec zasad ogólnych prawa lokalowego. Odwołał się do art. 30 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227) które określały, że mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Katalog takich mieszkań określało zarządzenie z 16 stycznia 1962 r. w sprawie zasad i trybu przydzielania oraz opróżniania mieszkań służbowych, przeznaczonych dla Milicji Obywatelskiej i centrali Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Mogły to być lokale mieszkalne przekazane jednostkom MO przez właściwe organy prezydiów rad narodowych z przeznaczeniem na zakwaterowanie funkcjonariuszy oraz mieszkania zwolnione przez nich i przeznaczone na zakwaterowanie innych funkcjonariuszy. Obecnie
o charakterze mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Policji, w tym o pojęciu dyspozycyjności lokali przez organy Policji stanowi ustawa o Policji oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884).
Organ wskazał ponadto, że co prawda organ pierwszej instancji nieprecyzyjnie przedstawił analizę stanu prawnego i ocenę dowodów, niemniej jednak nie miało to wpływu na merytoryczną zasadność decyzji. Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia rodzeństwa skarżącego jako stron postępowania – organ wskazał, że osoby te nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu, a tylko w stosunku do takich osób decyzja o opróżnieniu lokalu ma skutek. Mieszkanie zajmuje skarżący wraz z żoną A. M. i synem Ł. M. Organ wskazał też na art. 95 ust. 4 ustawy o Policji stanowiący, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. Tak skonstruowany przepis zabezpiecza organ przed koniecznością przesyłania nieokreślonej liczby egzemplarzy decyzji do wszystkich domowników strony, która w postępowaniu reprezentuje wszystkie osoby wraz z nią mieszkające.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a szczególności art. 10, 28 K.p.a. w zw. z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji poprzez uznanie za stronę jedynie J. M. , a nie uznanie pozostałych domowników, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2 i 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak uregulowania kwestii wstąpienia w stosunek najmu w ustawie o Policji oznacza, że do zajmowania lokali mieszkalnych, o jakich mowa w jej przepisach nie miał zastosowania art. 30 ww. ustawy, naruszenie przepisów postępowania – art. 7 i 77 K.p.a. polegającego na zaniechaniu wszechstronnego zbadania sprawy, zwłaszcza faktu bieżącego opłacania należności czynszowych i naruszenie art. 92 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w stosunku do osoby, która zajmuje lokal na podstawie tytułu prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że stroną postępowania był wyłącznie J. M. , a nie mieszkający z nim domownicy, gdyż skarżący był uprawniony do zamieszkania w przedmiotowym lokalu na podstawie decyzji o przydziale z 1964 r. Ponadto decyzja o opróżnieniu lokalu charakteryzuje się tym, że jest wydawana w stosunku do wszystkich domowników strony. Ustawa o ochronie praw lokatorów nie znajduje zastosowania w sprawie, ponieważ przepis art. 3 ust. 2 pozwala na jej zastosowanie w odniesieniu do lokali mieszkalnych podległych MSWIA jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Inaczej natomiast stanowi ustawa o Policji i rozporządzenie MSWIA z 18 maja 2005 r. Bez znaczenia jest okoliczność opłacania regularnie czynszu przez skarżącego. Organy Policji nigdy nie były właścicielem przedmiotowego lokalu, jest nim Gmina Kraków.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.67) mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokali mieszkalnych pozostającego w dyspozycji organów Policji nie ma zastosowania art.30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie K.c. Na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi (małżonka, dzieci, rodziców policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające) – nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Natomiast na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują, lub mogą taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis art. 29 ustawy powołanej wyżej przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny , ale tylko i wyłącznie w takim przypadku gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Nie ma przy tym prawnego znaczenia, czy zmarły emeryt policyjny otrzymał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego będąc już emerytem, czy też będąc jeszcze funkcjonariuszem. Nie ma również prawnego znaczenia fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym, jeżeli nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.
Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie, jest rzeczą bezsporną, że skarżący J. M. nie był osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji T. M. Tym samym J. M. nie posiadał tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy. ul. (...) w Krakowie, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mógł takiego tytułu prawnego uzyskać, był zatem osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Wskazane przepisy uregulowały w sposób szczególny, możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, przez członka rodziny po śmierci emeryta policyjnego, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej w art. 691 K.c. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. M. zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w zw. z art. 10 K.p.a., art. 28 K.p.a. i art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – poprzez pominięcie przez Sąd Administracyjny okoliczności, że w rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej obydwu instancji wydawały decyzje w stosunku do wszystkich osób zajmujących lokal, przy uznaniu za stronę postępowania tylko jednej z tych osób i przy udziale tylko tej jednej osoby. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji administracyjnych dotkniętych wadą dającą podstawę do wznowienia postępowania, bo wydanych, mimo tego że strony nie z własnej winy nie brały udziału w postępowaniu;
2) naruszenie prawa materialnego a to art. 3 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego w związku z art. 89 i 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, jakoby uregulowanie w ustawie o Policji sposobu nabycia pochodnego tytułu prawnego do lokalu miało wykluczać stosowanie instytucji nabycia pierwotnego tytułu prawnego do lokalu przez osoby zajmujące lokal w warunkach określonych art. 30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według
norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż w niniejszej sprawie orzekano o obowiązku opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego, w którym od kilkunastu lat zamieszkiwały cztery osoby. Decyzja orzekająca taki obowiązek bezpośrednio dotyka sfery praw i obowiązków owych osób, a więc po myśli art. 28 K.p.a. każda osoba zajmująca lokal winna być stroną postępowania w omawianej sprawie. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nakazującego wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu (cyt.) "w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu". Taka regulacja oznacza, że decyzja o opróżnieniu lokalu dotyczy praw i obowiązków wszystkich osób zajmujących ten lokal – i z mocy powołanego przepisu nakłada obowiązek na wszystkie te osoby. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyznał tę okoliczność także Sąd Administracyjny wskazując, iż skutki decyzji dotyczą także bliskich skarżącego. Organom administracji publicznej było wiadome, ile osób zajmuje lokal objęty postępowaniem i jakie są ich personalia. Jednakże w postępowaniu brał udział jako strona wyłącznie skarżący J. M. i decyzje wydano bez udziału trojga spośród czworga osób, zajmujących lokal. Skutkuje to w ocenie skarżącego naruszeniem zasady zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 K.p.a. Wskutek tego wydane decyzje obarczone są wadą, dającą podstawę do wznowienia postępowania, kwalifikowaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skarżący nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wyłączały stosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, gdyż wszystkie przepisy Rozdziału 8 ustawy o Policji odnoszące się do wstąpienia w stosunek najmu, dotyczą nabycia pochodnego tytułu prawnego do lokalu – czyli nabycia prawa w miejsce poprzedniego najemcy. Tymczasem powołany w skardze art. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów dotyczy pierwotnego nabycia tytułu do lokalu, przewiduje bowiem wstąpienie w stosunek najmu z racji upływu okresu zajmowania lokalu, a nie z racji tego, kto (i czy w ogóle) ów lokal wcześniej zamieszkiwał. Tym samym instytucja opisana w tym przepisie istotnie różni się od wskazanych wyżej regulacji ustawy o Policji – nie sposób więc twierdzić, jakoby ustawa o Policji mogła w tym zakresie wyłączać jej stosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę tylko enumeratywnie wymienione przesłanki nieważności postępowania wymienione w § 2 tego przepisu, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego można, zgodnie z art. 174 P.p.s.a. oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego polegającej na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie zarzucono naruszenie przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej poprzez pominięcie okoliczności, że decyzje dotyczące wszystkich osób zamieszkujących sporny lokal kierowane były tylko do J. M. i tylko on uznawany był za stronę postępowania.
Art. 95 ust. 4 ustawy o Policji stanowi, że decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu.
Decyzja skierowana do J. M. nakazywała opróżnienie lokalu położonego w Krakowie przy ul. Prądnickiej z osób i rzeczy była więc wydana w stosunku do wszystkich osób, które skarżący uważa za strony postępowania. Żadna z tych osób nie domagała się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego konstrukcja decyzji, której adresatem jest skarżący i inne zamieszkujące w lokalu osoby (niewskazane z imienia i nazwiska) jest poprawna.
Współzamieszkiwanie tych osób w przedmiotowym lokalu było bowiem bezpośrednio związane z osobą skarżącego.
Tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazanych w punkcie 1 skargi kasacyjnej uznać trzeba za niezasadny.
Dotyczy to również zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa, bowiem Sad I instancji w sposób prawidłowy i zgodnie z dyspozycją w/w uregulowania uzasadnił swoje stanowisko.
Co do zarzutu naruszenia przepisów art. 3 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd, że do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji nie ma zastosowania art. 30 ww. ustawy. Przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, w sposób szczególny uregulowały status lokali pozostających w dyspozycji organów policji oraz zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku gdy są one zajmowane bez tytułu prawnego. Zarzut ten należy w tej sytuacji uznać za bezzasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do tego, że J. M. w świetle przepisów resortowych nie posiada prawa do zajmowania przedmiotowego lokalu. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostających w dyspozycji organów Policji został ściśle zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 88 ust. 1 i art. 89 ustawy o Policji (tj. funkcjonariusze, ich małżonkowie, wstępni i dzieci) oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214), której regulacja w art. 29 ust. 1 i 2 statuuje prawo do zajmowania takich mieszkań, poza policjantami w służbie czynnej, jedynie emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Przedmiotowy lokal nie został skarżącemu przydzielony w formie decyzji administracyjnej i nie jest on osobą, której przysługiwałoby prawo do lokalu służbowego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. nie jest bowiem członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu.
W powyższym stanie rzeczy skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew stanowisku skarżącego Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu sprawy, nie naruszył przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło