I OSK 1396/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Roman Ciąglewicz, Marek Stojanowski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 maja 2006r. sygn. akt II SA/Sz 82/06 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje skargę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 82/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. nr [...], umarzająca postępowanie w sprawie skierowania K. T. na badania lekarskie, stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Z wnioskiem o skierowanie na badania lekarskie wystąpił Prokurator Rejonowy w K., informując, iż przeciwko K. T. prowadzone jest śledztwo, wobec podejrzenia prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwym, w którego toku wynikało, że był on w przeszłości leczony psychiatrycznie. Organy uznały, iż właściwym do wydania skierowania jest organ kontroli ruchu drogowego wobec przyczyny prowadzonego śledztwa, natomiast brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że stan zdrowia K. T. nasuwa wątpliwości mające powodować skierowanie go na badania przez organ administracji. Uchylając zaskarżoną decyzję Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa, gdyż jakkolwiek dowody mające wskazywać na wątpliwości co do stanu zdrowia, a tym samym wydanie decyzji na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), Prokurator przedłożył dopiero przy skardze, to jednak skoro okoliczności co do leczenia psychiatrycznego podnosił zarówno we wniosku o skierowanie na badania jak i w odwołaniu, to organ miał obowiązek ich wyjaśnienia. Brak tych ustaleń uniemożliwia dokonanie oceny zaskarżonej decyzji pod kątem naruszenia prawa materialnego, gdyż może ona dotyczyć tylko decyzji wydanej po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu – uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny. Reprezentowane przez radcę prawnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia i zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez przyjęcie, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na niewłaściwość organu w sprawie, co bezsprzecznie wynikało z jej stanu faktycznego - kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwym - i pozwalało na wyciągnięcie wniosku, że podstawą skierowania na badania powinien być art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym, co należy do kompetencji organu kontroli ruchu drogowego. Wskazano również, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt II K 586/05, zakazano K. T. prowadzenia pojazdów przez okres jednego roku, decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...], cofnięte mu zostało uprawnienie do kierowania pojazdami, a dnia [...] czerwca 2006 r. Komendant Komisariatu Policji w D. skierował go na badania lekarskie - cel zatem został osiągnięty. Błędna interpretacja przez Sąd przepisów pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy, gdyż była powodem uchylenia decyzji – konkludowano w skardze kasacyjnej. Prokurator Rejonowy w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podzielając nietrafność jej zarzutów z uwagi na ich ogólnikowość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Jakkolwiek skarga kasacyjna stawia zaskarżonemu wyrokowi zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), to jednak konieczne jest na wstępie odniesienie się do przepisów prawa materialnego, z uwagi na to, iż przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była decyzja umarzająca postępowanie ze względu na niewłaściwość organu. Przedmiotem sprawy było skierowanie kierującego pojazdem na badania lekarskie, przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, którą to kwestię reguluje art. 122 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2000 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis ten w ustępie pierwszym - gdyż ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie - wskazuje w sześciu punktach sytuacje, które powodują konieczność poddania się badaniom lekarskim. Są one ułożone w określonej, logicznej kolejności i jakkolwiek są tego samego znaczenia prawnego, to jednak każda z nich jest odrębna i konkretna. Wystąpienie każdej z nich stwarza obowiązek poddania się badaniom lekarskim co do przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Inaczej mówiąc zaistnienie określonej sytuacji, ze wskazanych w art. 122 ust. 1, jest wystarczające do poddania się badaniom bez konieczności dopatrywania się innych, wymienionych w tym przepisie. W niniejszej sprawie K. T. został zatrzymany podczas prowadzenia pojazdu i organ kontroli ruchu drogowego stwierdził prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwym. Wyżej wymieniony art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b przewiduje sytuację konieczności poddania się badaniom lekarskim przez kierującego pojazdem jeżeli był on w stanie nietrzeźwości, wskazując, że następuje to na skutek skierowania na nie przez organ kontroli ruchu drogowego. Wobec K. T. zostało wszczęte śledztwo, w którym okazało się, że był on w przeszłości leczony psychiatrycznie i Prokurator Rejonowy wystąpił z wnioskiem do organu administracji o skierowanie na badania z uwagi na zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Art. 122 ust. 1 pkt 4 przewiduje również sytuację konieczności odbycia badań z tej przyczyny, przy czym skierowanie wydaje starosta w formie decyzji administracyjnej. Prezydent Miasta K., do którego Prokurator skierował wniosek, umorzył postępowanie uznając się za organ niewłaściwy w sprawie i należy z nim się zgodzić. Skoro bowiem "sprawa" wynikła z zatrzymania K. T. przez organ kontroli ruchu drogowego i stwierdzenia, że kierował on pojazdem w stanie nietrzeźwości, to z takiej przyczyny art. 122 ust. 1 przewiduje konieczność skierowania na badania, co wynika z pkt 3 lit. b. Nie ma zatem żadnego powodu, aby sięgać i badać wystąpienie innych przesłanek. Mogłoby to mieć miejsce tylko wówczas, gdyby art. 122 nie przewidywał konieczności przeprowadzania badań w takiej sytuacji, a przy okazji tej wystąpiłaby również inna, ale już przez ten przepis przewidziana. Postawienie organowi administracji zarzutu, że nie przeprowadził postępowania zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa w sytuacji, gdy pierwotną przyczyną konieczności badań był stan nietrzeźwości i uchylenie z tego powodu decyzji umarzającej postępowanie, narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, organ administracji nie miał żadnego powodu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i szukania dowodów co do leczenia psychiatrycznego K. T. i opinii biegłych w tej kwestii, bowiem art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b przewiduje uprawnienie dla organu kontroli ruchu drogowego do skierowania na badania. Podkreślić też należy, że sytuacja przewidziana w tym przepisie była w sprawie stwierdzona i oczywista, zaś przewidziana w punkcie 4 - tylko ewentualna. Nieprzeprowadzenie postępowania co do okoliczności stanu psychicznego nie było konieczne i wobec tego nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym uwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi nastąpiło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 i art. 207 tej ustawy.