I OSK 1448/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Jolanta Sikorska Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 4 września 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2007 sygn. akt II SAB/Bd 29/06 w sprawie ze skargi J. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji w sprawie zasiłku celowego na zakup leków uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt II SAB/Bd 29/06 oddalił skargę J. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji w sprawie zasiłku celowego na zakup leków. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Decyzją z dnia [...] nr [...] Zastępca Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]“ w B. odmówił J. A. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków. Od decyzji J. A. wniósł odwołanie w piśmie z dnia [...]. W piśmie tym wskazał, że kwestionuje decyzję Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]“ w B. w związku z niepełnym postępowaniem dowodowym w sprawie dotyczącej zasiłku stałego i wznowienia postępowania do decyzji z dnia [...] z dnia [...]. Zakwestionowana decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, obie decyzje zostały następnie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 16 kwietnia 2006 r. sygn. akt SA/Bd 343/03. Rozpoznając ponownie sprawę Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]“ w B. decyzją z dnia [...] nr [...] ponownie odmówił J. A. zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...]. W dniu [...] J. A. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w sprawie dotyczącej wniosku zawartego w odwołaniu z dnia [...] dotyczącego zasiłku stałego i wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej wobec braku bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę J. A. wskazał na art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym skarga na bezczynność organu przewidziana jest w przypadkach określonych w pkt 1-4 powołanego przepisu. Skarga przysługuje więc tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności (pkt 4). Sąd wyjaśnił, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. W rozpoznawanej sprawie, w związku z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, zostały wydane decyzje zarówno przez organ I jak i II instancji. Nie wystąpiła zatem sytuacja, w której organ był zobowiązany do wydania decyzji i nie dokonał tego, a zatem nie wystąpiła bezczynność organu. Sprawa wniosku o zasiłek została zakończona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...]. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. A., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także naruszenie art. 106 § 3 tej ustawy przez nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów, skutkiem czego nie uwzględniono wszystkich faktów, które powinny być wzięte pod uwagę. Błędny jest zatem pogląd Sądu I instancji, iż nie wystąpiła bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.. Faktem jest, że wniosek skarżącego z dnia [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] pozostał bez odpowiedzi. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 1990 r., IV SAB 9/90 (ONSA 1990/2-3 poz. 42), nierozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa jest równoznaczne z niewydaniem decyzji w rozumieniu art. 216 § 1 kpa. Wyrok ten, zdaniem skarżącego, zachowuje aktualność pomimo skreślenia przez ustawodawcę przepisu art. 216 kpa. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną uznać należy za zasadną. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego przepisu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, albo gdy wprawdzie prowadził postępowanie ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga J. A. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawiera sformułowanie: "zaskarżam bezczynność SKO w sprawie dotyczącej mego wniosku w odwołaniu z dnia [...] dotyczącego zasiłku stałego i wznowienia postępowania nr [...]". Z treści pisma wynika zatem wyraźnie, że skarżący zarzuca organom administracji nierozpoznanie jego wniosku o wznowienie postępowania zawartego w piśmie z dnia [...]. Zgodzić się trzeba z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji w trybie art. 106 § 3 ustawy nie przeanalizował treści tego pisma, w wyniku czego błędnie zakwalifikował skargę na bezczynność jako skargę na nierozpoznanie odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków. Sąd I instancji nie dostrzegł, że pismo to, poza odwołaniem od wskazanej wyżej decyzji, zawiera wniosek o wznowienie postępowania w sprawie oznaczonej nr [...]. Nierozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. powoduje, że organ pozostaje w bezczynności. Sąd pierwszej instancji, błędnie odczytując treść wniesionej skargi, nie rozpoznał zatem istoty sprawy. Z tych względów skargę kasacyjną należało uznać za uzasadnioną. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji winien rozważyć, czy organ administracji pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie oznaczonej nr [...]. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.