I OSK 15/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-08

Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Anna Lech, Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania przez sąd administracyjny pierwszej instancji, oparty na błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA, może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, jeśli sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA jest niezasadny, jeśli sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów postępowania jako podstawa skargi kasacyjnej dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że prawo do lokalu policyjnego przysługuje tylko policjantowi w służbie stałej lub jego uprawnionym członkom rodziny, a skarżący nie spełniał tych kryteriów. K. A. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od K. A. na rzecz Komendanta Głównego Policji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 765/07 w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. A. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 765/ 07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Komendant Stołeczny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., na podstawie art. 20, art. 104, art. 107 K.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3, ust. 4 oraz 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r, Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) orzekł opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. przez K. A. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. A., zarzucając Komendantowi Głównemu Policji naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz art. 8 K.p.a. Wyrokiem z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 765/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę K. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], wskazał, że z treści art. 88 ust. 1 powołanej ustawy o Policji wynika, że prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje tylko Policjantowi w służbie stałej w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Organy policyjne nie mogą nikomu innemu przyznać praw do lokalu mieszkalnego przeznaczonego na zaspokojenie potrzeb lokalowych funkcjonariuszy. W ocenie Sądu konstrukcja tego przepisu wskazuje, że lokale mieszkalne będące w gestii policji mają na celu zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy tak, aby ci mieszkali jak najbliżej miejsca pełnienia służby, co służy usprawnieniu działań policji. Natomiast powołana ustawa o Policji nie przewiduje możliwości przeznaczania lokali mieszkalnych będących w posiadaniu organów policyjnych na inne cele lub dla innych osób. Jedyny wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu policjanci zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, ustawodawca przewidział zatem możliwość pozostawania w przyznanym lokalu funkcjonariusza i jego małżonka (ale tylko takiego, który jest uprawniony do renty lub emerytury po policjancie), do chwili ich śmierci. Natomiast w przypadku dzieci funkcjonariusza, to mogą one przebywać w przydzielonym lokalu tylko do chwili, gdy spełniają warunki do uzyskania renty po zmarłym, to jest, gdy spełniają warunki określone w art. 24 powołanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w związku z art. 68 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). W ocenie Sądu skarżący nie zalicza się do żadnej z grup wymienionych we wskazanym przepisie, sam nie jest także funkcjonariuszem policji, w związku z czym nie może mu być przyznane prawo do lokalu mieszkalnego. Skarżący nie znajduje się także w sytuacji, gdzie pozostawiony byłby bez lokalu mieszkalnego, jest on, bowiem współwłaścicielem domu mieszkalnego. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył K. A., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art.7 k.p.a. -brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, art. 8 k.p.a. - utrata zaufania obywatela do organów Państwa i art. 77 § 1 - niewłaściwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie w pełni uwzględnił okoliczność zamieszkiwania skarżącego wraz z rodziną w przedmiotowym lokalu (gdzie sam skarżący mieszka od dzieciństwa), udzielenie przydziału na ten lokal ojcu skarżącego w 1961 r. i zgodę na jego zamieszkiwanie w tym lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa procesowego, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, ze rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej. W związku z tym zarzut o naruszeniu wskazanego przepisu uznać należy za niezasadny. W tym miejscu należy podkreślić, że naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jako podstawa skargi kasacyjnej dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej, bowiem Sąd, który wydał zaskarżony wyrok działał na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej można zatem wskazać na naruszenie tylko przepisów regulujących postępowanie sądowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło