I OSK 1539/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-13

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Janina Antosiewicz, Grażyna Radzicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania, ma obowiązek powiadomić o tym wszystkie strony postępowania, którego wznowienia dotyczy wniosek, nawet jeśli wnioskodawca nie jest stroną tego postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania, ma obowiązek powiadomić o tym wszystkie strony postępowania, którego wznowienia dotyczy wniosek, zgodnie z zasadą czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.). Pominięcie strony w tym postępowaniu stanowi samoistną podstawę do uchylenia decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
K. B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Minister Infrastruktury odmówił wznowienia postępowania, uznając, że K. B. nie jest stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony, ponieważ nie powiadomiono o postępowaniu E. D., właścicielki nieruchomości. Minister Budownictwa złożył skargę kasacyjną, kwestionując obowiązek powiadamiania innych stron w przypadku odmowy wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Budownictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Grażyna Radzicka (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 566/05 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 566/05 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] – uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...], stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Ministra Budownictwa na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że Naczelnik Dzielnicy Ł. – [...] decyzją z dnia [...] marca 1982 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...], stanowiącej własność M. D.. Następnie Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. D., spadkobierczyni dawnego właściciela, stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] marca 1982 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, rozpoznający odwołanie Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stała się ostateczna. W dniu [...] czerwca 2004 r. K. B. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonych dotychczasowych decyzji z braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] marca 1982 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. z 1996 r., Nr 85, poz.390 ze zm.) wprowadziła w art. 13 odrębną od gruntu własność obiektów Polskiego Związku Działkowców i użytkowników działek w pracowniczych ogrodach działkowych, a zatem postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] toczyło się bez udziału użytkowników działek, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto wnioskująca podkreśliła, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast błędnie ocenił działania organu orzekającego o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej a przede wszystkim chybiony jest zarzut braku uzasadnienia wywłaszczenia w decyzji wywłaszczeniowej. Decyzją z dnia [...] Minister Infrastruktury odmówił wznowienia postępowania, wskazując że K. B. jako użytkownik działki nr [...] w Pracowniczych Ogrodzie Działkowym "[...]" nie legitymuje się ani prawem własności, ani żadnym innym prawem do przedmiotowej działki, a zatem nie może być uznana za stronę postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. B. zarzuciła organowi błędne przyjęcie, że nie ma ona interesu prawnego oraz powołała orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1998 r., K 14/98 (publ. OTK ZU 1996/6, poz.15), w którym podkreślono, że Polski Związek Działkowców wypełniając swoje uprawnienia statutowe przekazuje uprawnienie do wykonywania użytkowania określonej i fizycznie wydzielonej części nieruchomości w postaci działki pracowniczej. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączono decyzję przydziału działki, kartę ewidencyjną użytkownika działki, szkic projektu wybudowanej altany oraz zgodę na jej wybudowanie udzieloną przez zarząd Polskiego Związku Działkowców. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], podzielając stanowisko, iż K. B. nie ma interesu prawnego, a zatem nie może być stroną postępowania o wznowienie postępowania. Organ podkreślił, że prawo użytkowania przysługuje Polskiemu Związkowi Działkowców i prawo to jest niezbywalne. Od niezbywalności tego prawa należy odróżnić samo jego wykonywanie, gdyż użytkownik może je wykonywać osobiście lub za pośrednictwem innych osób. Wykonywanie prawa użytkowania oznacza określony zespół uprawnień do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Uprawnienia te nie oznaczają jednak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. B., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 28 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego - art. 234 kodeksu cywilnego oraz art. 12, 13 i 31 ust. 1 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych z dnia 6 maja 1981 r. Skarżąca uważała, że jako użytkowniczka działki nr [...] w Pracowniczym Ogrodzie Działkowym "[...] ", posiada interes prawny do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż w niej podniesione. Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem oceny Sądu jest ostateczna decyzja administracyjna odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Ł. stwierdzającą nieważność decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy Ł. - [...]. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej była E. D., spadkobierczyni właściciela nieruchomości M. D.. Ona też wnioskowała o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Aktualnie w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, a także stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości przysługuje E. D.. Organ wydający decyzję w postępowaniu nadzorczym z wniosku o wznowienie postępowania, nie doręczył tej decyzji stronie postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, czyli właścicielce spornej nieruchomości. Tym samym organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.) oraz zasadę obowiązku udzielania stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 k.p.a.). Od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania służy odwołanie. Jest to konsekwencją przyjęcia stanowiska, że sprawa wznowienia postępowania jest odrębną sprawą administracyjną, załatwianą zgodnie z regułami prawa procesowego i zasadą dwuinstancyjności. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy następuje zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi odwołań (art.127-140). Sprawa wznowienia postępowania jest sprawą administracyjną i podlega rozpoznaniu według ogólnych reguł, a zgodnie z art.140 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w art. 136 -139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Po rozpoznaniu odwołania w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania służy stronie skarga do sądu administracyjnego. Nie budzi zatem wątpliwości, że nie uczestniczenie właściciela nieruchomości w postępowaniu wywołanym wniesieniem podania o wznowienie postępowania oraz nie doręczenie mu decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia stanowi przesłankę z art.145 §1 pkt 4 k.p.a., a jest to naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Minister Budownictwa zaskarżając wyrok w całości i wnosił: - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu Minister Budownictwa zarzucał: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271 ze zm.) naruszenie prawa materialnego przez: a) błędną wykładnię art. 145 §1 pkt 4 w zw. z art. 9, 10 i 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r , Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie winna jako strona zaskarżonej decyzji brać udział również właścicielka nieruchomości, b) błędną wykładnię art. 149 §2 i §3 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż w przypadku odmowy wznowienia postępowania na wniosek osoby nie będącej stroną postępowania, organ ma obowiązek ustalania wszystkich stron postępowania, co do którego następuje odmowa wznowienia, c) niewłaściwe zastosowanie art. 9, 10 i 28 w zw. z art. 149 ustawy k.p.a. poprzez uznanie, iż przed odmową wznowienia (wszczęcia) postępowania należy umożliwić innym niż wnioskodawca podmiotom udział w postępowaniu, 2. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 ze zm.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania, bowiem uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 1 i 3 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 9, 10, 28, 145 §1 pkt 4 i 149 §2 i 3 ustawy k.p.a. poprzez uznanie w ramach przeprowadzonej kontroli, że organ nie wypełnił swoich obowiązków, przy braku w tym zakresie oceny działań z punktu widzenia zastosowanego przez ten organ art. 149 §3 k.p.a., b) art. 134 §1 p.p.s.a. przez wykroczenie poza granice sprawy i uznanie iż odmowa wznowienia postępowania wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia innych niż wnioskodawca adresatów decyzji, a tym samym skontrolowania postępowania do którego organ nie był uprawniony (postępowanie po wznowieniu), c) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 §1 p.p.s.a. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez uznanie, że zaistniały okoliczności dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. e) art. 153 p.p.s.a. poprzez nakazanie organowi ustalanie stron postępowania, które nie zostało wszczęte i które nie może z powodów formalnych zostać wszczęte. W uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów, skarżący podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zakwestionował stanowiska organu, że K. B. nie może zostać uznana za stronę postępowania, gdyż nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skoro zatem prawidłowy był pogląd organu, że wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania, to tym samym jej wniosek o wznowienie postępowania nie mógł odnieść skutku w postaci wszczęcia tegoż postępowania. Postępowanie administracyjne o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wszczyna się na wniosek i tylko wniosek strony, a zatem postępowanie na wniosek K. B. nie zostało wszczęte i dla potwierdzenia tego faktu wydana została zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...]. W takiej sytuacji organ nie badał zasadności wskazanej przesłanki wznowienia. Nie prowadził również żadnego postępowania wyjaśniającego. Tego rodzaju działania są zastrzeżone dla postępowania po wznowieniu, co następuje po wydaniu odpowiedniego postanowienia. Podniesiono również, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że odmowa wznowienia poprzedzana jest jedynie formalnoprawnym badaniem złożonego wniosku, a więc przesłanek przedmiotowych, podmiotowych i terminu. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia nie jest poprzedzone żadnym postępowaniem, a za takie należałoby uznać, min. ustalenie aktualnych właścicieli nieruchomości, czyli ewentualnych stron. Za niezasadne uznano twierdzenie, że wraz z wydaniem przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ostatecznej decyzji z dnia [...], nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji wywłaszczeniowej, właścicielką nieruchomości została E. D. - spadkobierczyni byłych właścicieli. Zauważono przy tym, iż pozostała jeszcze w obiegu prawnym decyzja komunalizacyjna, jak również odpowiedni wpis w księdze wieczystej, które potwierdzały inny stan własności i dopiero przeprowadzenie czynności wyjaśniających mogło potwierdzić, kto jest rzeczywistym właścicielem. Wiedza ta nie zawsze jest w posiadaniu organu, który ma rozpatrywać wniosek o wznowienie. Ustalenie tych faktów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w sytuacji gdy żadne postępowanie nie zostało wszczęte, organ nie był uprawniony do ich dokonywania. W sytuacji wydania decyzji o odmowie wznowienia nie można również uznać, iż właściciel nieruchomości ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do występowania w postępowaniu, którego nie było i otrzymania decyzji - jedynego elementu występującego w sprawie, gdyż w żaden sposób nie wpływa to na jego prawa i nie ingeruje w decyzję wydaną w postępowaniu, w którym stroną była E. D. lub inne osoby. Wszczęcie i zarazem wznowienie postępowania, co wynika z art. 149 § 1 k.p.a., następuje poprzez wydanie postanowienia. Dopiero jego wydanie upoważnia organ do prowadzenia postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. i ustalenia na nowo jego stron, które następnie zostaną o nim poinformowane. Organ nie wydał postanowienia o wznowieniu i wszczęciu postępowania, gdyż stwierdził, że brak jest do tego podstaw. Nie mogły więc mieć również zastosowania art. 9 i 10 k.p.a., bowiem ewentualne postępowanie nie zostało skutecznie zainicjowane złożonym wnioskiem. Tym samym niezasadny jest wniosek Sądu, że pomijając właściciela nieruchomości, wnioskodawczynię pierwotnego postępowania nadzorczego, jak również inne osoby - adresatów poprzedniej decyzji ostatecznej, organ dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niedopuszczenie do postępowania innych stron. Formalnym adresatem i zarazem jedyną zainteresowaną stroną decyzji o odmowie wznowienia jest zatem K. B.. Wskazanie innych adresatów decyzji jest jedynie informacją, która nie wpływa na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Postępowanie prowadzone w trybie wznowienia rozpoczyna się od wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Dopiero od tej czynności organ jest uprawniony do wyjaśnienia sprawy w tym, min. gromadzenia materiału dowodowego, który umożliwia ustalenie wszystkich stron postępowania. Postanowienie takie nie zostało wydane i nie może zostać wydane, gdyż wnioskodawczyni nie jest i nie może być jego stroną. Występują więc przeszkody podmiotowe do prowadzenia postępowania. Nakazując doręczenie decyzji właścicielce nieruchomości Sąd nakazał tym samym prowadzić postępowanie wyjaśniające. Ustalenie stron wymaga częstokroć wielu zabiegów i jest bardzo czasochłonne, a w sytuacji oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie postępowania osoby niebędącej stroną za każdym razem organ musiałby prowadzić pełne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia rzeczywistych stron postępowania, do którego i tak nie dojdzie. Ponadto zawsze mógłby się narazić na zarzut niewskazania wszystkich stron, m.in., właścicieli nieruchomości. Zdaniem Ministra Budownictwa, uznanie właścicielki za stronę decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego oznacza uznanie istnienia innego jeszcze nieuregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego postępowania przedwznowieniowego. Stanowisko Sądu nie uwzględnia tym samym głównej zasady postępowania administracyjnego wynikającej z art. 12 k.p.a. - ekonomiki procesowej. Nadto zarzucono pominięcie przez Sąd "specyfiki stosowania art. 149 k.p.a.", który to przepis normuje w szczególny sposób postępowanie wznowieniowe, inaczej kształtując obowiązki organu na różnych etapach rozpoznawania wniosku o wznowienie, co ma znaczenie dla zastosowania w niniejszej sprawie, m.in. art. 9, art. 10 i art. 28 k.p.a., a tym samym naruszenie przepisy postępowania, tj. art. 1 i art. 3 § 1. Stawiając zarzut przekroczenia przez Sąd i instancji granic sprawy podniesiono, że przedmiotem oceny była decyzja o odmowie wznowienia postępowania, która została wydana bez wszczynania postępowania, podczas gdy dopiero decyzja wydana po wznowieniu może być oceniana pod kątem zapewnienia udziału w tym postępowaniu innym stronom. Nakładanie zatem nieistniejących obowiązków jest przekroczeniem granic sprawy zawisłej przed Sądem i narusza art. 134 p.p.s.a. Zdaniem Ministra Budownictwa, z tych też przyczyn brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 31 marca 2005 r., czym Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. Wskazania Sądu, co do dalszego postępowania są nieuprawnione, bowiem w niniejszej sprawie organ nie ma obowiązku ustalania innych niż wnioskodawca adresatów decyzji, a tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył art. 153 p.p.s.a. W konkluzji tych wywodów stwierdzono, iż niezakwestionowanie stanowiska organu w kwestii zasadności odmowy wznowienia postępowania na wniosek K. B. wobec niezasadnych wniosków Sądu odnośnie innych stron spowodowałoby oddalenie skargi, a tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył również przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. B. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z treści rozpatrywanej skargi kasacyjnej wynika, że została ona przede wszystkim oparta na zarzucie określonym przez skarżącego, jako naruszenia przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 9, art. 10 i art. 28 k.p.a. oraz art. 149 § 2 i 3 w związku z art. 28 k.p.a., jak również niewłaściwe zastosowanie art. 9, art. 10 i art. 28 w związku z art. 149 k.p.a. w rezultacie czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż w toku postępowania administracyjnego zakończonego jej wydaniem naruszono art. 10 § 1 w związku z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez pozbawienie czynnego udziału w tym postępowaniu E. D. – aktualnej właścicielki nieruchomości, a tym samym, że zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § w pkt 4 k.p.a. uzasadniająca uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] i [...]. Błędna wykładnia oznacza wadliwe pojmowanie treści lub znaczenia określonego przepisu. Natomiast niewłaściwe zastosowanie to podciągnięcie ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwego przepisu. Skarga kasacyjna nie zarzuca nieprawidłowości w ustalonym stanie faktycznym przyjętym za podstawę zaskarżonego wyroku. Za prawidłowe należy uznać ustalenia Sądu I instancji, z których wynika, że o toczącym się postępowaniu na skutek wniosku K. B. o wznowienie postępowania, organ administracji publicznej nie powiadomił E. D. – właścicielki nieruchomości będącej stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], którą to decyzję utrzymano w mocy decyzją Wojewody Ł. z dnia [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Ł. – [...] z dnia [...] marca 1982 r. o wywłaszczeniu nieruchomości przy ul. [...]. W powyżej ustalonym stanie faktycznym, wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie można przyjąć, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 9, 10, 28 k.p.a., art. 149 § 2 i 3 w związku z art. 28 k.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 9, art. 10, art. 28 w związku z art. 149 k.p.a. Jakkolwiek instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, to sprawa wznowienia jest sprawą administracyjną, a zatem podlega załatwieniu według ogólnych reguł. Przepisy k.p.a. w przeciwieństwie do trybu zwykłego oraz pozostałych trybów nadzwyczajnych w art. 149 k.p.a. regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wszczęcie postępowania następuje w formie postanowienia, a odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Przyczyny odmowy mogą być podmiotowe lub przedmiotowe, przy czym te ostatnie w niniejszej sprawie nie występują. Szczegółowe określenie formy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przepisach k.p.a., nie pozwala na stwierdzenie – jak to czyni skarżący w skardze kasacyjnej – na wprowadzanie odmiennych reguł w zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 10 § 1 k.p.a. wyrażający zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu w tym także prawo wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań nakładają na organ administracji publicznej obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Wyjątki od tej zasady przewidziane w art. 10 § 2 k.p.a. podlegają ścisłej wykładni i nie zawierają żadnych uregulowań wskazujących na możliwość odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. w przypadkach wydawania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Zasadnie w takich okolicznościach sprawy Sąd I instancji przyjął, że na etapie odmowy wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania, organ administracyjny miał obowiązek powiadomić strony, uczestników na prawach strony, którzy brali udział w postępowaniu, którego wznowienia żądano. Pominięcie przez organ administracji publicznej w postępowaniu strony postępowania głównego, w którym ostatecznie odmówiono wnioskodawcy wznowienia postępowania stanowiło samoistną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. przewiduje, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast podniesione zarzuty w skardze dotyczące naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. w związku z artykułami 9, 10, 28, 145 § 1 pkt 4, 149 § 2 i § 3 k.p.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. dotyczą w istocie wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, do których to kwestii odniesiono się powyżej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło