I OSK 1357/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1040/14 odrzucającego skargę M. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1040/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę M. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Szczecinie [...] dnia 22 sierpnia 2014 r. w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Sąd wskazał, iż M. K., pismem z dnia 15 września 2014 r., wniósł skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 6 odpisów skargi wraz z załącznikami, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 5 listopada 2014 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 13 listopada 2014r. We wskazanym wyżej terminie (7 listopada 2014 r.) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i przedłożył 4 odpisy skargi wraz z 6 załącznikami (k. – 22 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, iż zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Sąd stwierdził, że skarżący, pomimo skutecznego doręczenia mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie nadesłał wszystkich żądanych odpisów skargi. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisu postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art.. 47 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi ze względu na nieuzupełnienie jej braków formalnych w sytuacji, gdy zaistniały w sprawie brak formalny w postaci niedołączenia dwóch odpisów skargi nie był brakiem istotnym i jego nieusunięcie nie uniemożliwiło nadania pismu dalszego biegu, gdyż Sąd władny był wykonać dodatkowe kopie pisma we własnym zakresie, a tym samym nadać sprawie prawidłowy bieg. Nie zaszły zatem przesłanki do odrzucenia skargi. Niezależnie od powyższego, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewezwanie pełnomocnika strony do uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji gdy w terminie do uzupełnienia braków formalnych skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i postanowieniem Sądu prawo pomocy zostało w tym zakresie przyznane, a sens ustanowienia pełnomocnika z urzędu jawi się w udzieleniu przez tego pełnomocnika pomocy stronie oraz w sytuacji gdy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowało, iż pierwotne wezwanie utraciło moc. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz oświadczył, że opłaty z powyższego tytułu nie zostały zapłacone w całości ani w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że odrzucenie skargi jawi się jako nadmierny rygoryzm, w sytuacji gdy Sąd mógł sporządzić brakujące odpisy i ewentualnie obciążyć skarżącego stosowną opłatą kancelaryjną. Ponadto stwierdzono, że na skutek złożenia przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy, termin do uzupełnienia braków formalnych skargi został przerwany. Skarżący przytoczył postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. II FSK 1409/11, w którym stwierdzono, że "jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci moc." Zdaniem skarżącego jest to sytuacja analogiczna do sytuacji braku formalnego w postaci braku odpowiedniej liczby odpisów, a więc sytuacji, która zaistniała na gruncie niniejszej sprawy. Zasadnym jest zatem odniesienie wskazanego wyżej rozstrzygnięcia, na zasadzie analogii, do niniejszej sprawy i uznanie, że na skutek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwanie do usunięcia braków formalnych utraciło moc. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Jak wynika ze stanu faktycznego niniejszej sprawy Przewodniczący Wydziału II prawidłowo ustalił, że do skargi nie zostały dołączone w odpowiedniej liczbie jej odpisy, zarządzenie z dnia 24 października 2014 r. (k. 1). Tym samym konieczne stało się w oparciu o art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwanie strony do uzupełnienia stwierdzonych braków w ustalonym do tego terminie pod rygorem z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, tj. odrzucenia skargi. W wykonaniu ww. wezwania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i przedłożył 4 odpisy skargi wraz z 6 załącznikami (k. – 22). W odniesieniu do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 grudnia 2013 r. sygn. I OPS 13/13, ONSAiWSA 2014/3/29, przyjmując, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Mając na uwadze wymóg przypisania wskazanym wyżej przepisom takiego sposobu ich rozumienia, jakie wynika z przywołanego orzeczenia Sądu, nie budzi wątpliwości pod kątem poprawności stanowisko Sądu I instancji zajęte w zaskarżonym postanowieniu, jeżeli skutek odrzucenia skargi wiązało ono z niespornym niezastosowaniem się przez stronę do obowiązku nadesłania brakującego odpisu skargi. W przywołanych powyżej okolicznościach sprawy Sąd I instancji nie miał podstaw faktycznych i prawnych, by wydać orzeczenie innej treści niż zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym do tego terminie. Tym samym należy stwierdzić, że orzeczenie to jest prawidłowe. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewezwanie pełnomocnika strony do uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji gdy w terminie do uzupełnienia braków formalnych skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uznać za chybiony. W żaden sposób nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż okoliczności niniejszej można porównać do sytuacji, o której mowa w powołanym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. II FSK 1409/11. Stwierdzić bowiem należy, iż pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika nie znosi obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi. Uznać zatem należy, iż złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerwał biegu terminu zakreślonego w zarządzeniu z dnia 24 października 2014 r. i pozostał bez wpływu na obowiązek jego wykonania. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.