I OSK 1387/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 95/11 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 95/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy Niemce z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono T. W. przyznania zasiłku okresowego na zakup lekarstw i środków higieny. Odmowę przyznania pomocy społecznej organy uzasadniły przekroczeniem kryterium dochodowego, bowiem w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] sierpnia 2010 r., przeprowadzonym na skutek wniosku złożonego 30 lipca 2010 r., ustalono, że T. W. prowadzi sama gospodarstwo domowe, wydatki mieszkaniowe dzieli na pół z mężem z którym jest w separacji, jej emerytura wynosi 619,69 zł. W takiej sytuacji organy nie mogły przyznać pomocy, wobec przekroczenie kryterium, nie uznały też, że w sprawie zachodzi szczególny przypadek, gdyż T. W. objęta jest od lat pomocą społeczną, a w 2010 r., do dnia wydania decyzji, otrzymała ją w wysokości 3.556 zł na zakup żywności, opału oraz usługi opiekuńcze. W skardze T. W. podniosła, że organy błędnie ustaliły jej dochód, gdyż pomoc na dożywienie i opał jest świadczona w naturze, a także wskazała, iż posiada ciężkie schorzenia stale leczone, co jest szczególnym przypadkiem uzasadniającym przyznanie pomocy. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 8 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pomocy przysługuje, gdy dochód ubiegających się nie przekracza kryterium dochodowego, a nadto musi wystąpić choć jedna z przyczyn wymienionych w art. 7 pkt 2-15. Jedną z form pomocy jest zasiłek okresowy, który może być przyznany w dwóch sytuacjach, na podstawie art. 38 ustawy o pomocy, który uzależnia jednak przyznanie od spełnienia lub nie kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ustawy i w drugiej, na podstawie art. 41 pkt 2, w szczególnie uzasadnionych przypadkach przy przekroczeniu kryterium dochodowego – wyjaśnił dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zdaniem Sądu, organy nie mogły przyznać pomocy na podstawie art. 38 wobec przekroczenia kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł, a T. W. otrzymuje emeryturę w wysokości 616,69 zł, które zostało prawidłowo ustalone przez organy. Z kolei jeśli idzie o przypadek szczególnych okoliczności, o których mowa w art. 41 pkt 2 ustawy, to w sprawie nie zachodzi taka sytuacja, zwłaszcza, że T. W. objęta jest stała pomocą – stwierdził Sąd, dodając, że organy nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Reprezentowana przez adwokata z urzędu, T. W. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 i art. 106 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) przez oczywiście niesłuszne i nieprawdziwe sformułowanie, że Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostały przekroczone granice uznania administracyjnego w sytuacji, gdy o ewidentnym nadużyciu władzy świadczą aroganckie uzasadniania kontrolowanych decyzji, zaś Sad stwierdził nieprawdę, że T. W. nie kwestionowała podstawowego dowodu, czyli wywiadu środowiskowego i ograniczył kontrolowanie zgodności z prawem do narzuconego a priori przez organy zasiłku okresowego z art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy, a nie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i jego subsumcji pod stan prawny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: O zasadności skargi kasacyjnej nie mogą przesądzać tyle aroganckie, co nieprawdziwe stwierdzenia użyte w jej podstawach. Skarga kasacyjna natomiast jest oczywiście nieusprawiedliwiona. Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie narusza bowiem przepisów postępowania, tj. ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej "ustawa o pomocy". Istotą sprawy jest to czy organy miały podstawę do przyznania T. W. zasiłku okresowego, o co wystąpiła podaniem z 30 lipca 2010 r. Prawo do pomocy przysługuje pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego, o czym stanowi art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy, z wyjątkiem przypadku przewidzianego, m.in. w art. 41, przy czym jednocześnie ze spełnieniem kryterium muszą wystąpić podstawy wskazane w art. 7 pkt 2-15 lub inne okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy. Ustawa o pomocy, uzależniając przyznanie pomocy od kryterium dochodowegodefiniuje w ust. 3 art. 8, co należy uznać za dochód, stanowiąc, że jest to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego wniosek pomniejszonych o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Otrzymując zatem wniosek o przyznanie pomocy społecznej organy pomocy społeczne są obowiązane ustalić jaki jest dochód ubiegającego się o pomoc i czy znajduje się on w jednej z okoliczności wskazanych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy. Jeżeliby się okazało, że kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ust. 1 tej ustawy zostało przekroczone mogą dokonać ustalenia czy nie zachodzi sytuacja wskazana, m.in. w art. 41. Z akt sprawy wynika, że T. W. jest osobą samotnie gospodarującą, otrzymującą rentę. Kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy wyniosło w jej przypadku zatem 447 zł. Odcinek emerytury za lipiec 2010 r. wskazuje, że dochód wynosi 706,29 zł, zaliczka na podatek 26,03 zł, a składka na Narodowy Fundusz Zdrowia 63,57 zł. Stosownie zatem do wyżej wskazanego art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy dochód T. W. wynosi 616,69 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Z tego więc powodu, tj. przekroczenia kryterium dochodowego T. W. wnioskowanej przez siebie pomocy, tj. zasiłku okresowego, otrzymać nie mogła. Stwierdzić należy, że zarówno organy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo, a nie błędnie ustaliły dochód. Artykuł 8 ust. 3 ustawy o pomocy nie pozostawia żadnej wątpliwości jak należy dochód obliczyć, a dowód w postaci odcinka emerytury pozwolił na ustalenie tego dochodu. Podkreślić należy, że w celu ustalenia dochodu T. W. na potrzeby pomocy społecznej wystarczającym dowodem był odcinek emerytury, a żadne inne dowody nie miały w sprawie znaczenia, wobec brzmienia art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy. Znając sytuację T. W., która od lat żyje z pomocy społecznej, organy rozważyły sytuację unormowaną w art. 41 ustawy o pomocy. Stosownie do niego pomoc społeczna, w tym zasiłek okresowy może być przyznany mimo przekroczenia kryterium dochodowego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zarówno organy obu instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że T. W. nie znajduje się w takiej szczególnej sytuacji, która umożliwiałaby przyznanie jej zasiłku okresowego mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Z oceną taką należy się zgodzić, gdyż stan sprawy został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a wniosek z tak ustalonego stanu wysunięty prawidłowo. Nie było podstaw do przyznania T. W. zasiłku okresowego o co wystąpiła podaniem z dnia 30 lipca 2010 r. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.