I OSK 127/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-07-11

Skład orzekający: Karol Kiczka, Maciej Dybowski, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zaświadczenia o eksporcie karmy dla zwierząt domowych do Wietnamu była zasadna, biorąc pod uwagę przepisy unijne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i definicji karmy dla zwierząt domowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii zasadnie odmówił wydania zaświadczenia. Produkt, o którego eksport wnioskowano, nie spełniał definicji karmy dla zwierząt domowych zgodnie z przepisami unijnymi, a jego skład i pochodzenie nie zostały wystarczająco udokumentowane, co uniemożliwiało urzędowe poświadczenie jego zgodności z prawem.
Stan faktyczny
J.J. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego eksportu karmy dla zwierząt domowych do Wietnamu. Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że produkt nie spełnia definicji karmy dla zwierząt domowych i jego skład nie został wystarczająco udokumentowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.J. na tę odmowę. J.J. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od J. J. na rzecz Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 552/19 w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 24 maja 2019 r. znak WIW-PU.9260.20.2019.MB w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. J. na rzecz Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 552/19 (dalej wyrok VIII SA/Wa 552/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 24 maja 2019 r. znak WIW-PU.9260.20.2019.MB w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia (k. 53, 71-79 akt sądowych). 2. Skargę kasacyjną wywiódł J.J. (dalej skarżący), reprezentowany przez adwokata K.J, zaskarżając w całości wyrok VIII SA/Wa 552/19, zarzucając wyrokowi naruszenie: 1. art. 151 ppsa w zw. z art. 268a w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej kpa) w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 11 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (dalej uIW) przez ich niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej Wojewódzki Lekarz), w sytuacji gdy w aktach postępowania administracyjnego nie znajduje się stosowne upoważnienie dla lek. wet. A.D., a w związku z tym Sąd Administracyjny [I instancji] nieprawidłowo uznał, że postanowienie z 24 maja 2019 r. wydane zostało przez osobę, która posiadała wymagane prawem upoważnienie i że A.D. uprawniona była do wydania tego postanowienia; 2. art. 151 ppsa w zw. z art. 25 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 6 kpa przez ich niezastosowanie i w rezultacie uznanie, że nie zachodziły przesłanki wyłączenia Wojewódzkiego Lekarza w sytuacji, gdy prowadzono śledztwo w sprawie możliwości popełnienia przez Wojewódzkiego Lekarza w osobie P.J. czynu zabronionego określonego w art. 231 § 1 kk, jak również skarżący wezwał Wojewódzkiego Lekarza do naprawienia szkody wyrządzonej mu jego działaniem, co winno skutkować uznaniem, że Wojewódzki Lekarz winien wyłączyć się od załatwienia sprawy ze względu na fakt, że ewentualny obowiązek naprawienia szkody może dotyczyć bezpośrednio Wojewódzkiego Lekarza i P.J.; 3. art. 151 ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 217 § 1, 2 pkt 1 i 2, i § 3, art. 219 kpa, art. 26 ust. 1 i 3 pkt 1 i 2 a-b i ust. 4 uIW, art. 2 pkt 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt przez ich niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza, w sytuacji gdy organ administracyjny obligatoryjnie wydaje zaświadczenia na żądanie ubiegającego się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, a nadto skarżący w toku postępowania wykazał, że urzędowego potwierdzenia określonych faktów wymaga przepis prawa oraz ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów; 4. art. 151 ppsa w zw. z art. 6 kpa, art. 7 Konstytucji RP, pkt 24 i 25 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) 2017/893 z dnia 24 maja 2017 r. zmieniającego załączniki I i IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 oraz załączniki X, XIV i XV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011; art. 2 pkt 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy przez ich niezastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza, w sytuacji gdy prawodawstwo umożliwia eksport przetworzonego białka zwierzęcego, a zatem Sąd I instancji nie zastosował przepisów obowiązującego prawa; 5. art. 151 ppsa w zw. z pkt 7 preambuły oraz pkt 1a załącznika I rozporządzenia Komisji (UE) Nr 294/2013 z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia (UE) nr 142/2011 w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy; art. 3 ust. 2 załącznika, art. 3 lit. h, art. 6 załącznika lll rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylającego dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (dalej rozporządzenie nr 767/2009); art. 10 oraz art. 3 pkt 5 i 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) 1774/2002; art. 26a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; pkt 40 preambuły rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt; art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (dalej uoz); art. 3 pkt b rozporządzenia Parlamentu i Rady Nr 576/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 998/2003 przez ich niezastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza, w sytuacji gdy karma produkowana przez skarżącego spełnia warunki określone w ustawodawstwie unijnym i jest mieszanką paszową, a nadto przetworzone białko zwierzęce może być przedmiotem eksportu; 6. art. 4 pkt 17 uoz w zw. z art. 3 pkt b oraz załącznikiem I rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 576/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 998/2003; art. 4 pkt 4 i 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt ("Prawo o zdrowiu zwierząt"); art. 2 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (dalej rozporządzenie Nr 178/2002); art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach [Dz.U. z 2019 r. poz. 296, dalej uop - uw. NSA]; art. 3 ust. 2 lit. h rozporządzenia nr 767/2009 przez ich niezastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza, w sytuacji gdy karma produkowana przez skarżącego spełnia warunki określone w ustawodawstwie unijnym i jest mieszanką paszową, a nadto przetworzone białko zwierzęce może być przedmiotem eksportu; 7. art. 151 ppsa w zw. z pkt 8 preambuły rozporządzenia Nr 178/2002, przez ich niezastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza, w sytuacji gdy karma produkowana przez skarżącego, o tożsamym składzie, może być sprzedawana do Państw Członkowskich UE, co wskazuje na to, że karma ta spełnia wymogi do jej eksportu do Socjalistycznej Republiki Wietnamu; 8. art. 151 ppsa w zw. z [art.] 24 lit. j rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) przez bezzasadne uznanie, że "w sposób nieprawidłowo określono skład receptury, w pkt 4 wpisano, że 122,74 tony (20,76% mieszanki) składnika pochodzi z firmy C. zaś w dokumentach handlowych w rubryce 1.12) "Miejsce pochodzenia" wpisany został zakład H., nr zatwierdzenia [...]", w sytuacji gdy H. jest zakładem pochodzenia produktu (zatwierdzonym zgodnie z przepisami prawa UE), zaś C. jest przedsiębiorstwem zajmującym się obrotem produktami, co wskazuje na to, że skarżący prawidłowo określił miejsce pochodzenia tj. H. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenie od Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego kasacyjnie [zwrotu] kosztów postępowania, obejmującego koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 87-101 akt sądowych). 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, uzupełnionej pismem z 14 lipca 2020 r., Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii, reprezentowany przez r. pr. K.J., wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu [zwrotu] kosztów postępowania [kasacyjnego] w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 109-127v, 135-137v akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stanął na rozprawie; pełnomocnik organu wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie zwrotu kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zm. poz. 803, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określono zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zrezygnował z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadził swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Skarżący kasacyjnie nie stawia zarzutu dotyczącego błędnej akceptacji zaskarżonym wyrokiem stanu faktycznego, ustalonego przez Kolegium, co czyni ów stan faktyczny wiążącym dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały postawione niestarannie - Autor skargi kasacyjnej nie wskazał dzienników promulgujących akty prawne, zawierające jako wzorce kontroli przepisy, których naruszenia się dopatrywał. Mimo tej niestaranności, zarzuty te, jeśli Autor skargi kasacyjnej wskazał jako wzorce kontroli konkretne przepisy i ewentualne konkretne jednostki redakcyjne tych przepisów, nadawały się do rozpoznania (uchwała I OPS 10/09) - Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił jako wzorce kontroli przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, zgodnie z zasadą tempus regit actum. 5. Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia: art. 151 ppsa w zw. z art. 268a w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zm. poz. 1629; z 2019 r. poz. 60 i 730, dalej kpa) w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 11 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2017 r. poz. 2234, zm. poz. 976 i 1566; z 2018 r. poz. 2340, dalej uwar) w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1557, dalej uIW) w zw. z art. 25 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 6 kpa. Bezsporny brak w aktach administracyjnych upoważnienia dla lek. wet. A.D. do wydania postanowienia, nie przemawia za uznaniem, że postanowienie z 24 maja 2019 r. zostało wydane przez osobę niemającą upoważnienia do wydania tego postanowienia, ani że postanowienie to jest nieważne (art. 156 § 1 pkt 2 kpa; k. 3 akt sądowych). W postanowieniu z 24 maja 2019 r. lek. wet. A.D. prawidłowo wskazała, że postanowienie to wydała z upoważnienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarz Weterynarii, podając w pieczęci: "z up.[oważnienia] lek. wet. A.D. Zastępca Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarz Weterynarii" (k. 118-101 akt administracyjnych). Praktyka organów administracji publicznej wskazuje, że mając na uwadze mnogość postępowań, do większości akt organy nie załączają upoważnienia do wydania decyzji lub postanowienia, kontentując się wskazaniem, że osoba podpisująca decyzję lub postanowienie wydała je jako osoba upoważniona. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkich sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że sam brak powołania się na upoważnienie nie pociąga za sobą skutków w postaci nieważności czy uchylenia decyzji, o ile upoważnienie takie istniało. "Decyzja powinna powoływać się na upoważnienie, o którym mowa w art. 268a kpa. Jednakże brak tego powołania się nie uzasadnia uchylenia decyzji, gdyż naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy" (wyrok NSA w Poznaniu z 23.4.1996 r. SA/Po 1555/95, Lex 26767); wyrok SN z 11. 10.1996 r. III RN 8/96, OSNAPiUS 1997/9/144, z aprobującą glosą B. Adamiak, OSP 1997/10/190: "Decyzja administracyjna nie jest nieważna z tego tylko powodu, że została podpisana przez zastępcę naczelnika urzędu skarbowego lub wicedyrektora izby skarbowej bez wyraźnego powołania się na odpowiednie upoważnienie naczelnika urzędu lub dyrektora izby. Sąd powinien więc w razie wątpliwości badać, czy podpisujący decyzję miał w świetle regulaminu lub podziału czynności w danym urzędzie bądź izbie upoważnienie do działania w imieniu tych organów administracji skarbowej"; wyrok NSA z 16.1.2014 r. II GSK 1618/12, Lex 1452704: "Pracownik działający z upoważnienia organu powinien powołać się w decyzji na posiadane upoważnienie. Samego niepowołania się w decyzji na posiadane upoważnienie do wydawania decyzji nie należy jednak utożsamiać z podpisaniem decyzji przez osobę nieupoważnioną, a co za tym idzie - nie pociąga to za sobą skutków w postaci nieważności decyzji, o ile upoważnienie takie istniało w dacie wydania tej decyzji" (M. Jaśkowska w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2020, s. 1156, uw. 16 do art. 268a kpa). W aktach sądowych znajduje się potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis upoważnienia z 6 lipca 2018 r. nr 47/2018 r., którym Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii na podstawie art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) i § ust. 2 Regulaminu Organizacyjnego Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii z siedzibą w Siedlcach wprowadzonego zarządzeniem nr 14/2015 w sprawie ustalenia Regulaminu Organizacyjnego Wojewódzki Inspektoratu Weterynarii z siedzibą w Siedlcach, upoważnił imiennie lek. wet. A.D. Zastępcę Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [...] do: [...] 3. Załatwiania spraw Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, w szczególności do: 1) wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń [...] Upoważnienie ważne jest od dnia 06 lipca 2018 r. do odwołania [...] (k. 26-26v akt sądowych). Sąd I instancji w oparciu o ów odpis upoważnienia prawidłowo ustalił, że upoważnienie to istniało w dacie podjęcia zaskarżonego postanowienia (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 2432 kpc). Upoważnienie to należycie umocowało lek. wet. A.D do wydania zaskarżonego postanowienia (Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2022, s. 1262-1263, nb 6-7 do art. 268a). 6. W sprawie nie znajdowały zastosowania wskazane jako normy dopełnienia art. 25 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 6 kpa. W doktrynie wyróżnia się trzy elementy jako konstrukcyjne przy wyłączeniu organu: rodzaj sprawy, osobiste zaangażowanie w tę sprawę osoby (osób) piastującej funkcję kierowniczą organu lub funkcję kierowniczą w organie bezpośrednio wyższego stopnia, bliskość osoby zajmującej stanowiska kierownicze wobec stron sprawy. W każdym przypadku muszą wystąpić łącznie: określona w przepisie przesłanka przedmiotowa wraz z jedną z wymienionych w nich przesłanek podmiotowych (Borkowski/Adamiak - op. cit., s. 252, nb 6 do art. 25). W kontrolowanej sprawie nie doszło do spełnienia którejkolwiek z przesłanek podmiotowych. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia (24 maja 2019 r.), z powodu przedmiotowej sprawy zapoczątkowanej wnioskiem z 25 stycznia 2019 r. (k. 11 akt administracyjnych), nie wszczęto przeciwko pracownikowi organu dochodzenia służbowego, postępowania dyscyplinarnego lub karnego (art. 24 § 1 pkt 6 kpa). Z zawiadomienia z 14 sierpnia 2019 r. wynika, że postanowieniem Prokuratora [Prokuratury] Rejonowej w Siedlcach z dnia 14 sierpnia 2019 r. wszczęto śledztwo w sprawie PR 1 Ds 1961.2019 w sprawie niedopełnieni[a] obowiązku służbowego przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii przez odmowę wydania świadectwa zdrowia na rzecz J.J. w dn. 29 października 2018 r. (PR 1Ds 80.2019 PR Grójec), t.j. o czyn z art. 231 kk (k. 47 akt sądowych). Z odpisu tego pisma nie wynika, by wszczęto ww. postępowanie przeciwko konkretnej osobie - imiennie przeciwko piastunowi organu lub jego zastępcy. W aktach sprawy brak informacji o losach tego śledztwa. 7. Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 5 § 2 pkt 3 w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 11 uwar w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2 uIW). W kontrolowanej sprawie orzekły właściwe organy administracji publicznej obu instancji; w granicach kompetencji każdego z tych organów, określonych we wskazanych jako wzorce kontroli przepisach kompetencyjnych; prawidłowo oznaczając każdy z organów administracji publicznej w komparycji każdego z kontrolowanych postanowień. W doktrynie trafnie wskazuje się, że katalog organów rządowej administracji niezespolonej, ustanowiony w art. 56 ust. 1 uwar ma charakter zamknięty (art. 57 uwar w kontrolowanej sprawie nie znajduje zastosowania). O ile na gruncie [uprzednio obowiązującej - uw. NSA] ustawy o administracji rządowej w województwie wykaz organów administracji niezespolonej określał załącznik do tejże ustawy (art. 5 ust. 1 zd. 2), to obecnie katalog ten znajduje się w samej ustawie o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, w komentowanym przepisie. Liczy on 15 punktów, obejmujących wszystkie organy administracji niezespolonej, pogrupowane w poszczególnych punktach według przedmiotu ich działalności. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, organami niezespolonej administracji weterynaryjnej są: graniczni i powiatowi lekarze weterynarii (art. 5 ust. 1 pkt 3 i 4 uIW; art. 56 ust. 1 pkt 11 uwar). Inspekcją Weterynaryjną kieruje Główny Lekarz Weterynarii będący centralnym organem administracji rządowej. [...] Powiatowy lekarz weterynarii podlega wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii (art. 8 ust. 2 i 3 uIW; K. Zmorek w: M. Pacak, K. Zmorek, Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Komentarz, LexisNexis 2013, s. 137, akapit wstępny; s. 150-152, uw. 2-3 do art. 56; P. Piątek w: red. P. Drembkowski, M. Ślusarczyk, Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Komentarz, C.H. Beck 2022, s. 11-12, nb 5 do art. 56). Właściwość organów została prawidłowo określona - zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669, zm. poz. 2136, 2227, 2242, 2244, dalej ubż; K. Leśkiewicz, Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Komentarz, C.H. Beck 2022, s. 9, nb 5 do art. 1 ubż). 8. Zaskarżony wyrok nie narusza wskazanych jako normy dopełnienia art. 138 § 1 pkt 1, art. 217 § 1, 2 pkt 1, 2 i § 3, art. 219 kpa, art. 26 ust. 1 i 3 pkt 1 i 2 a-b i ust. 4 uIW. Art. 26 uIW - w zakresie normatywnym, istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy - stanowił: "1. Świadectwa zdrowia wystawia organ Inspekcji [...], zwani dalej "wystawiającym świadectwo". 2. Wystawiający świadectwo powinien: 1) posiadać wiedzę w zakresie przepisów zawartych w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 pkt 3; 2) znać zasady przeprowadzania kontroli weterynaryjnej oraz sposób wystawiania świadectw zdrowia. 3. Wystawiający świadectwo: 1) poświadcza dane, co do których posiada wiedzę i które mogą być przez niego ustalone; 2) podpisuje świadectwa zdrowia: a) prawidłowo wypełnione, b) zwierząt lub produktów w rozumieniu przepisów o kontroli weterynaryjnej w handlu, które zostały przez niego skontrolowane.". Organy obu instancji: miały wiedzę w zakresie przepisów zawartych w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 pkt 3; znały zasady przeprowadzania kontroli weterynaryjnej i sposób wystawiania świadectw zdrowia. Przyczyną odmowy wydania zaświadczenia (świadectwa weterynaryjnego), były szczegółowo ustalone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii składniki i cechy produktu wytworzonego przez skarżącego, którego dotyczył wniosek z 25 stycznia 2019 r., a który to produkt nie spełniał definicji karmy dla zwierząt domowych, wprowadzonej rozporządzeniem (UE) nr 294/2013, jako nie będący gotową karmą dla zwierząt domowych. Produkt ten zasadnie został przez organ I instancji uznany za mieszaninę przetworzonych białek zwierzęcych, wytworzonej z niewielką ilości kukurydzy, preperatu Sal Curb dry (k. 1-21, 55, 59 66, 67 akt administracyjnych) nie będącego substancją paszową, zazwyczaj spożywaną przez zwierzęta domowe) i drożdży (nieznanego rodzaju drożdży i podstawy, na jakiej zostały wyhodowane - z naruszeniem art. 6 i Rozdziału 2 punktu 8 załącznika III rozporządzenia Nr 767/2009). Organ I instancji słusznie uznał, że forma wytworzonej mieszaniny nie daje gwarancji, że nie zostanie ona wykorzystana w żywieniu zwierząt gospodarskich, dla których karma spełniać musi inne wymogi (k. 74-68 akt administracyjnych). Wojewódzki Lekarz w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, dokonał samodzielnie tożsamych ustaleń co organ I instancji i trafnie uznał, powołując zasadę ostrożności (art. 7 rozporządzenie Nr 178/2002), że organy Inspekcji Weterynaryjnej, dokonując urzędowej certyfikacji w oparciu o przedstawione dokumenty handlowe, poświadczyłyby nieprawdę, (k. 118-101 akt administracyjnych), bowiem "wystawiający świadectwo: 1) poświadcza dane, co do których posiada wiedzę i które mogą być przez niego ustalone" (art. 26 ust. 3 pkt 1 uIW), co w świetle odpisów dokumentów przedłożonych przez skarżącego, nie było możliwe. 9. W celu wykonania kompetencji Unii instytucje przyjmują rozporządzenia [...]. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. (ust. 1 i 2 art. 249 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - tekstu skonsolidowanego według Dziennika Urzędowego UE C 326 z 2016, s. 47, zm. Dz.Urz. UE.L 2019.111.1, dalej TFUE). Art. 288 definiuje rozporządzenie jako akt prawny Unii, spełniający łącznie następujące przesłanki: 1) akt ogólny (i abstrakcyjny); 2) wiążący (obowiązujący) w każdej swej części; 3) wiążący (obowiązujący) bezpośrednio; 4) stosowany bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Użyte w art. 288 pojęcie "zasięg ogólny" [...] odpowiada przyjętemu w polskiej teorii prawa pojęciu "akt normatywny o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym". Pogląd, że rozporządzenie jest aktem ogólnym i abstrakcyjnym, jest powszechnie akceptowany w literaturze przedmiotu (A. Wróbel w: red. A. Wróbel, Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz, Wolters Kluwer 2012, t. III, s. 643, uw. 288.5.1-288.5.1.1 i przywołane przez Komentatora poglądy doktryny). Rozporządzenie wiąże w całości - prawnie wiążące są wszystkie przepisy rozporządzenia łącznie z załącznikami. Rozporządzenie nie wymaga transpozycji do systemu prawa wewnętrznego państw członkowskich (A. Wróbel - op. cit. s. 646-651 i przywołane przez Komentatora orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości i poglądy doktryny). Podstawowa zasada określająca relację prawa unijnego do prawa krajowego państw członkowskich UE - zasada pierwszeństwa prawa europejskiego nad prawem krajowym - implikuje m.in. ogólny zakaz uzupełniania rozporządzeń prawem krajowym w jakiejkolwiek formie. Zgodnie z zasadą bezpośredniego obowiązywania rozporządzeń unijnych w porządkach prawnych państw członkowskich, ustawodawca krajowy co do zasady nie może przyjmować krajowych środków wykonawczych do rozporządzenia, tzn. przepisów wewnętrznych, które powtarzają przepisy rozporządzenia lub wyjaśniają czy precyzują jego przepisy. W razie wydania takich przepisów sąd krajowy nie powinien ich stosować, ponieważ naruszałoby to zasadę jednolitego stosowania prawa UE (wynika to z faktu, że w zakresie, w jakim państwa członkowskie dokonały transferu swoich legislacyjnych kompetencji w danej sprawie na rzecz prawodawcy unijnego, nie mają już one dłużej kompetencji do przyjmowania przepisów legislacyjnych w tej dziedzinie (wyrok TS z 18.2.1970 w sprawie 40/69, Hauptzollamt Hanburg-Oberelbe v. Firma Paul G. Bollmann, Zb. Orz. 1970, s. 69, p. 4, aprobowany przez A. Szymecką-Wesołowską, Bezpieczeństwo żywności i żywienia. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, s. 32-33, uw. 9 do art. 1). W każdym z rozporządzeń, które znalazło zastosowanie w kontrolowanej sprawie, normodawca unijny wprost wskazał: "Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.". Ustawodawca w art. 1 ust. 1 ubż wskazał, że: "Ustawa określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanego dalej "rozporządzeniem Nr 178/2002". " W doktrynie trafnie podnosi się, że mimo że ust. 1 art. 1 ubż powołuje jedynie rozporządzenie Nr 178/2002, ustawa w zakresie swojej regulacji wykonuje de facto 53 rozporządzenia UE i dokonuje transpozycji 43 dyrektyw UE, wymienionych w odnośniku nr 1 do tytułu ustawy [według stanu na dzień uchwalenia ustawy - uw. NSA]. Po uwzględnieniu przepisów zmieniających bądź zastępujących wskazane rozporządzenia i dyrektywy rzeczywista liczba europejskich aktów prawnych wykonywanych lub implementowanych przez komentowaną ustawę jest znacznie wyższa (A. Szymecka-Wesołowska - op. cit., s. 26-27, uw. 2 do art. 1). Fakt, że ustawodawca w art. 1 ust. 1 ubż uwzględnił jedynie rozporządzenie Nr 178/2002, wynika niewątpliwie z rangi, jakie to rozporządzenie ma wśród wszystkich aktów europejskiego i krajowego prawa żywnościowego. Już sama nazwa jednoznacznie świadczy o doniosłości tego aktu i pozwala na nieformalne określenie go mianem europejskiej "konstytucji prawa żywnościowego" (M. Korzycka-Iwanow, Prawo żywnościowe. Zarys prawa polskiego i wspólnotowego", Warszawa 2005, s. 9), gdyż tak jak ustawa zasadnicza, rozporządzenie Nr 178/2002 ustanawia "ogólne zasady i wymagania", które muszą być uwzględniane przez wszystkie "przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne regulujące sprawy żywności w ogólności, a ich bezpieczeństwo w szczególności, zarówno na poziomie Wspólnoty, jak i na poziomie krajowym" (art. 3 pkt 1 rozporządzenia Nr 178/2002; pkt 5 preambuły rozporządzenia Nr 178/2002 jasno podkreśla, że przewidziane w nim koncepcje, zasady i procedury mają tworzyć "wspólną podstawę dla środków regulujących kwestie związane z żywnością i paszą, podejmowane w Państwach Członkowskich i na poziomie Wspólnoty). W przeciwieństwie do wielu innych rozporządzeń przyjmowanych przez instytucje prawodawcze UE, celem rozporządzenia Nr 178/2002 nie jest jedynie ujednolicenie dotychczasowych przepisów poszczególnych państw członkowskich, ale wyznaczenie ogólnego zbioru podstawowych i wyjściowych zasad, definicji i kierunkowych wytycznych dla polityki bezpieczeństwa żywności oraz całego obecnego i przyszłego prawodawstwa żywnościowego (uzasadnienie projektu rozporządzenia Nr 178/2002, Bruksela 8.11.2000 r. (COM) 716, s. 5). Normodawca europejski wskazał: "Zasady ustanowione w art. 5-10 stanowią ogólne ramy o charakterze poziomym, do których należy się stosować podczas podejmowania środków." (art. 4 ust. 2 rozporządzenia Nr 178/2002). Rozporządzenie Nr 178/2002 jest wyrazem globalnego i zintegrowanego podejścia w regulacji całego łańcucha produkcji i dystrybucji żywności, który bierze swój początek w produkcji rolnej, a kończy się na dostarczeniu gotowego produktu konsumentowi ("od pola do stołu"). Swoim zakresem obejmuje wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności oraz pasz. Określa ono obowiązki i zakres odpowiedzialności każdego podmiotu będącego uczestnikiem tego łańcucha: producentów pasz, rolników, producentów żywności, przetwórców, dystrybutorów i innych podmiotów działających na rynku spożywczym i pasz. Definiuje zadania stojące przed instytucjami publicznymi państw członkowskich, UE, a także państw trzecich. Ustanawia procedury przeciwdziałania kryzysom i procedury zarządzania kryzysowego oraz powołuje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority - EFSA). Określa prawa i zakres odpowiedzialności konsumentów. Cały tak zakreślony spójny "system", spojony ogólnymi zasadami prawa żywnościowego (tj. zasadą analizy ryzyka, zasadą ostrożności, ochroną interesów konsumentów, zasadą przejrzystości), zmierza do realizacji podstawowego celu prawa żywnościowego, jakim jest wysoki poziom ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów (żywności), przy uwzględnieniu sprawnego funkcjonowania wewnętrznego rynku UE (art. 5 rozporządzenia Nr 178/2002). Cel taki należy przypisać także ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ponieważ - w myśl art. 1 ust. 1 ubż - uregulowane w niej wymagania i procedury mają być zgodne z rozporządzeniem Nr 178/2002 (A. Szymecka-Wesołowska - op. cit., s. 26-28, uw. 1-3 do art. 1 ubż; K. Leśkiewicz - op. cit., s. 5-8, nb 1-3 do art. 1 ubż). 10. Sąd I instancji trafnie uznał, że organy nie naruszyły art. 2 pkt 12 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 165 z 30.4.2004 r., s. 1 ze zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, s. 200, dalej rozporządzenie nr 882/2004; obowiązujący w dacie wydania postanowień obu instancji - uw. NSA). Art. 2 rozporządzenia nr 882/2004 - w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - stanowił: "Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje ustanowione w art. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Stosuje się również następujące definicje: [...] 12) "urzędowa certyfikacja" oznacza procedurę za pomocą której właściwy organ lub organ kontrolny upoważniony do takiego działania, przekaże w formie pisemnej, elektronicznej lub równoważnej zapewnienie dotyczące zgodności; [...]". W kontrolowanej sprawie organy obu instancji prawidłowo badały i rozważyły stosowne dowody, czy określone wymagania zostały spełnione, a wynik badania i rozważenia stosownych dowodów został przedstawiony w uzasadnieniach obu postanowień (s. 2-7 postanowienia z 19 lutego 2019 r.; s. 8-17 postanowienia z 24 maja 2019 r.). Za uznaniem, że w kontrolowanej sprawie brak było podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia (świadectwa weterynaryjnego), przemawia także odpis ekspertyzy, dotyczącej dwu próbek karmy tego samego producenta, dokonanej dnia 10 listopada 2019 r. przez dr hab. Bożenę Kiczorowską, pt: "Identyfikacja surowców i określenie jakości karmy dla zwierząt (mieszanek uzupełniających), po przeprowadzeniu badań w laboratorium akredytowanym Krajowym Laboratorium Pasz Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego (certyfikat) i w laboratorium Instytutu Żywienia zwierząt i Bromatologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 2432 kpc; k. 124-127v akt sądowych). Odpisy dokumentów przedłożone przez skarżącego w kontrolowanym postępowaniu także wskazywały - choć daleko nieprecyzyjnie - na grupy zwierząt kręgowych, z którego pochodził produkt służący do przygotowania partii 1/2019: "ryby, drób, bydło, świnie" (k. 27-29, 44 akt administracyjnych). W ekspertyzie z 10 listopada 2019 r. wskazano: "[...] przedstawiony do oceny materiał paszowy zawiera ok. 43% nasyconych kwasów tłuszczowych i ponad 55% nienasyconych. Takie proporcje kwasów tłuszczowych charakterystyczne są dla materiału mięsnego pochodzącego od takich gatunków jak: trzoda chlewna i bydło [...] z dużym prawdopodobieństwem jest to materiał zwierzęcy pochodzący od przeżuwaczy [...]" (k. 126-127v akt sądowych). Z tych przyczyn nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, art. 217 § 1, 2 pkt 1 i 2, i § 3, art. 219 kpa, art. 26 ust. 1 i 3 pkt 1 i 2 a-b i ust. 4 uIW i art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 882/2004, skoro brak było podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści. 11. Zaskarżony wyrok nie narusza zasady praworządności (art. 6 kpa), zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946, dalej Konstytucja RP), punktów 24 i 25 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) Nr 2017/893 z dnia 24 maja 2017 r. zmieniającego załączniki I i IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 oraz załączniki X, XIV i XV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 w odniesieniu do przepisów dotyczących przetworzonego białka zwierzęcego (Dz.Urz. UE L 2017.138.92, dalej rozporządzenie Nr 2017/893) stanowiących: "(23) W rozdziale V sekcja C załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 ustanowiono zakaz produkcji paszy dla zwierząt gospodarskich innych niż zwierzęta futerkowe w zakładach produkujących karmę dla zwierząt domowych lub paszę dla zwierząt futerkowych zawierającą produkty z przeżuwaczy, których stosowania zabrania się w paszy dla zwierząt gospodarskich innych niż zwierzęta futerkowe. Podobny zakaz należy wprowadzić w odniesieniu do zakładów produkujących karmę dla zwierząt domowych lub paszę dla zwierząt futerkowych zawierającą przetworzone białko zwierzęce pochodzące od zwierząt innych niż przeżuwacze (wyjątek: mączka rybna), aby nie dopuścić do zanieczyszczenia krzyżowego paszy dla zwierząt gospodarskich innych niż zwierzęta futerkowe lub zwierzęta akwakultury produktami zakazanymi w takiej paszy. Należy zatem odpowiednio zmienić rozdział V sekcja C w załączniku IV do rozporządzenia (WE) nr 999/2001. (24) W rozdziale V sekcja E pkt 1 załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 ustanowiono zakaz wywozu przetworzonego białka zwierzęcego pochodzącego od przeżuwaczy. Wymóg ten miał pierwotnie na celu kontrolę rozprzestrzeniania się gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) w momencie, gdy w Unii panowała epidemia BSE i gdy Europa była częścią świata najbardziej dotkniętą tą epidemią. Sytuacja w zakresie BSE w Unii znacznie się jednak poprawiła. W 2015 r. odnotowano w Unii pięć przypadków BSE w stosunku do 2 166 przypadków odnotowanych w 2001 r. Taka poprawa sytuacji w zakresie BSE w Unii znajduje odzwierciedlenie w fakcie, że 23 państwa członkowskie są obecnie uznawane za państwa o nieznacznym ryzyku wystąpienia BSE zgodnie z decyzją Komisji 2007/453/WE 7, na podstawie statusu BSE uznanego na szczeblu międzynarodowym przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt (OIE).". Należy zauważyć, że rozporządzenie Nr 2017/893 nie uchyliło art. 7 rozporządzenia nr 178/2002, statuującego zasadę ostrożności, słusznie przywołanego w zaskarżonym postanowieniu i trafnie aprobowanego zaskarżonym wyrokiem. Zgodnie z pojęciami systemowego obowiązywania przepis prawa obowiązuje, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1. przepis został ustanowiony zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym systemie prawa i wszedł w życie; 2. nie został formalnie derogowany; 3. nie jest sprzeczny z żadnym z przepisów obowiązujących w systemie (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, PWN 1988, s. 96., p. 1.2.1.; A. Wróbel - op. cit., s. 633, uw. 228.1.4). W powołanych rozporządzeniach prawodawca unijny stosował obie metody regulowania przedmiotowej materii: np. w rozporządzeniu nr 1069/2009 jednoznacznie uchylił rozporządzenie nr 1774/2002; z kolei w powołanym rozporządzeniu nr 2017/893 jedynie zmieniono załączniki I i IV do rozporządzenia nr 999/2001 i załączniki X, XIV i XV rozporządzenia nr 142/2011. W ostatnim zdaniu punktu 7 preambuły do rozporządzenia nr 2017/893, normodawca unijny podkreślił: "Ze względu na stwierdzone zagrożenie wynikające z nieodpowiedniego stosowania przepisów dotyczących wywozu przetworzonego białka zwierzęcego niezbędne jest bardziej precyzyjne zdefiniowanie karmy dla zwierząt domowych.". 12. Przedmiotem zaświadczenia miał być eksport "karmy dla zwierząt domowych" do Wietnamu (k. 11 akt administracyjnych), nie zaś przetworzonego białka zwierzęcego. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/12, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 897, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa). Z tej przyczyny zarzut naruszenia "art. 2 pkt 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach (Dz.Urz. UE. L. 2011.54.1 ze zm. - ostatnia zmiana Dz.Urz. UE. L. 2019.61.1 [uw. NSA], dalej rozporządzenie nr 142/2011), nie nadawał się do rozpoznania, bowiem art. 2 rozporządzenia nr 142/2011 nie dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne - w szczególności na punkty. Art. 26a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt [Dz.U. z 2018 r. poz. 1967, dalej uozz], składa się z 6 ustępów, o różnej treści normatywnej. Wobec niewskazania jednostki redakcyjnej, której naruszenia skarżący kasacyjnie się dopatruje, także ten zarzut nie nadawał się do rozpoznania. 13. Zarzut naruszenia pkt 7 preambuły oraz pkt 1a załącznika I rozporządzenia Komisji (UE) Nr 294/2013 z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia (UE) nr 142/2011 w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy (Dz.Urz. UE. L. 2013.98.1, dalej rozporządzenie Nr 294/2013), nie zasługiwał na uwzględnienie. Punkt 7 preambuły rozporządzenia nr 294/2013 stanowi: "7) Do wytwarzania przetworzonej karmy dla zwierząt domowych można stosować wyłącznie przetworzone białko zwierzęce pozyskane z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego innych niż materiały kategorii 3, o których mowa w art. 10 lit. n), o) i p) rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009. Przetworzone białko zwierzęce nie powinno być zgłaszane jako karma dla zwierząt domowych, chyba że jest wymieszane w odpowiednich proporcjach z innymi substancjami paszowymi, które zazwyczaj spożywane są przez odpowiednie gatunki zwierząt domowych. Producent przetworzonego białka zwierzęcego może jednak przekazywać je osobom prowadzącym zarejestrowane psiarnie lub utrzymującym sfory psów gończych, a także w celu karmienia psów i kotów w schroniskach dla zwierząt oraz w celu produkcji mieszanek do żywienia psów i kotów. W takim przypadku produkt musi być zgłoszony i oznakowany jako przetworzone białko zwierzęce. W przypadku wywozu przetworzonego białka zwierzęcego oprócz przepisów dotyczących produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego obowiązują także przepisy rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady(4). Zgodnie z pkt E2 części III załącznika IV do tego rozporządzenia wywóz przetworzonego białka zwierzęcego musi być przedmiotem pisemnego porozumienia między państwem członkowskim pochodzenia przetworzonego białka zwierzęcego a państwem trzecim przeznaczenia. Wymóg ten nie ma zastosowania w odniesieniu do wywozu karmy dla zwierząt domowych. Ze względu na stwierdzone zagrożenie wynikające z nieodpowiedniego stosowania przepisów dotyczących wywozu przetworzonego białka zwierzęcego niezbędne jest bardziej precyzyjne zdefiniowanie karmy dla zwierząt domowych.". Zatem zdanie ostatnie punktu 7 preambuły rozporządzenia Nr 294/2013 wskazuje, że normodawca europejski zdaje sobie sprawę ze stwierdzonego [a nie jedynie potencjalnego - uw. NSA] ryzyka związanego z nieodpowiednim stosowaniem przepisów dotyczących wywozu przetworzonego białka zwierzęcego pod pretekstem, że stanowi ono "karmę dla zwierząt domowych", czemu przeciwdziałać ma "bardziej precyzyjne zdefiniowanie karmy dla zwierząt domowych" [verba legis]. 14. Z przywołanych w uzasadnieniu (s. 9-10) skargi kasacyjnej definicjach pojęcia "zwierzęta domowe", zawartych w art. 3 ust. 2 lit. f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylającego dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (Dz.Urz. UE. L. 2009.229.1 ze zm. - ostatnia Dz.Urz. UE. L. 2018.320. 22; dalej rozporządzenie Nr 767/2009) wynika, że: "f) "zwierzę domowe" oznacza zwierzę niewykorzystywane do produkcji żywności, karmione, hodowane lub utrzymywane, ale zazwyczaj niespożywane przez ludzi we Wspólnocie". W art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009 normodawca europejski wskazał: 8) "zwierzę domowe" oznacza każde zwierzę należące do gatunków zazwyczaj karmionych i utrzymywanych przez człowieka w celach innych niż gospodarskie, lecz nie spożywanych przez ludzi.". Obie te definicje (w istocie różniące się zakresowo - definicja zawarta w art. 3 ust. 2 lit. f) rozporządzenia Nr 767/2009 jest węższa - ogranicza kategorie zwierząt domowych do "[...] zazwyczaj niespożywan[ych] przez ludzi we Wspólnocie", gdy definicja zawarta w art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 1069/2009 takiego ograniczenia nie zawiera - wszak w różnych kulturach zwyczajowo spożywa się różne zwierzęta - uw. NSA) mają charakter definicji klasycznych (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady - reguły - wskazówki, Wolters Kluwer 2017 r., Rozdział XIV, cz. 3, s., nb 365-368). Z przywołanych definicji zwierząt domowych, zawartych w ww. przywołanych rozporządzeniach wynika, że brak jest podstaw do sięgania do definicji klasycznej, zawartej w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r. poz. 122, dalej uoz) - mniej precyzyjnej niż definicja zawarta w art. 4 pkt 1 i 11, i w Załączniku I rozporządzenia Nr 2016/429. Skoro wskazane rozporządzenia nie wymagają - w zakresie definicji zwierząt domowych - uzupełnienia w prawie krajowym Rzeczypospolitej Polskiej jako kraju członkowskiego, to art. 4 pkt 17 uoz jest nierelewantny. W artykule 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 576/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 998/2003 (Dz.Urz. UE. L. 2013.178.1 ze zm.; dalej rozporządzenie Nr 576/2013), normodawca europejski - wyraźnie zastrzegając: "Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: [...] b) "zwierzę domowe" oznacza zwierzę należące do gatunku wymienionego w załączniku I, które towarzyszy swojemu właścicielowi lub osobie upoważnionej podczas przemieszczania o charakterze niehandlowym, oraz za które podczas takiego przemieszczania o charakterze niehandlowym odpowiedzialny jest właściciel lub taka osoba upoważniona;". ZAŁĄCZNIK I rozporządzenia Nr 576/2013 wymienia: "Gatunki zwierząt domowych CZĘŚĆ A Psy (Canis lupus familiaris); Koty (Felis silvestris catus) Fretki (Mustela putorius furo); CZĘŚĆ B Bezkręgowce (z wyjątkiem pszczół i trzmieli objętych art. 8 dyrektywy 92/65/EWG oraz mięczaków i skorupiaków, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) i (iii) dyrektywy 2006/88/WE). Ozdobne zwierzęta wodne określone w art. 3 lit. k) dyrektywy 2006/88/WE i wyłączone z zakresu stosowania tej dyrektywy na mocy jej art. 2 ust. 1 lit. a). Płazy; Gady; Ptaki: przedstawiciele gatunków ptaków innych niż te, o których mowa w art. 2 dyrektywy 2009/158/WE. Ssaki: gryzonie i króliki inne niż przeznaczone do produkcji żywności i określone jako "zajęczaki" w załączniku I do rozporządzenia (WE) Nr 853/2004.". Definicja zawarta w art. 3 lit. b i Załączniku I rozporządzenia Nr 576/2013 nie jest relewantna, bowiem nie doszło do przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych. W art. 4 pkt 1 i 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt ("Prawo o zdrowiu zwierząt") (Dz.Urz. UE. L. 2016.84.1., sprost. Dz.Urz. UE. L. 207.57.67 i z 2021.48.3 - ogólnie, dalej rozporządzenie Nr 2016/429) normodawca europejski - wyraźnie zastrzegając: "Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1) "zwierzęta" oznaczają zwierzęta kręgowe i bezkręgowe;[...] 11) "zwierzę domowe" oznacza zwierzę utrzymywane z gatunku wymienionego w załączniku I, utrzymywane do prywatnych celów o charakterze niehandlowym;". ZAŁĄCZNIK I rozporządzenia Nr 2016/429 wymienia: "GATUNKI ZWIERZĄT DOMOWYCH CZĘŚĆ A Psy (Canis lupus familiaris) Koty (Felis silvestris catus) Fretki (Mustela putorius furo) CZĘŚĆ B Bezkręgowce (z wyłączeniem pszczół, mięczaków należących do typu Mollusca i skorupiaków należących do podtypu Crustacea); Ozdobne zwierzęta wodne; Płazy; Gady; Ptaki: gatunki ptaków inne niż kury domowe, indyki, perlice, kaczki, gęsi, przepiórki, gołębie, bażanty, kuropatwy i ptaki bezgrzbieniowe (Ratitae). Ssaki: gryzonie i króliki inne niż przeznaczone do produkcji żywności.". Definicje zawarte w załączniku I do rozporządzenia nr 576/2013 i załączniku I do rozporządzenia nr 2016/429, mają charakter definicji nieklasycznych M. Zieliński - op. cit., s. 184-187, nb 368-373). 15. Normodawca unijny w punktach 16 i 17 preambuły rozporządzenia Nr 2016/429 wskazał: "(16) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 ustanawia w odniesieniu do zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt przepisy dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, mające na celu zapobieganie ryzyku, jakie te produkty stwarzają dla zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt, oraz zminimalizowanie tego ryzyka, w szczególności w celu ochrony bezpieczeństwa łańcucha żywnościowego i paszowego. W celu uniknięcia nakładania się przepisów Unii niniejsze rozporządzenie powinno zatem mieć zastosowanie jedynie do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, w przypadku gdy nie ustanowiono przepisów szczególnych w rozporządzeniu (WE) Nr 1069/2009 oraz w przypadku gdy istnieje ryzyko dla zdrowia zwierząt. W rozporządzeniu (WE) Nr 1069/2009 nie uregulowano na przykład postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi w kontekście środków zwalczania chorób, a zatem kwestie te zostały objęte zakresem niniejszego rozporządzenia. (17) Ponadto przepisy szczególne dotyczące przenośnych chorób zwierząt, w tym chorób przenoszonych lub przenoszących się na ludzi ("chorób odzwierzęcych"), zostały już ustanowione w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/99/WE oraz w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 2160/2003, zaś przepisy szczególne dotyczące chorób zakaźnych u ludzi zostały ustanowione w decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1082/2013/UE. Akty te powinny pozostać w mocy po przyjęciu niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z powyższym, w celu uniknięcia nakładania się przepisów Unii, niniejsze rozporządzenie należy stosować do chorób odzwierzęcych tylko w zakresie, w jakim nie są one uregulowane przepisami szczególnymi już ustanowionymi w innych aktach Unii. Ponadto niniejsze rozporządzenie stosuje się bez uszczerbku dla przepisów przewidzianych w innych unijnych aktach ustawodawczych, np. w dziedzinie medycyny weterynaryjnej i dobrostanu zwierząt.". Z tych regulacji wynika, pojęcie karmy dla zwierząt domowych należy rozumieć zgodnie z przepisami rozporządzenia Nr 2016/429 i zakresie utrzymanych w mocy wcześniej przywołanych rozporządzeń, dyrektyw i decyzji, zachowanych rozporządzeniem Nr 2016/429. Przepisy te tworzą bowiem europejski system ochrony zdrowia zwierząt i osób spożywających produkty pochodzenia odzwierzęcego, z uwzględnieniem punktów 16 i 17 preambuły rozporządzenia Nr 2016/429, co skarżący kasacyjnie niesłusznie pomija. Z wiedzy naukowej i z doświadczenia życiowego wynika, że choć "Przedstawione gatunki zwierząt domowych mają różne zapotrzebowania żywieniowe, w tym zapotrzebowanie to uwzględnia również składniki przeznaczonej dla nich karmy" (s. 10 akapity przedostatni i ostatni - s. 11 skargi kasacyjnej), a "Karma dla zwierząt domowych produkowana przez skarżącego [...] zawierała co najmniej dwa składniki dopuszczone do stosowania u zwierząt domowych: a) przetworzone białko zwierzęce (PAP) otrzymane w określonych prawem warunkach termicznych min. 90o C, oraz b) inne niż przetworzone białko zwierzęce składniki", nie prowadzi do prezentowanego przez skarżącego kasacyjnie wniosku, że "pasza produkowana przez skarżącego spełnia wymagania co do jej składu, a jej przeznaczenie dla określonego gatunku zwierząt domowych należało do importera". Przykładowo - spośród przedstawicieli gromady ptaki, szereg ptaków należących do zwierząt domowych - np. słowiki, ziarnojady, są trzymane w klatkach i w ogóle nie żywią się przetworzonym białkiem zwierzęcym lecz nasionami, niektóre owadami (art. 106 § 4 ppsa; art. 77 § 4 kpa; Encyklopedia szkolna. Biologia, WSiP 1999 - dalej Encyklopedia - s. 816-818, 830, 1219). Papugi (rząd papugowate, rodzina papugi, żyjące dziko, a także jako zwierzęta domowe ("Papugowate są ptakami często hodowanymi przez człowieka dla ich walorów estetycznych i rzadkiej umiejętności naśladowania głosów [...] Niewolę znoszą dobrze, przyzwyczajają się do swych opiekunów i potrafią im okazać zainteresowanie [...]", Encyklopedia - s. 689-691), spożywają głównie pokarm roślinny - owoce, pączki, bulwy, nasiona, młode pędy i bezkręgowce (Ch. Perrins, Atlas ptaków świata, Multico Oficyna Wydawnicza 2008, s. 29; Encyklopedia, s. 689-1218). Także króliki, zajęczaki i większość gryzoni (gromada ssaki, rząd zajęczaki i gryzonie), jest roślinożernych (wszystkożernymi są tylko myszy i szczury; Encyklopedia s. 287, 1220, 1179). Z kolei przeżuwacze, niezaliczane do zwierząt domowych w rozumieniu ww. rozporządzeń (np. bydło domowe Wielka Encyklopedia PWN t. 5, 2001 r.), są roślinożerne, ich przewód pokarmowy jest przystosowany do pobierania pokarmu roślinnego, głównie trawy (Encyklopedia s. 792-793). Owe różnice w sposobie żywienia, winny znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowym etykietowaniu, wymaganym przez prawo europejskie, przy czym informacje podane na etykiecie dr hab. B.K. uznała za niekompletne, nie w każdym elemencie zgodne z wynikami przeprowadzanych analiz chemicznych, wprowadzające w błąd odbiorcę (k. 126v-127v akt sądowych). Zgodnie z zasadą bezpieczeństwa "od pola do stołu", która swym zakresem obejmuje wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności i pasz (rozporządzenie Nr 178/2002; A. Szymecka-Wesołowska - op. cit., s. 28, uw. 3), nie zwalniało organów obu instancji od badania i oceny również aspektów przeznaczenia paszy określonej przez producenta jako "dla zwierząt domowych" i jej właściwego etykietowania. Przekonanie skarżącego, że "przeznaczenie [paszy produkowanej przez skarżącego] dla określonego gatunku zwierząt domowych należało do importera" (s. 11 skargi kasacyjnej) nie zwalniało organów Inspekcji Weterynaryjnej od wykonania obowiązków w tej materii, nałożonych ww. rozporządzeniami. W powołanym punkcie 7 preambuły rozporządzenia nr 294/2013 wyraźnie wskazuje: "[...] Przetworzone białko zwierzęce nie powinno być zgłaszane jako karma dla zwierząt domowych, chyba że jest wymieszane w odpowiednich proporcjach z innymi substancjami paszowymi, które zazwyczaj spożywane są przez odpowiednie gatunki zwierząt domowych. Producent przetworzonego białka zwierzęcego może jednak przekazywać je osobom prowadzącym zarejestrowane psiarnie lub utrzymującym sfory psów gończych, a także w celu karmienia psów i kotów w schroniskach dla zwierząt oraz w celu produkcji mieszanek do żywienia psów i kotów. [...]". W żadnej sytuacji ptaki jako zwierzęta domowe nie będą spożywać przetworzonego białka zwierzęcego, bo nie są odpowiednimi gatunkami zwierząt domowych (verba legis) dla ich spożywania - w przeciwieństwie do wymienionych wprost psów i kotów. 16. Sąd I instancji trafnie zaaprobował stanowisko organów obu instancji, że produkt objęty wnioskiem z 25 stycznia 2019 r. (o znacznej masie 591,22 tony), stanowił przetworzone białko zwierzęce (87,24% masy), jednakże zmieszany został z substancją Sal Curb dry (0,96% masy; k. 19-21, 55, 59 66, 67 akt administracyjnych) nie będącego substancją paszową, zazwyczaj spożywaną przez zwierzęta domowe), niewielką ilością kukurydzy (1,72% masy) i małą ilością drożdży nieznanego szczepu (0,08% masy), przy czym skarżący nie wskazał nazwy szczepu drożdży, użytego do wytworzenia mieszanki. W powołanym w punkcie 5 petitum skargi kasacyjnej załączniku III rozporządzenia Nr 767/2009 normodawca europejski określił: "Wykaz materiałów, których wprowadzanie na rynek lub stosowanie w żywieniu zwierząt jest ograniczone lub zabronione zgodnie z art. 6 [...] Rozdział 2: Materiały podlegające ograniczeniu 8. Produkty białkowe uzyskane z drożdży z rodzaju Candida wyhodowanych na n-alkanach.". Brak wskazania rodzaju drożdży i podstawy, na jakiej zostały wyhodowane, czynią ów zarzut niezasadnym, bowiem organ wystawiający świadectwo poświadcza dane, co do których posiada wiedzę i które mogą być przez niego ustalone (art. 26 ust. 3 pkt 1 uIW). Normodawca europejski wprost wskazał: "Ze względu na stwierdzone zagrożenie wynikające z nieodpowiedniego stosowania przepisów dotyczących wywozu przetworzonego białka zwierzęcego niezbędne jest bardziej precyzyjne zdefiniowanie karmy dla zwierząt domowych." (pkt 7 zd. ostatnie preambuły rozporządzenia nr 294/2013). Skarżący nie wykazał właściwymi dokumentami handlowymi, że wymieszane substancje stanowiły karmę dla zwierząt domowych, spełniającą wymogi ww. rozporządzeń. 17. Zarzut 5 petitum skargi kasacyjnej niestarannie wskazuje jako wzorce kontroli "art. 3 ust. 2, załącznika art. 3 lit. h, art. 6 załącznika lll rozporządzenia" Nr 767/2009 (s. 3 wers 17 od góry skargi kasacyjnej) jest skonstruowany niestarannie. Art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 767/2009 in princ. brzmi: "Stosuje się również [obok definicji wskazanych w ust. 1 art. 3 - uw. NSA] następujące definicje:", które ujęto w 21 jednostkach redakcyjnych, oznaczonych literami od a) do u) włącznie. W art. 3 ust. 2 lit. h) rozporządzenia Nr 767/2009 [nie zaś w: "[...], załącznika art. 3 lit. h, [...]" - bowiem załącznik III nie dzieli się na litery - uw. NSA] normodawca europejski wskazał: "h) "mieszanka paszowa" oznacza mieszaninę złożoną z co najmniej dwóch materiałów paszowych, zawierającą dodatki paszowe lub ich niezawierająca, przeznaczoną do doustnego karmienia zwierząt, w postaci mieszanek paszowych pełnoporcjowych lub uzupełniających;". Istota zagadnienia polegała w kontrolowanej sprawie nie na tym, czy wnioskodawca stworzył "mieszaninę złożoną z co najmniej dwóch materiałów paszowych, zawierającą dodatki paszowe lub ich niezawierająca, przeznaczoną do doustnego karmienia zwierząt," (verba legis), lecz że nie stworzył "karmy dla zwierząt domowych przeznaczonej na eksport do Socjalistycznej Republiki Wietnamu" [poza obszar Unii Europejskiej], której dotyczył wniosek z 25 stycznia 2019 r. (k. 11 akt administracyjnych). Zaskarżony wyrok nie narusza art. 10 oraz art. 3 pkt 5 i 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) 1774/2002 (Dz.Urz. UE.L 2009.300.1 ze zm. - ostatnia z uwagi na dzień podjęcia zaskarżonego postanowienia - Dz.Urz. UE.L 2013.354.86, dalej rozporządzenie Nr 1069/2009). Autor skargi kasacyjnej przytoczył pełne brzmienie art. 10 rozporządzenia Nr 1069/2009 (s. 7 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Jednakże wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie oparł się "wyłącznie o treść rozporządzenia [...] Nr 1069/2009". Przy stosowaniu art. 10 rozporządzenia Nr 1069/2009 koniecznym jest uwzględnienie punktu 7 preambuły później wydanego rozporządzenie nr 294/2013: "7) Do wytwarzania przetworzonej karmy dla zwierząt domowych można stosować wyłącznie przetworzone białko zwierzęce pozyskane z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego innych niż materiały kategorii 3, o których mowa w art. 10 lit. n), o) i p) rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009. [...]". Normodawca europejski wskazał precyzyjnie, jakie produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego obejmuje materiał kategorii 3. Jednakże skarżący kasacyjnie pomija, że wobec wielu rodzajów tych produktów ubocznych normodawca europejski wprowadził istotne ograniczenia, służące zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, dla których te produkty uboczne są przeznaczone - przykładowo: "a) tusze i części tusz zwierząt poddanych ubojowi [...] które nadają się do spożycia przez ludzi zgodnie z przepisami wspólnotowymi, lecz nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi z powodów handlowych; b) tusze i następujące części pochodzące albo ze zwierząt, które zostały poddane ubojowi w rzeźni i zostały uznane za nadające się do uboju w celu spożycia przez ludzi w następstwie kontroli przedubojowej, [...] (i) tusze lub całe zwierzęta i ich części odrzucone jako nienadające się do spożycia przez ludzi zgodnie z przepisami wspólnotowymi, lecz które nie wykazują żadnych objawów choroby przenoszonej na ludzi lub zwierzęta; [...] (iii) skóry i skórki, łącznie ze skrawkami i obrzynkami, rogi i stopy, łącznie z paliczkami oraz kośćmi nadgarstka i śródręcza, kośćmi stopy i śródstopia: - zwierząt innych niż przeżuwacze, wymagających badań na TSE, oraz - przeżuwaczy, u których badania przeprowadzone zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 999/2001 wykazały wynik negatywny; [...]" (verba legis). Dopiero wykazanie stosownymi dokumentami, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego są bezpieczne, pozwala na wydanie świadectwa weterynaryjnego. Sąd I instancji trafnie wskazał na obowiązek przesyłania stosownych dokumentów wraz z przesyłką produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. W doktrynie trafnie wskazuje się, że obowiązki podmiotów w zakresie postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego normodawca europejski określił w tytule II rozporządzenia nr 1069/2009. Do tych obowiązków zalicza się: a) obowiązki z zakresu gromadzenia i przewozu, które należy wykonywać "bez nieuzasadnionej zwłoki, w warunkach, które zapobiegają powstaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt" (art. 21 ust. 1 rozporządzenia Nr 1069/2009). Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego należy zaopatrzyć w dokumenty handlowe (określające m.in. miejsca, daty i godziny odbioru materiału z siedziby, podmiot zbywający, przewoźnika i podmiot nabywający, rodzaj, ilość i wagę materiału, cel przewozu i opis materiału) oraz jeśli mają zastosowanie przepisy szczególne - świadectwo zdrowia. Kwestie przywozu, tranzytu i wywozu do UE, przez UE i poza UE określają art. 41, 42 i 43. W zakresie przepisów szczegółowych znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Nr 142/2011. Zgodnie z art. 22 rozporządzenia Nr 1069/2009 na podmioty wysyłające, przewożące lub przyjmujące produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne, normodawca europejski nałożył obowiązki z zakresu identyfikowalności - podmioty te co do zasady m.in. prowadzą rejestr wysyłek i powiązanych dokumentów handlowych lub świadectw zdrowia; obowiązki z zakresu wprowadzania do obrotu (art. 31) - w tym w szczególności z zakresu wprowadzania do obrotu karmy dla zwierząt domowych (art. 35; P. Kalinowski, Przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Komentarz praktyczny LEX/el 2019 - cz. 3 lit. a, b, j - tiret czwarte). Sąd I instancji trafnie aprobował pogląd Wojewódzkiego Lekarza, że dokumenty nr V04752, v04753, v04786, pochodzące od C., wymogów tych nie spełniały. Nie ulega wątpliwości, że dokumenty handlowe od zakładu C. nie spełniały wymogów przewidzianych w przepisach. Wzór dokumentu handlowego określono w ust. 2: "Dokument handlowy musi być wystawiony co najmniej w trzech egzemplarzach (jeden oryginał i dwie kopie). Oryginał musi towarzyszyć przesyłce do ostatecznego miejsca przeznaczenia. Zachowuje go odbiorca. Producent i przewoźnik muszą zachować po jednej kopii. Państwa członkowskie mogą wymagać przedstawienia dowodu dotarcia przesyłki przez system TRACES lub w postaci czwartego egzemplarza dokumentu handlowego, odsyłanego przez odbiorcę do producenta." rozdziału III DOKUMENTY HANDLOWE I ŚWIADECTWA ZDROWIA załącznika VIII GROMADZENIE, PRZEWÓZ I IDENTYFIKOWALNOŚĆ rozporządzenia Komisji (UE) Nr 142/2011. 18. Normodawca europejski wskazał: "(40) W celu zapewnienia, aby przywożone towary były zgodne lub równoważne wspólnotowemu prawu paszowemu i żywnościowemu, niezbędne jest ustanowienie procedur umożliwiających stosowne określenie warunków przywozu oraz wymogów w zakresie certyfikacji." (pkt 40 preambuły rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 (obowiązującego do 13 grudnia 2019 r. - w dacie wydania postanowień obu instancji - uw. NSA). W kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanego wzorca kontroli, a skarżący kasacyjnie, wbrew obowiązkowi z art. 176 § 1 pkt 2 in fine ppsa, tego zarzutu nie uzasadnia. Art. 4 pkt 17 uoz nie znajdował w kontrolowanej sprawie zastosowania. Art. 3 "pkt" [winno być "lit." - uw. NSA] b rozporządzenia Parlamentu i Rady Nr 576/2013, stanowiący: "Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: [...] b) "zwierzę domowe" oznacza zwierzę należące do gatunku wymienionego w załączniku I, które towarzyszy swojemu właścicielowi lub osobie upoważnionej podczas przemieszczania o charakterze niehandlowym, oraz za które podczas takiego przemieszczania o charakterze niehandlowym odpowiedzialny jest właściciel lub taka osoba upoważniona;" w ogóle nie znajdował w sprawie zastosowania, bowiem rozporządzenie to "ustanawia wymogi dotyczące zdrowia zwierząt mające zastosowanie do przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych oraz przepisy dotyczące kontroli zgodności takiego przemieszczania." (art. 1), a "Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych do państwa członkowskiego z innego państwa członkowskiego lub z terytorium lub państwa trzeciego." (art. 2 ust. 1 rozporządzenia Nr 576/2013). W kontrolowanej sprawie nie doszło i nie miało dojść przemieszczania o charakterze niehandlowym żywego zwierzęcia domowego "które towarzyszy swojemu właścicielowi lub osobie upoważnionej podczas przemieszczania o charakterze niehandlowym" (verba legis) do państwa członkowskiego z innego państwa członkowskiego lub z terytorium lub państwa trzeciego. Definicja zawarta w art. 3 lit. b i w Załączniku I, odnosi się wyłącznie do rozporządzenia Nr 576/2013. Do kwestii definicji zwierzęcia domowego Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się szczegółowo wyżej. Ów wzorzec kontroli nie wpływa na ocenę, czy karma produkowana przez skarżącego spełnia warunki określone w ustawodawstwie unijnym i jest mieszanką paszową, a nadto przetworzone białko zwierzęce może być przedmiotem eksportu. Wobec odrębnych definicji zawartych w powołanych wyżej rozporządzeniach unijnych, brak jest podstaw do stosowania w kontrolowanej sprawie definicji zwierząt domowych z art. 4 pkt 17 uoz. Tym samym "art. 4 pkt 17 uoz w zw. z art. 3 lit. b i Załącznik I rozporządzenia Nr 576/2013" nie mogły - jako podstawa normatywna kontroli zaskarżonego wyroku - nie mogły pozostawać w związku z art. 4 pkt 1 i 11 rozporządzenia nr 2016/429, które wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich (art. 288 ust. 2 TFUE). Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy odwołać się do wyżej przedstawionych analiz definicji zwierząt (art. 4 pkt 1), zwierząt domowych, zawartych w art. 4 pkt 11 i Załączniku I rozporządzenia Nr 2016/429. Dotyczy to także rozważań uprzednio zaprezentowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny na tle 2 ust. 4 rozporządzenia Nr 178/2002 i art. 3 ust. 2 lit. h rozporządzenia Nr 767/2009. 19. Ustawodawca polski w art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. z 2019 r. poz. 269) wskazał: "Użyte w ustawie określenia oznaczają: [...] 6) mieszanka paszowa - mieszankę paszową w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. h rozporządzenia nr 767/2009; [...]". Normodawca europejski wskazał: "[...] h) "mieszanka paszowa" oznacza mieszaninę złożoną z co najmniej dwóch materiałów paszowych, zawierającą dodatki paszowe lub ich niezawierająca, przeznaczoną do doustnego karmienia zwierząt, w postaci mieszanek paszowych pełnoporcjowych lub uzupełniających; [...]". Istota zagadnienia sprowadza się do tego, że mieszanina wyprodukowana przez skarżącego nie jest karmą dla zwierząt domowych z przyczyn wyżej podniesionych. Żaden z wzorców kontroli zawartych w zarzucie 6 petitum skargi kasacyjnej nie prowadzi do odmiennego rezultatu niż wyżej przedstawione. Zaskarżony wyrok nie narusza punktu 8 preambuły rozporządzenia Nr 178/2002 ani [art.] 24 lit. j rozporządzenia Nr 1069/2009. Normodawca europejski wskazał: "(8) Wspólnota wybrała wysoki poziom ochrony zdrowia, odpowiedni dla rozwoju prawa żywnościowego, który jest przez nią stosowany w niedyskryminacyjny sposób, bez znaczenia czy dokonuje się handlu żywnością lub paszami na rynkach wewnętrznych czy w skali międzynarodowej." (punkt 8 preambuły rozporządzenia Nr 178/2002). Wskazany jako wzorzec kontroli art. 24 lit. j rozporządzenia Nr 1069/2009 stanowi: "Zatwierdzenie przedsiębiorstw lub zakładów 1. Podmioty zapewniają, aby kontrolowane przez nie przedsiębiorstwa lub zakłady były zatwierdzane przez właściwy organ, któremu podlega miejsce, w którym przedsiębiorstwa te lub zakłady wykonują jedną lub więcej z następujących czynności: [...] j) składowanie produktów pochodnych przeznaczonych do: (i) usunięcia na składowisku odpadów lub spalenia lub utylizacji lub usunięcia przez współspalanie, (ii) wykorzystania jako paliwo do spalania; (iii) wykorzystania jako paszy, z wyłączeniem przedsiębiorstw lub zakładów zatwierdzonych lub zarejestrowanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 183/2005; (iv) wykorzystania jako nawozów organicznych i polepszaczy gleby, z wyłączeniem składowania w miejscu bezpośredniego zastosowania. [...]". Przywołany przepis wskazuje na obowiązek zatwierdzania przez właściwy organ przedsiębiorstw lub zakładów, wykonujących składowania produktów pochodnych przeznaczonych - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy - do "(iii) wykorzystania jako paszy", co nie wpływa na ocenę, że w kontrolowanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo zaaprobował zaskarżone postanowienie, w którym Wojewódzki Lekarz trafnie uznał, że produkt objęty wnioskiem nie stanowił karmy dla zwierząt domowych (k. 11, 118-101v akt administracyjnych). Stanowisku temu nie przeczy, że inne partie paszy produkowanej przez skarżącego, mogły być przedmiotem sprzedaży do Państw Członkowskich. Przedmiot kontrolowanego postępowania nie obejmował badania porównawczego innych partii karmy produkowanej przez skarżącego. 20. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 5 lutego 2015 r. VIII SA/Wa 956/14 oddalił skargę skarżącego na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Siedlcach z dnia 7 lipca 2014 r. nr WIW.BŻ-PU.II.9260.22.2014 w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego; prawomocnym postanowieniem z 16 czerwca 2016 r. VIII SA/Wa 258/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek cofnięcia skargi przez skarżącego, umorzył postępowanie sądowe w sprawie sprawy ze skargi J.J. Przedsiębiorstwo [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 26 stycznia 2016 r. znak WIW-PU.9260.1.2016 w przedmiocie cofnięcia zatwierdzenia zakładu (art. 106 § 4 ppsa; cbosa). Zapewne także te postępowania te przyczyniły się do prawidłowej realizacji obowiązków nałożonych przez prawodawcę unijnego i krajowego na podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji pasz. Ponieważ żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się zasadny, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 ppsa, wskazany jako normę wynikową w każdym z zarzutów skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną oddalono. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło