I OSK 1290/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-11-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba kierująca pojazdem, która nie jest jego właścicielem, ponosi solidarną odpowiedzialność za koszty usunięcia i przechowywania pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10i Prawa o ruchu drogowym, nawet jeśli nie posiadała tytułu prawnego do pojazdu innego niż własność?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że art. 130a ust. 10i Prawa o ruchu drogowym przewiduje solidarną odpowiedzialność za koszty usunięcia i przechowywania pojazdu osoby, w której faktycznym władaniu znajdował się pojazd w momencie zdarzenia uzasadniającego jego usunięcie, nawet jeśli nie posiadała ona tytułu prawnego innego niż własność. Wystarczające jest ustalenie, że osoba ta kierowała pojazdem i nie była jego właścicielem, co oznacza, że ponosi odpowiedzialność za koszty powstałe od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania M.K. do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu, który został usunięty z drogi z powodu kierowania nim przez M.K. w stanie nietrzeźwości. Mimo że M.K. nie był właścicielem pojazdu, organy administracyjne i sądy obu instancji uznały go za odpowiedzialnego za poniesione koszty na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym. M.K. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując interpretację przepisów dotyczących jego odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 911/19 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu oddala skargę kasacyjną
UZADADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokiem z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 911/19 oddalił skargę M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Decyzją z dnia [...] września 2018 r., znak [...] Starosta [...] zobowiązał skarżącego do zapłaty kosztów w wysokości 9.135 zł w związku z usunięciem z drogi i parkowaniem na parkingu pojazdu marki [...], numer [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., znak [...] uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] września 2018 r., nakazując mu ustalenie, czy skarżący jest właścicielem pojazdu.
Po podjęciu próby przeprowadzenia 15 listopada 2018 r. rozprawy administracyjnej, na którą skarżący się nie stawił, Starosta wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2019 r. znak [...], którą na podstawie art. 130a ust. 10h, 10i, 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990, "u.p.r.d.") zobowiązał skarżącego do zapłaty kosztów w wysokości 8.281 zł w związku z usunięciem z drogi i parkowaniem na parkingu pojazdu marki [...], numer [...].
W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi w dniu 1 października 2017 r. zgodnie z dyspozycją nr [...] "w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości".
Powiadomienie właściciela wg § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz.U.2011.143.846), jest obowiązkiem podmiotu wydającego dyspozycję usunięcia. Powiadomienie zostało wystawione 1 października 2017 r. i dołączone do akt sprawy z adnotacją o odmowie podpisu przez skarżącego.
Pismem z dnia 3 stycznia 2018 r. podmiot prowadzący parking (Regionalne Centrum Pomocy Drogowej [...]) powiadomił urząd o nieodebraniu spornego pojazdu z parkingu w okresie trzech miesięcy od dnia holowania. W związku z tym organ 8 stycznia 2018 r. skierował pismo do skarżącego z informacją o przechowywaniu pojazdu na parkingu i konieczności jego odebrania, wskazując na rosnące koszty za parking. Pismo to zostało odebrane 9 stycznia 2018 r.
Dalej organ podał, że Sąd Rejonowy w [...] Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt [...] orzekł przepadek na rzecz Powiatu spornego pojazdu.
Pismem z 9 sierpnia 2018 r. organ wysłał do skarżącego zawiadomienie w sprawie obciążenia kosztami za usunięcie z drogi i parkowanie na parkingu pojazdu. Pismo zostało odebrane 10 sierpnia 2018 r.
Stan techniczny pojazdu ocenił i zawarł w raporcie oceny technicznej nr [...] z dnia 13 sierpnia 2018 r. uprawniony rzeczoznawca. Pojazd został odebrany z parkingu strzeżonego i przekazany do stacji demontażu pojazdów w dniu 25 sierpnia 2018 r.
Zgodnie z art. 130a ust. 10h u.p.r.d. koszty związane z usuwaniem przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta. Zgodnie z art. 130a ust. 10i tej ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobligowana solidarnie do pokrycia kosztów.
Jak wynika z treści tego przepisu Starosta został zobligowany do wydania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty kosztów powstałych w związku z procedurą przepadku pojazdu.
Organ podkreślił, że zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu oraz rozpatrzył materiał dowodowy rzetelnie. Ponadto rozpoznając ponownie sprawę dokonał wyjaśnień wszystkich możliwych kwestii w sposób sumienny na podstawie obowiązujących przepisów prawa, wydając decyzję w oparciu o posiadane dokumenty. Organ powołał się przy tym na art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Starosta wskazał, że na podstawie faktów ustalonych w postępowaniu niezaprzeczalnym jest, iż skarżący w dniu holowania pojazdu znajdował się w jego władaniu, albowiem kierował nim w miejscowości L., co potwierdza dyspozycja usunięcia pojazdu wystawiona przez Komendę Miejską Policji w [...]. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 724/18 organ podkreślił, że osobę która kierowała pojazdem nie będąc jego właścicielem uznaje się za współodpowiedzialną za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Wystarczające jest ustalenie, że osoba ta władała pojazdem i nie jest jego właścicielem.
Organ dodał, że według uchwały Rady Powiatu [...] z [...] września 2016 r. opłatę za usunięcie z drogi motocykla ustala się na rok 2017 na kwotę 218 zł, natomiast za parkowanie motocykla na rok 2017 - w wysokości 26 zł za jedną dobę parkowania. Koszt za parkowanie pojazdu od 2 października 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. (91 dni parkowania) wynosi 2.366 zł. Zgodnie z uchwałą Rady Powiatu [...] z [...] września 2017 r. opłatę za usunięcie z drogi motocykla ustala się na rok 2018 na kwotę 223 zł, natomiast za parkowanie motocykla na rok 2018 - w wysokości 27 zł za jedną dobę parkowania. Koszt za parkowanie pojazdu od 1 stycznia 2018 r. do 30 lipca 2018 r. (211 dni parkowania) wynosi 5.697 zł. Suma powyższych należności wynosi 8.281 zł i należy ją uiścić w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W wyniku wniesienia odwołania przez skarżącego SKO decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Starosty.
Skargę na powyższą decyzję złożył skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy orzekające w sprawie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych kierując się przy tym właściwą wykładnią art. 130a ust. 10h i ust. 10i u.p.r.d.; w konsekwencji zasadnie przyjęły, że koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu ponosi co do zasady osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a na zasadzie wyjątku (i odpowiedzialności solidarnej) – osoba, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego jego usunięcie z drogi. Dlatego też Sąd uznał, że orzeczenia te nie naruszają prawa, a zarzuty skargi nie są zasadne.
Rozwijając tę ocenę WSA w Warszawie zauważył, że zgodnie z art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.r.d. pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób w przypadku, gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Usunięty z drogi pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c ww. art. 130a). Zgodnie z ust. 7 wskazanego przepisu wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1a, również dowodu uiszczenia kaucji. Stosownie zaś do ust. 10 starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej jednak niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (ust. 10a). Na podstawie art. 130a ust. 10e u.p.r.d., w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Stosownie zaś do art. 130a ust. 10h tej ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Ten ostatni przepis stanowił podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji, w których to zasadnie przyjęto, że ma on charakter związany, tj. w sytuacji ziszczenia się przesłanek w nim wskazanych, organ obligatoryjnie wydaje decyzję i nie może odstąpić od jej "sformułowania". Zasadnie przy tym uznano, że wystąpiły przesłanki warunkujące wydanie orzeczenia w oparciu o ten przepis.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie budzi wątpliwości w sprawie, że w dniu 1 października 2017 r. wydano dyspozycję usunięcia pojazdu, w której jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano nietrzeźwość kierowcy, a więc wystąpienie zdarzenia, o którym mowa w art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.r.d. W efekcie pojazd (marki [...] – motocykl, bez numeru rejestracyjnego) został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym w miejscowości L. (prowadzonym przez Regionalne Centrum Pomocy Drogowej [...]). Wobec nieodebrania pojazdu z ww. parkingu w odpowiednim terminie, wszczęto procedurę przejęcia pojazdu na rzecz Powiatu; w efekcie Sąd Rejonowy w [...] Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. [...] orzekł przepadek pojazdu, a postanowienie to stało się prawomocne (jak przyjęto i nie jest to kwestionowane) 30 lipca 2018 r. Tym samym z powyższego wynika, że wystąpiły przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h u.p.r.d., zobowiązującej do zapłaty kosztów związanych z usunięciem pojazdu z drogi i jego parkowaniem na parkingu strzeżonym, od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania. Tak też przyjęto w niniejszej sprawie, prawidłowo przy tym wskazując na to, że ww. sformułowanie, tj. "zakończenie postępowania", użyte w art. 130a ust. 10h, należy odnosić do postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1959/15). Ustalając koszty, o których mowa w omawianym przepisie, prawidłowo zatem uwzględniono okres od dnia 2 października 2017 r. do dnia 30 lipca 2018 r. Ustalając ich wysokość, kierując się przy tym art. 130a ust. 6 u.p.r.d., prawidłowo zaś uwzględniono stawki wynikające z obowiązujących uchwał Rady Powiatu [...] dotyczących 2017 i 2018 r. Uzasadnienia obu decyzji wydanych w sprawie zawierają pełną argumentację w ww. materii, którą Sąd traktuje za własną, a wobec tego, że skarga nie zawiera żadnych zarzutów w tej kwestii, odstępuje od dokonania głębszej analizy wskazanych powyżej zagadnień.
Mając na uwadze treść skargi i stanowisko skarżącego konsekwentnie eksponowane w sprawie WSA w Warszawie podniósł, że orzekając w oparciu o art. 130a ust. 10h u.p.r.d. organy orzekające miały na uwadze, iż prowadzone postępowanie nie pozwoliło na ustalenie właściciela pojazdu. Zważyć przy tym należy, że pojazd ten – marki [...], nie został zarejestrowany, nadto w dacie wydania dyspozycji usunięcia był kierowany przez skarżącego, a ten na żadnym etapie postępowania nie wskazał jego właściciela, a jednocześnie zaprzeczał, aby pojazd należał do niego. Wobec takich okoliczności prawidłowo uwzględniono w sprawie art. 130a ust. 10i u.p.r.d., w myśl którego jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Stosując ten przepis prawidłowo zaś wywiedziono o możliwości skierowania decyzji zobowiązującej wyłącznie do skarżącego jako władającego pojazdem w dacie wystąpienia zdarzenia, w związku z którym pojazd ten następnie został objęty dyspozycją usunięcia z drogi. Przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi (powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania), osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego jego usunięcie. Chodzi tu o osobę, która kierowała pojazdem, nie będąc jego właścicielem. Wbrew przekonaniu skarżącego przepis ten nie nakazuje dochodzić tytułu prawnego, jakim legitymował się kierujący pojazdem; wystarczające jest stwierdzenie, że sprawca władał pojazdem i nie jest jego właścicielem. Te zaś okoliczności pozostają w niniejszej sprawie niesporne, a na ich podstawie – prawidłowo adresatem decyzji uczyniono skarżącego.
Z tego też powodu Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez poczynienie niepełnych ustaleń faktycznych, czy też przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 130a ust. 10h i 10i u.p.r.d. poprzez ich wadliwą interpretację i zastosowanie.
W orzeczeniu również wyjaśniono, że SKO prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiodło (powołując się posiłkowo na definicję zobowiązania solidarnego z Kodeksu cywilnego) o możliwości uczynienia skarżącego jedynym adresatem decyzji na zasadzie art. 130a ust. 10i ww. ustawy. Sąd zgodził się bowiem z tym organem, że wobec treści tego przepisu, obowiązek zwrotu kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h, może być skierowany: wyłącznie do właściciela pojazdu (w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia); do właściciela i użytkownika w dacie zaistnienia zdarzenia skutkującego wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu; tylko do użytkownika – osoby kierującej, a nie będącej właścicielem pojazdu. W efekcie Sąd stwierdził, że nieustalenie właściciela pojazdu nie stoi na przeszkodzie obciążeniu tego ostatniego (kierującego pojazdem) omawianymi kosztami. Przy czym niespornie i zgodnie z zasadą wynikającą z art. 130a ust. 10h u.p.r.d., koszty te w pierwszej kolejności winny obciążać właściciela pojazdu; niemniej nie sposób wykluczyć i takich sytuacji, w których ustalenie właściciela okaże się utrudnione/niemożliwe; w takim zaś przypadku art. 130a ust. 10i na zasadzie wyjątku umożliwia obciążenie kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu osobę kierującą a nie będącą właścicielem, czy inaczej: osobę, która przyczyniła się do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Biorąc pod uwagę argumentację skargi Sąd pierwszej instancji wskazał, że kontrolą sądową objęta była decyzja SKO z dnia [...] lutego 2019 r., a nie wcześniejsza tego organu z dnia [...] października 2018 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przy czym Sąd dostrzegł, że to na skutek decyzji kasacyjnej SKO z dnia [...] października 2018 r. organy obu instancji raz jeszcze orzekały w sprawie zajmując się w istocie jedynie jej stroną podmiotową, a zastosowanie przez te organy – na tym etapie - prawidłowej wykładni art. 130a ust. 10i u.p.r.d., pozwoliło na wydanie "właściwych" decyzji.
W dniu 24 lutego 2020 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M.K., wnosząc na podstawie art. 61 § 1 i § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. o wstrzymanie przez Sąd wykonania w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. znak [...] zobowiązującą M.K. do zapłaty kosztów w wysokości 8.281 zł w związku z usunięciem z drogi i parkowaniem pojazdu marki [...], numer [...], z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych
Zarzucił on Sądowi naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 130a ust. 10i w zw. z art. 130a ust. 10 h u.p.r.d. poprzez przyjęcie, że przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego usunięcie pojazdu, tj. kierowcę pojazdu nie będącego jego właścicielem, bez dochodzenia tytułu prawnego, innego niż własność.
W ocenie skarżącego przy interpretacji art. 130a ust. 10i u.p.r.d. należy zastosować wykładnię językową (gramatyczną). Z przepisu tego wyraźnie wynika, że do pokrycia kosztów zobowiązana jest solidarnie z właścicielem osoba, w której władaniu znajdował się pojazd na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Ustawodawca wprost uzależnia odpowiedzialność osoby od posiadania przez nią tytułu prawnego innego niż własność. Wobec tego kierowca pojazdu, który nie posiada do niego tytułu prawnego innego niż własność (np. użyczenie, najem) nie może ponosić odpowiedzialności za koszty, albowiem kierowanie pojazdem jest jedynie faktycznym, krótkotrwałym władztwem nad rzeczą i nie stanowi tytułu prawnego. Gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie odpowiedzialności kierowcy, to uczyniłby to w tym przepisie poprzez zastosowanie określenia "we władaniu osoby dysponującej nim" przy jednoczesnym nie wprowadzaniu określenia "na podstawie innego niż własność tytułu prawnego", albo ustawodawca użyłby obu określeń przy jednoczesnym zastosowaniu spójnika "lub".
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Zarzuty skargi kasacyjnej w istocie dotyczą wykładni art. 10h oraz 10i u.p.r.d. Przypomnieć należy, że art. 10h u.p.r.d. statuuje obowiązek pokrycia przez właściciela pojazdu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania w formie decyzji właściwego starosty- dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Z kolei art. 10h. u.p.r.d. określa solidarny obowiązek pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania przez właściwego starostę dyspozycji do jego usunięcia- przez osobę, we władaniu której ów pojazd się znajdował, na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie powyższy przepis nie dotyczy kierowcy pojazdu, który nie posiada do niego tytułu prawnego innego niż własność (np. użyczenie, najem), ponieważ kierowanie pojazdem jest jedynie faktycznym, krótkotrwałym władztwem nad rzeczą i nie stanowi tytułu prawnego. Pogląd taki jest oczywiście niewłaściwy.
Na wstępie należy podnieść, że przepisy art. 10h oraz 10i u.p.r.d. zostały uchwalone na podstawie art. 1 pkt 10 lit. k nowelizacji ustawy Prawo ruchu drogowym wprowadzonego ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. – o zmianie ustawy Prawo ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152 poz. 1018). Celem nowej regulacji było m.in. ograniczenie "pozostawionych i nieodebranych pojazdów, co w konsekwencji wpłynie również na poprawę stanu środowiska naturalnego, bowiem znaczną cześć pojazdów usuniętych i nieodebranych przez uprawnioną osobę stanowią pojazdy zdekapitalizowane – przedstawiające niewielką wartość. Pojazdy usunięte i nieodebrane w ustawowym terminie (które dodatkowo przejdą na własność powiatu dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu) będą bowiem stanowić zagrożenie dla środowiska naturalnego ze względu na możliwość przenikania do środowiska płynów eksploatacyjnych oraz pozostawienia substancji stałych nieulegających biodegradacji" (Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Druk Sejmowy nr 2916, Sejm VI Kadencji, s. 16). Ustawodawca wprowadził zatem proponowane rozwiązania po to, aby stworzyć skuteczny system usuwania pojazdów pozostawionych na drogach, tak aby ograniczać zanieczyszczenie nimi środowiska. Oczywistym jest, aby taki system był efektywny powinien posiadać zabezpieczone finasowanie ze strony osób, które takie pojazdy pozostawiły. W pierwszej kolejności obowiązek finansowania kosztów zabezpieczenia i usunięcia pojazdu spoczywa na jego właścicielu, jednak ustawodawca przewidział w tym zakresie również odpowiedzialność solidarną osoby, we władaniu której pojazd znajdował się w chwili usunięcia. Rozwiązanie takie ma służyć temu, by w sytuacji, gdy właściciela nie można ustalić (tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie) lub nie można było uzyskać od niego środków na pokrycie kosztów zabezpieczenia i usunięcia pojazdu - koszty te pokryła osoba, która faktycznie przyczyniła się do tego, że zasiniała konieczność usunięcia pojazdu, a co za tym idzie wygenerowała koszty z tym związane.
W tym zakresie WSA w Warszawie prawidłowo uznał, że art. 10h u.p.r.d. nakazuje pociągnięcie do współodpowiedzialności za koszty zabezpieczenia i usunięcia pojazdu z drogi tej osoby, w której władaniu faktycznie znajdował się pojazd w momencie, gdy wystąpiło zdarzenie, wskutek którego nastąpiło jego usunięcie, a zatem taka osobą jest kierowca pojazdu, ponieważ on faktycznie władał pojazdem decydując o jego sposobie używania w danym momencie. Art. 10h u.p.r.d. w żaden sposób nie wskazuje, że sposób władania powinien być w jakiś sposób sformalizowany tak aby odpowiadać jednej z form własności znanej z K.c.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że M.K. kierował w dniu 1 października 2017 r. motocyklem marki [...] (bez numeru rejestracyjnego) w stanie nietrzeźwości, a więc władał faktycznie tym pojazdem i spowodował zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu. W takiej sytuacji zgodnie z dyspozycją art. 10h u.p.r.d ponosi on solidarną odpowiedzialność wraz z nieustalonym właścicielem pojazdu za jego zabezpieczenie i usunięcie.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło