I OSK 1345/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-30
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Małgorzata Pocztarek, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, o czym świadoma była osoba pobierająca, stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Świadczenie wychowawcze wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, o czym osoba pobierająca była pouczona, stanowi świadczenie nienależnie pobrane i podlega zwrotowi. Uzyskanie dochodu z zatrudnienia, nawet jeśli umowa była krótkoterminowa, powoduje utratę prawa do świadczenia od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty, jeśli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Organ I instancji stwierdził, że świadczenie wypłacone za okres od czerwca do września 2016 r. jest nienależnie pobrane, ponieważ skarżąca podjęła zatrudnienie od kwietnia 2016 r., co spowodowało utratę prawa do świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 468/17 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia wychowawczego jako świadczenia nienależnie pobranego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 468/17, oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia wychowawczego jako świadczenia nienależnie pobranego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wójt Gminy C. decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], w pkt 1. stwierdził, że świadczenie wychowawcze wypłacone na syna K. za okres od 1 czerwca do 30 września 2016 r. (na podstawie decyzji z [...] kwietnia 2016 r.) w łącznej kwocie 2.000 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym, w pkt 2. zobowiązał E. S. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z ustawowymi odsetkami, na wskazany rachunek bankowy, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją z [...] kwietnia 2016r. przyznał E. S na jej syna K. świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł miesięcznie na okres zasiłkowy od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Dalej podał, że w dniu 24 października 2016r. E. S poinformowała organ o zmianie sytuacji finansowej w związku z podjęciem zatrudnienia od 18 kwietnia 2016 r. Na podstawie dołączonych dokumentów organ ustalił, że od 1 czerwca 2016 r. ustało prawo E. S. do świadczenia wychowawczego i stwierdził, że świadczenie wychowawcze pobrane za wskazany okres jest "świadczeniem nienależnie pobranym" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i jako takie podlega zwrotowi.
W odwołaniu E. S. podniosła, że w/w decyzja pogarsza i tak już trudną sytuację finansową rodziny, że jest matką samotnie wychowującą dziecko i utrzymuje się z alimentów na dziecko, zasiłku rodzinnego i pracy zlecanej przez Agencję [...], na podstawie krótkotrwałych umów o pracę. Dodała, że podjęła pracę na okres próbny w firmie L., na trzy miesiące, ale jej sytuacja dochodowa nie pozwala na zwrot kwoty 2.000zł, w związku z czym wnosi o uchylenie decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. decyzją z [.,..] lutego 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie uznał, że świadczenie wychowawcze wypłacone za okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 września 2016 r. w łącznej kwocie 2.000zł jest "świadczeniem nienależnie pobranym" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Materiał dowodowy nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że świadczenie wychowawcze zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do niego, a E. S. była pouczona o braku prawa do jego pobierania.
Na powyższą decyzję E. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powołanym na wstępie wyrokiem z 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 468/17, oddalił skargę, w pełni podzielając dokonane przez organy administracji ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem Sądu Kolegium prawidłowo wskazało i przeanalizowało, jaki dochód miała skarżąca w dacie przyznania jej tego świadczenia. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane przez skarżącą. Oznacza to, że prawo skarżącej do świadczenia wychowawczego ustało od 1 czerwca 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 6 w związku z art. 2 pkt 20 lit. c) i art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Sąd I instancji wskazał, że E. S. od zawarcia w dniu 18 kwietnia 2016 r. umowy o pracę nie traciła ani na jeden dzień źródła dochodu z zatrudnienia przez firmę H. sp. z o.o., ani nie nastąpiła przerwa w stosunku zatrudnienia. Kolejne umowy zawierane były na takich samych warunkach pracy i płacy (świadectwo pracy z dnia 13 listopada 2016 r.).
W ocenie Sądu trafne jest również stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku niezwłocznego poinformowania organu I instancji o zmianie sytuacji dochodowej, rodziny, wynikającego z art. 20 ustawy, gdyż o podjęciu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę 18 kwietnia 2016 r. poinformowała w dniu 24 października 2016 r.
Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną wnosząc o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
- wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r.;
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej "p.p.s.a." – zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz.1269 – dalej "PrSądAdm") w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nienależytym wykonaniu obowiązku kontroli, oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo, że decyzje te zostały, wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, oraz bez podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie wyjaśnienie, w jakich okresach czasu skarżąca pozostawała w zatrudnieniu na podstawie umów o pracę, czy uzyskane dochody z powyższych umów w danych okresach stanowią dochód utracony w rozumieniu prawa, oraz poprawności ich uwzględniania przy wyliczaniu dochodu za okres, w którym prawo do świadczenia było weryfikowane;
2) art. 1 § 1 i 2 PrSądAdm w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art., 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku w szczególności nie wyjaśnienie źródła dochodów skarżącej, wziętego pod uwagę do weryfikacji uprawnienia do świadczenia za poszczególne okresy oraz wskazywanie okresu zatrudnienia niemającego odzwierciedlenia w stanie faktycznym, nie wskazanie dowodów, na których Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz wydanie odmiennych rozstrzygnięć, co do tożsamych dowodów, takich jak umowy o pracę oraz uwzględnianych z nich dochodów, przy ustalaniu stanów faktycznych i prawnych, tj. nie uwzględnieniu dochodów z umów z 18 – 24 maja 2015 r., 23 – 28 czerwca 2015r. i 6 – 10 lipca 2015 r. przy ustalaniu prawa do świadczenia, a uwzględnieniu dochodu z umów zawartych po 18 kwietnia 2016 r. zawartych z tą samą agencją pracy [...] na takich samych warunkach.
4) art. 134 § 4 p.p.s.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a., sprowadzające się do stwierdzenia, że Sąd I instancji nie będąc związany zrzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że w przedmiotowej sprawie powinien to uczynić, w szczególności do zbadania kwestii poinformowania skarżącej przez organ o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie, że świadczenie wychowawcze zostało uznane za świadczenie pobrane nienależnie, nieudzieleniu jej niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, niezapewnienie czynnego udziału strony, oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się do zebranego materiałów i dowodów.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 2 pkt 20 lit. c) i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, dochody skarżącej z umowy z 18 kwietnia 2016 r. trwającej do 30 kwietnia 2016 r. mogą zostać uwzględnione w weryfikacji świadczenia za okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 września 2016 r. i nie są dochodami utraconymi, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy przez jego nie uwzględnienie w weryfikowaniu prawa do świadczenia;
2) art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przez błędną jego wykładnię i subsumcję do stanu faktycznego i prawnego, bez dostatecznego wyjaśnienia, czy świadczenie zostało wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do niego, a skarżąca była pouczona o braku prawa do jego pobierania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że umowy z firmą H. Sp. z o.o. także były zawierana na krótkie okresy czasu, w sumie w liczbie 16. Podano, że Sąd nie wskazał, z której umowy, przy weryfikacji prawa do świadczenia, został wzięty pod uwagę dochód, co ma także znaczenie w kontekście przepisu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd nie wskazał, na podstawie których dowodów oparł swoje rozstrzygnięcia odnośnie uznania pobranego świadczenia za nienależne.
W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd zaniechał zbadania właściwego pouczenia jej o braku prawa do pobierania świadczenia, co zdaniem skarżącej ma znaczenie w kontekście działań organu polegających na nieuwzględnieniu przedłożonych przez nią umów z tą samą firmą w dacie składania wniosku o świadczenie.
Podniesiono, że organ wszczynając postępowanie w sprawie, nie zawiadomił o nim skarżącej, co miało odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja, tj. mianowicie brak w nim bowiem umów o pracę skarżącej. Skarżąca wskazała, że podnosiła, iż nie została poinformowana o konieczności przedkładania organowi każdej umowy zawieranej z Agencją [...], co potwierdza nieuwzględnienie przez organ wcześniej zawieranych umów.
W ocenie skarżącej kasacyjnie, biorąc pod uwagę stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd błędnie zastosował art. 2 pkt 20 lit. c) i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci uznając, że podejmując zatrudnienie, umową z dniem 18 kwietnia 2016 r. zawartą do 30 kwietnia 2016 r. skarżąca uzyskała dochód, który powodował, że świadczenie wychowawcze wypłacone na K. S. w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 30 września 2016 r. w łącznej kwocie 2000 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podzielając argumentację Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż wskazane w niej zarzuty okazały się nieuzasadnione.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty oparte na obu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego, jak również procesowego. W ramach podstawy określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. podniesiono zarzut naruszenia art. 2 pkt 20 lit. c i art.7 ust.3 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz.U. tj. 2016 r., poz. 195 ze zm.), zwanej dalej " ustawą". Naruszenia tych przepisów autorka skargi kasacyjnej upatruje w błędnej ich wykładni, polegającej na przyjęciu, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, dochody skarżącej z umowy z dnia 18 kwietnia 2016 r. trwającej do 30 kwietnia 2016 r. mogą zostać uwzględnione w weryfikacji świadczenia za okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 września 2016 r. i nie są dochodami utraconymi, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy przez jego nieuwzględnienie w weryfikowaniu prawa do świadczenia. Z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka wskazuje postać naruszenia prawa w postaci niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów. Pomijając tę niekonsekwencję przed odniesieniem się do wskazanych zarzutów przypomnieć należy, że zgodnie z art.2 pkt 20 lit.c omawianej ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Według zaś art. 7 ust.3 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Jak wynika z uzasadnienia organu odwoławczego i Sądu I instancji dochód E. S. z umowy o pracę zawartej 18 kwietnia 2016 r. jest dochodem uzyskanym, po roku bazowym w rozumieniu art.2 pkt 20 lit.c ustawy, przy czym dochód ten nie został utracony z dniem 30 kwietnia 2016 r. Jak bowiem wynika z akt sprawy E. S. zawierała kolejne umowy o pracę aż do dnia 13 listopada 2016 r. Dochód z zatrudnienia podjętego od dnia 18 kwietnia 2016 r. był więc uzyskiwany do końca okresu zasiłkowego. Nie można więc podzielić stanowiska skarżącej kasacyjnej, że dochód z umowy z dnia 18 kwietnia do 30 kwietnia 2016 r. nie mógł być uwzględniony w weryfikowaniu prawa do świadczenia. Trafnie w sprawie przyjęto, że dochód ten nie mógł być uznany za dochód utracony w rozumieniu art.7 ust.1 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 18 ust.6 w zw. z art.2 pkt 20 lit.c i art.7 ust.3 ustawy w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. W rozpoznawanej sprawie dochód za maj 2016 r. w wysokości 1387,60 zł zsumowany z dochodem z roku bazowego ( 493,55 zł) wynosił łącznie1881,14 zł, a na jedną osobę w rodzinie 940,57 zł, czyli był wyższy od kryterium dochodowego, określonego w art.5 ust.3 ustawy ( 800 zł). Dochód wyliczony został w sposób odpowiadający treści art.48 ust.2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem:
1. Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. 2. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.
Czyni to niezasadnymi zarzuty naruszenia art. 2 pkt 20 lit. c i art.7 ust.3 ustawy.
Zarzut naruszenia art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy wiąże się z podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami procesowymi dotyczącymi cyt. "braku dostatecznego wyjaśnienia, czy świadczenie zostało wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do niego, a skarżąca była pouczona o braku prawa do jego pobierania." Zgodnie z tym przepisem za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się: świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika ponad wszelką wątpliwość, że świadczenie wychowawcze było wypłacane pomimo, że ustało prawo do tych świadczeń. Wypłata świadczeń wynikała z tego, że skarżąca dopiero w dniu 24 października 2016 r. poinformowała organ o zmianie swojej sytuacji materialnej, wynikającej z podjęcia zatrudnienia w dniu 18 kwietnia 2016 r. Obowiązek skarżącej poinformowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia wynikał m.in. z treści formularza, który skarżąca osobiście wypełniła i złożyła w siedzibie organu w dniu 6 kwietnia 2016 r. Pouczenie o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o uzyskaniu dochodu lub innych okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego i skutkach tego niepowiadomienia, zamieszczone zostało w II części formularza wytłuszczonym drukiem. Skarżąca nie możne więc skutecznie twierdzić, że nie została pouczona o skutkach niepowiadomienia organu o wszelkich zmianach jej sytuacji mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.
Nie można podzielić zarzutu dotyczącego nie zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w sprawie weryfikacji świadczenia wychowawczego. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ wydał postanowienie o wszczęciu postępowania w dniu 25 października 2016 r., którego odpis skarżąca osobiście odebrała w tym samym dniu, kwitując odbiór własnoręcznym podpisem ( k. 39 akt adm.). Natomiast w odniesieniu do podniesionego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutu niezapewnienia skarżącej udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji i pozbawienia prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie należy zwrócić uwagę, że nie wskazano w skardze kasacyjnej na okoliczność tego zarzutu określonego przepisu procesowego, który ewentualnie został naruszony. W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art.134 §4 p.p.s.a. oraz art.106 §3 p.p.s.a. w sposób sformułowany i opisany w pkt I.4 skargi kasacyjnej. Art.134 p.p.s.a. składa się jedynie z §1 i §2. Natomiast art.106 §3 stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z treści tego przepisu sąd administracyjny po pierwsze: może ale nie musi przeprowadzać dowodu, po drugie: czyni to, gdy uzna za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Skarżąca natomiast w toku postępowania administracyjnego, ale także przed Sądem I instancji nie wnioskowała o przeprowadzenie dowodów.
Nie można także uwzględnić zarzutu naruszenia art.141 §4 p.p.s.a. w zw. z art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. Najpierw należy zwrócić uwagę autorce skargi kasacyjnej, że podstawę oddalenia skargi wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowił art.151 p.p.s.a., zaś art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Sąd nie stosował, a tym samym nie mógł tego przepisu naruszyć. Z kolei art. 8 k.p.a. zawiera dwa paragrafy odmiennej treści. W skardze kasacyjnej nie oznaczono, który z tych przepisów został naruszony. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wszystkim wymogom tego przepisu.
Nieuzasadnione okazały się także pozostałe zarzuty procesowe. Decyzje zostały wydane w sprawie w oparciu o zebrany materiał dowodowy, wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie wyjaśniono w oparciu o przepisy prawa materialnego w jaki sposób obliczono dochód skarżącej i na podstawie, jakich dokumentów. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że Sąd oparł rozstrzygnięcie bez wskazania dowodów, skoro zostało ono wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło