I OSK 1253/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-09-09

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Irena Kamińska, Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego po zmarłym ojcu, w sytuacji gdy przepisy regulujące te uprawnienia uległy zmianie w trakcie trwania postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ w trakcie jego trwania weszły w życie nowe przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które wyeliminowały podstawę materialnoprawną do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia uprawnień do kwatery stałej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych, lecz niezakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów, stosuje się nowe regulacje, co w tym przypadku skutkowało bezprzedmiotowością postępowania.
Stan faktyczny
J. Ł. wniosła o stwierdzenie nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego po zmarłym ojcu. Postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązujących do 30 czerwca 2004 r. W trakcie postępowania weszły w życie nowe przepisy, które wyeliminowały możliwość nabycia takich uprawnień. Organ administracji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. Ł., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 184/07 w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasadzenia zwrotu kosztów od J. Ł. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. oddalił skargę J. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy. J. Ł. wnioskiem z dnia 2 czerwca 2004 r. zwróciła się do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o stwierdzenie nabycia przez nią uprawnień do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K., po zmarłym w dniu 22 maja 2004 r. ojcu C. B. Podała, że w wymienionym lokalu mieszkała wraz z ojcem i swoim piętnastoletnim synem. Oświadczyła także, że jej mąż T. Ł. nie mieszka z nią w przedmiotowym mieszkaniu, tylko ze swoimi rodzicami. Wicedyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S., decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie, zaś następnie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję, a sprawę J. Ł. przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Wicedyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. nie posiadał upoważnienia Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. do wydawania decyzji administracyjnych w tego rodzaju sprawach. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S., decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że J. Ł. nie spełniła przesłanek określonych w art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z art. 23 ust. 3 tej ustawy, w razie śmierci emeryta lub rencisty wojskowego prawo do kwatery nabywali wspólnie zamieszkali z nim w dniu jego śmierci małżonek, zstępni, wstępni. W myśl zaś art. 23 ust. 5 tej ustawy, zachowanie lub nabycie uprawnień do kwatery stwierdzał w drodze decyzji administracyjnej właściwy dyrektor oddziału terenowego Agencji na podstawie zaświadczenia o posiadaniu uprawnień, o których była mowa w ust. 1 i 3 tego artykułu, wydanego przez wojskowy organ emerytalny. J. Ł. nie przedłożyła zaświadczenia z Wojskowego Biura Emerytalnego. Ponadto organ, w związku z zawartym we wniosku skarżącej z dnia 2 czerwca 2004 r. oświadczeniem, że jej mąż mieszka ze swoimi rodzicami, uznał za konieczne ustalenie czy małżonkowie w dniu 22 maja 2004 r., tj. w dniu śmierci ojca wnioskodawczyni, nie dysponowali tytułem prawnym do żadnego innego lokalu mieszkalnego. W dniu 16 czerwca 2004 r. J. Ł. przedstawiła zaświadczenie ze Spółdzielni "[...]", z którego wynikało, że jej mąż T. Ł. zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym przy ul. [...] w K. na prawach członka rodziny, a głównym najemcą mieszkania jest jego matka Z. Ł. Organ wskazał, że z poświadczenia zameldowania wystawionego przez Urząd Miejski w K. z dnia 14 czerwca 2004 r., wynikało, że T. Ł. pod wymienionym adresem zamieszkuje sam. Uznając, że treść wymienionych dokumentów pozostaje w sprzeczności, organ wystąpił dodatkowo do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o potwierdzenie, że T. Ł. mieszka w mieszkaniu spółdzielczym na prawach członka rodziny. Prezes Zarządu Spółdzielni odmówił udzielenia informacji w tym zakresie. W związku z tym organ uznał, że J. Ł. do dnia 30 czerwca 2004 r. nie przedłożyła wymaganego zaświadczenia Wojskowego Biura Emerytalnego o posiadaniu uprawnień. Ponadto w takich okolicznościach organ uznał również, iż nie wykluczono, aby w sprawie skarżącej nie zachodziły przesłanki określone w art. 41 ust. 3 ustawy. Dodatkowo organ wskazał, że w dniu 1 lipca 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), na mocy których zmieniono art. 23 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym od dnia 1 lipca 2004 r. zstępni po zawarciu związku małżeńskiego lub po ukończeniu 25 lat życia nie nabywają prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w którym zamieszkiwali z osobą uprawnioną do kwatery, w razie śmierci tej osoby. Zmiana przepisów spowodowała, że brak było podstaw prawnych do wydania decyzji o nabyciu prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., a tym samym brak było możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku, co skutkowało umorzeniem postępowania. W odwołaniu od wymienionej wyżej decyzji, J. Ł. wniosła o jej uchylenie i orzeczenie o nabyciu uprawnień do lokalu mieszkalnego, znajdującego się w zasobach WAM, ewentualnie o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podała, że przedłożyła zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej stwierdzające, iż jej mąż zamieszkuje na ul. [...] na prawach członka rodziny, a osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu jest jego matka. Wskazała również, że zameldowanie jest jedynie czynnością materialno-techniczną i nie stanowi o tytule prawnym do lokalu. Podała, że organ w toku postępowania nie wezwał jej do przedstawienia zaświadczenia z WBE i nie wyjaśnił jaką treść zaświadczenie to winno zawierać. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 12, 35, 75, 76 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadmieniła, że Sąd Rejonowy w Koszalinie Wydział I Cywilny odrzucając postanowieniem z dnia 26 lipca 2005 r. pozew o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, stwierdził jednocześnie, że decyzja powinna być wydana na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., bowiem inne rozstrzygnięcie kłóciłoby się z zasadą praw nabytych. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. W uzasadnieniu organ podał, że lokal przy ul. [...] w K. został przydzielony kpt. C. B. imiennym nakazem przydziału osobnej kwatery stałej w 1975 r. Po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i nabyciu uprawnień do emerytury C. B. zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej, co zostało potwierdzone decyzją z dnia [...] Prezes WAM wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie tej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem kilku typów spraw niebędących przedmiotem niniejszego postępowania. Odnosząc się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd powszechny organ stwierdził, że ma obowiązek rozpatrzyć sprawę na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Rozpatrując wniosek J. Ł. na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. organ stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do orzekania w sprawie nabycia przez wymienioną uprawnień do kwatery po zmarłym ojcu. Dotychczasowe przepisy w tym zakresie zostały uchylone przepisem art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przedmiotowa decyzja została zaskarżona przez J. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca kwestionowanemu rozstrzygnięciu administracyjnemu zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 12, 35, 75, 76, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem organu o bezprzedmiotowości postępowania. Podała, że fakt zamieszkiwania przez nią wraz z 15-letnim synem w lokalu przy ul. [...] w K. w dacie śmierci ojca jest bezsporny. Stwierdziła, że organ już w dniu 15 czerwca 2004 r. posiadał w pełni zgromadzony materiał dowodowy, jednakże przedłużał postępowanie i do dnia 30 czerwca 2004 r. nie wydał korzystnej dla skarżącej decyzji. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, bowiem organ zaniechał wydania pozytywnej decyzji do dnia [...], mimo że spełnione zostały przesłanki warunkujące jej wydanie. Nadmieniła, że Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisów, na które powołał się organ (sygn. akt K 16/05). Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Dodatkowo wskazał, że organ prowadząc postępowanie dochował należytej staranności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, mając na celu wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r. wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez J. Ł. uprawnień do lokalu mieszkalnego przy ul. [...], po zmarłym ojcu C. B., wszczęte zostało na podstawie przepisów wymienionej wyżej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. Jednakże w chwili wydawania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie brak było podstawy materialnoprawnej do orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nabycia uprawnień do kwatery stałej. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 16, poz. 1203), którą w art. 1 pkt 17 zmieniono przepis art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.). W konsekwencji, obowiązujące od 1 lipca 2004 r. przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewidują możliwości orzekania w sprawie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem postępowań egzekucyjnych i z zastrzeżeniem ust. 2-5. Sprawa z wniosku J. Ł. o nabycie uprawnień do kwatery stałej nie została zakończona decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw. Sprawa ta nie należy również do żadnej ze spraw wymienionych w ust. 2-5 art. 19. Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. nie przewiduje już "prawa do kwatery", nie tylko w odniesieniu do członków rodziny zmarłego emeryta czy rencisty, ale również w odniesieniu do żołnierzy zawodowych. Ustawa ta, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną, stanowi jedynie o "prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji WAM" (art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Zmiana przepisów w zakresie uprawnień mieszkaniowych żołnierzy wyraźnie wynika również z art. 19 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, zgodnie, z którym postępowania w sprawach wniosków o przydział osobnej kwatery stałej dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji Mieszkaniowej umarzają, a czas oczekiwania żołnierza zawodowego, pełniącego zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, na przydział tej kwatery wlicza się temu żołnierzowi do czasu oczekiwania na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W świetle powyższego - organ obowiązany do działania na podstawie i w granicach prawa - nie dysponując materialnoprawną podstawą do wydania decyzji w sprawie nabycia uprawnień do lokalu - prawidłowo umorzył postępowanie. Zgodnie, bowiem z art. 105 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie, co do istoty. W przedmiotowej sprawie przesłanka umorzenia postępowania powstała w czasie trwania postępowania wszczętego wnioskiem J. Ł. Nie można organowi zarzucić również, aby w okresie od dnia złożenia wniosku przez skarżącą a dniem zmiany brzmienia przepisów, na których opierał się wniosek J. Ł., organ dopuścił się przewlekłości postępowania. Od dnia 2 czerwca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2004 r., organ podejmował bowiem czynności procesowe zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zakończenia postępowania decyzją administracyjną. Sąd pierwszej instancji rozpoznający niniejszą sprawę wskazał jednocześnie - za Trybunałem Konstytucyjnym - że w myśl ukształtowanej linii orzeczniczej, zasada ochrony praw nabytych nie ma charakteru bezwzględnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt K 16/05, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślono, że "(...) dopuszczalna jest modyfikacja uprawnień także na niekorzyść podmiotów, którym służyły; zakazane jest natomiast ich arbitralne znoszenie lub ograniczanie". Ustawodawca, mając na uwadze konieczność zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy, wprowadził nowe regulacje, które modyfikują dotychczasowe uprawnienia nie tylko żołnierzy, ale również innych osób, wspólnie z nimi zamieszkałych w przydzielonych - w poprzednio obowiązującym stanie prawnym - osobnych kwaterach stałych (art. 23 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła skarżąca, która zarzuciła rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie 1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ powołanej ustawy poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy art. 7, 8, 9, 12 § 1, art. 35 § 1 i § 2, art. 75 § 1 i § 2, art. 76 § 1 i § 2, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie pełnomocnika skarżącej, Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM naruszył - jak argumentował autor skargi kasacyjnej - art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że nie wezwał wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o wymagane przepisami prawa zaświadczenie z WBE. Nie podjął tym samym niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie informował również wnioskodawczyni o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie jej prawa będącego przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji, zdaniem autora skargi, są zobowiązane do czuwania nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu zarówno stronom jak i uczestnikom postępowania są zobowiązane udzielać niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie zaniedbał wszystkich tych obowiązków, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem gdyby dopełnił nakazów, które wobec organów administracji formułują przepisy kodeksu postępowania cywilnego, spełnione zostałyby wszystkie wymagane prawem przesłanki do wydania przedmiotowej decyzji. Decyzja, o której mowa w art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. jest decyzją deklaratoryjną, zatem organ administracji powinien był wydać przedmiotową decyzję niezwłocznie, posługując się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania, mając na względzie słuszny interes obywateli. Organ swoim działaniem w toku załatwiania sprawy poważnie naruszył zaufanie obywateli do organów Państwa. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM posiadając wszelkie niezbędne informacje, wyłączając zaświadczenie z WBE, do przedłożenia którego nie wezwał wnioskodawczyni będąc do tego zobowiązanym normą zawartą w przepisie art. 9 k.p.a. winien był wydać decyzję stwierdzającą nabycie przez wnioskodawczynię prawa do lokalu. J. Ł. utraciła tym samym prawo do lokalu, które uzyskała z dniem śmierci swojego ojca C. B., w dniu 22 maja 2004 r. Już w tym dniu bowiem spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do nabycia prawa do lokalu, zaś organ administracji swoją decyzją deklaratoryjną stwierdzał fakt nabycia prawa. Ponadto pełnomocnik skarżącej zauważył, iż przepis art. 35 § 2 i § 3 k.p.a. wskazują terminy do załatwienia spraw przez organy administracji. Sprawy, wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwione nie później niż w ciągu miesiąca, zaś sprawy "szczególnie skomplikowane", nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez J. Ł. prawa do lokalu zostało wszczęte jej wnioskiem 2 czerwca 2004 r. Nie była to sprawa "szczególnie skomplikowana", więc organ winien załatwić ją maksymalnie w terminie miesiąca, zaś decyzja o odmowie zawarcia z wnioskodawczynią umowy najmu lokalu mieszkalnego została wydana dopiero w dniu 26 lipca 2004 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem Sąd Wojewódzki sporządził uzasadnienie zgodnie z wymogami określonymi w tym przepisie. Przedstawił stan sprawy oraz zarzuty skargi i stanowisko organu oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uznał przy tym, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Niezrozumiałe jest w tej sytuacji uzasadnienie tego zarzutu, w którym stwierdzono, iż Sąd przedstawił stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, bowiem stan faktyczny w istocie co do istotnych ustaleń nie budzi wątpliwości. Zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczą raczej sposobu procesowania organów administracji i terminu podjęcia decyzji. Co do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej stwierdzić należy co następuje: Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego powołane w tym zarzucie w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. dotyczą obowiązków nałożonych na organ administracji, która powinny w sposób rzetelny i wszechstronny zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w sprawie, czynności te wykonać w terminie wskazanym w art. 35 § 1 k.p.a., a w toku postępowania dbać o zachowanie praw strony i informować ją o tych prawach. Trzeba przy tym wspomnieć, że podstawą skargi opartej na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. jest stan, w którym naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że organ administracji w okresie od złożenia wniosku, tj. od dnia 2 czerwca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. podejmował czynności procesowe, zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zakończenia postępowania. Nie przekroczył też terminu określonego w art. 35 § 1 k.p.a. Od chwili złożenia przez skarżącą wniosku w dniu 2 czerwca 2004 r. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa do lokalu do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. tj. 1 lipca 2004 r. upłynęło 28 dni, w których organ podejmował czynności sprawdzające i wyjaśniające. Wszystko to powoduje, że nie można uznać, iż działał on z naruszeniem przepisów prawa. Jak trafnie wskazuje Sąd Wojewódzki w dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, którą w art. 1 pkt 17 zmieniono przepis art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. W konsekwencji obowiązujące od 1 lipca 2004 r. przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie przewidują możliwości orzekania w sprawie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem postępowań egzekucyjnych i z zastrzeżeniem ust. 2-5. Przedmiotowa sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw. Sprawa ta nie należy również do żadnej ze spraw wymienionych w ust. 2-5 art. 19. Zgodnie z art. 105 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie, co do istoty. W przedmiotowej sprawie przesłanka umorzenia postępowania powstała w czasie trwania postępowania wszczętego wnioskiem J. Ł. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tej sytuacji pogląd Sądu pierwszej instancji, że decyzje organów administracji nie naruszają prawa, bowiem przy bezprzedmiotowości postępowania konieczne było jego umorzenie. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Podstawą orzeczenia o kosztach był przepis art. 207 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło