I OSK 1557/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1264/10 odrzucające skargę B.G. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 696/10 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B.G. na: 1. decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków; 2. decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków; 3. decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz 4. decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 5. decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1264/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę B. G. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 696/10 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. G. na: 1. decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków; 2. decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków; 3. decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz 4. decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 5. decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że skarga na decyzje Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] lipca 2003 r. oraz z dnia [...] lutego 2004 r., jako decyzje organów I instancji zaskarżalne odwołaniem, została odrzucona jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Skarga na decyzję Starosty Rzeszowskiego z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz na uchylającą ją i umarzająca postępowanie przed organem I instancji decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. podlegała odrzuceniu z powodu uzyskania statusu powagi rzeczy osądzonej w myśl art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podstawą natomiast odrzucenia skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2008 r. było jej wniesienie z pominięciem pośrednictwa tegoż organu, czyli z naruszeniem art. 54 § 1 p.p.s.a. oraz z naruszeniem właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych, o której przesądza siedziba organu administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, wynikającej z art. 13 § 2 p.p.s.a. (sądem właściwym był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie). Z uwagi na fakt, że w motywach wniesionej do Sądu skargi z dnia 18 listopada 2010 r. nie powołano się na żadną z przesłanek wznowieniowych, niezbędne stało się wyjaśnienie, która z okoliczności uzasadniających wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 11 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wezwał skarżącego do podania podstaw, w oparciu o które sąd ma wznowić postępowanie we wskazanej wyżej sprawie. Działając na podstawie art. 6 p.p.s.a. sąd pouczył skarżącego podstawach wznowienia postępowania sądowo administracyjnego wynikających z art. 271, 272 oraz 273 § 1 p.p.s.a., jak również o ustawowych terminach do złożenia skargi o wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Pismo z dnia 22 marca 2011 r. zawierające odpowiedź na wskazane wyżej wezwanie zostało złożone przez skarżącego osobiście w Biurze Podawczym Sądu z uchybieniem terminu w dniu 24 marca 2011 r. (data widniejąca na prezentacie). Sąd I instancji wskazał, że z uwagi na fakt, że w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania braki w zakresie wskazania podstaw wznowienia uzupełnione zostały z uchybieniem terminu zakreślonego w wezwaniu z dnia 11 marca 2011 r., sąd rozpoznał skargę w oparciu o jej pierwotną treść. WSA w Rzeszowie stwierdził, że w skardze nie wskazano podstawy wznowienia oraz że należało ją odrzucić na zasadzie art. 280 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do pisma skarżącego z dnia 22 marca 2011 r., złożonego w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 11 marca 2011 r. oraz do pisma z dnia 30 marca 2011 r., stanowiącego jego uzupełnienie niezależnie od tego, Sąd I instancji stwierdził, że wszak złożone zostały po upływie terminu i ich treść nie była brana pod uwagę przy rozpatrywaniu skargi podkreślić należy, że skarżący nie wskazał okoliczności, stanowiących podstawę wznowienia w rozumieniu art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Samo przekonanie skarżącego o oparciu postępowań sądowych, w tym II SA/Rz 696/10 na, jego zdaniem, podrobionych lub przerobionych (fałszywych) dokumentach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. i Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, o sporządzaniu "fałszywych pism" czy "fałszywych decyzji", nie stwierdzone w postępowaniu karnym, nie może stanowić podstawy wznowienia w rozumieniu art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Taki pogląd zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 stycznia 2010 r., IV SA/Wa 1420/2009. W skardze kasacyjnej reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika B.G. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż nie uzupełniono braków formalnych w wyznaczonym terminie oraz art. 280 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z dn. 12.06.2010 r., jako pozbawionej podstawy wznowieniowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. O ile pozornie zachowanie Sądu wydaje się być prawidłowe, to w tym miejscu należy przywołać przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu. W niniejszej sprawie, niezachowanie terminu przez skarżącego było spowodowane nagłym pogorszeniem stanu zdrowia i ogólnego samopoczucia. Skarżący, jako osoba w podeszłym wieku i borykająca się z wieloma zdrowotnymi dolegliwościami, nie był w stanie zachować terminu do uzupełnienia rzekomych braków formalnych swojej skargi. Jednakże, zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a. w ciągu 7 dni (tj.: 24.03.2011 r.) od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, skarżący składając odpowiedź na wezwanie odnośnie uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w sposób dorozumiany wniósł wniosek o przywrócenie terminu. Tym samym zadośćuczynił również dyspozycji art. 87 § 4 p.p.s.a., dokonując czynności, której nie dokonał w terminie. Brak interpretacji przez Sąd zachowania skarżącego jako, modelowego procesu do przywrócenia terminu, poskutkowało naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w sytuacji gdy należało uznać, że uzupełniono braki formalne w terminie. Skarżący wskazał też, że Sąd naruszył również art. 280 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z dn. 12.06.2010 r., jako pozbawionej podstawy wznowieniowej. Skarżący podał, że w przedmiotowej skardze, umieszczono zdanie o występowaniu w postępowaniu mającym być przedmiotem wznowienia, fałszywej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 opracowanej na podstawie zdjęć lotniczych z 1975 r. i wprowadzonej do dokumentacji geodezyjnej w dn. [...].03.1980 r. Tak sformułowane zdanie jest niczym innym jak podstawą wznowienia z art. 273 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., którą według cytowanego przepisu może być oparcie orzeczeń na podrobionych lub przerobionych dokumentach. Takiej definicji dokumentu odpowiada wskazana przez skarżącego fałszywa mapa ewidencyjna. Tym samym WSA błędnie przyjął, że przedmiotowa skarga nie posiada podstawy wznowieniowej i postanowieniem z dn. 11.05.2011 r. naruszył art. 280 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z dn. 12.06.2010 r. Zastosowanie bowiem art. 280 § 1 p.p.s.a. może mieć miejsce jedynie, gdy skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, co jak uzasadniono wcześniej, w niniejszej sprawie nie zachodzi. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, która w sprawie nie zachodzi. Zarzut naruszenia art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez odrzucenie skargi z dn. 12.06.2010 r., jako pozbawionej podstawy wznowieniowej jest nietrafny. Stosownie do treści art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy (art. 281 p.p.s.a.). Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w cytowanych wyżej przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest dojść do przekonania, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Stosownie do treści art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Można też żądać wznowienia postępowania, jeśli orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa; 3) w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu; 4) w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a. wznowienia postępowania można również żądać gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W złożonej w niniejszej sprawie skardze B. G. podniósł, że skarga z 12 czerwca 2010 r. (II SA/Rz 696/10) dotyczyła nieuczciwego działania pracowników Starostwa Powiatowego oraz niewłaściwego działania pracowników Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, fałszywej mapy ewidencyjnej w skali 1: 2000 wprowadzonej do ewidencji gruntów w dniu [...] marca 1980 r. oraz przemieszczenia punktów osnowy topograficznej, na podstawie których wyliczono nieprawidłowe powierzchnie sześciu działek. Tymczasem w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2010 r. nie ma w tym przedmiocie żadnej wzmianki, a Sąd nie rozpatrzył skargi we wskazanym przez skarżącego przedmiocie. Z uwagi na powyższe, skarżący wniósł o wznowienie postępowania i właściwe rozpatrzenie przedmiotu - istoty skargi z dnia 12 czerwca 2010 r. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął, iż złożona skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r. nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a zatem prawidłowo na zasadzie art. 280 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Zasadnie przy tym wskazał Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie braki w zakresie wskazania podstaw wznowienia uzupełnione zostały z uchybieniem terminu zakreślonego w wezwaniu z dnia 11 marca 2011 r. oraz że w związku z tym skargę należało rozpoznać w oparciu o jej pierwotną treść. Wezwanie o podanie podstaw, w oparciu o które Sąd ma wznowić postępowanie we wskazanej wyżej sprawie zostało, wraz z pouczeniem, skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 16 marca 2011 r., że wezwanie należy wykonać w terminie 7 dni licząc od dnia jego doręczenia pod rygorem rozpatrzenia skargi w oparciu o jej aktualną treść. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania upływał zatem w dniu 23 marca 2011 r. Pismo zawierające odpowiedź na wskazane wyżej wezwanie zostało złożone przez skarżącego osobiście w Biurze Podawczym Sądu w dniu 24 marca 2011 r., a więc z uchybieniem terminu. Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż nie uzupełniono braków formalnych w wyznaczonym terminie jest zatem również niezasadny. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.