I OSK 1576/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Op 16/20 w sprawie ze skargi A. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem marki [...], nr rej. [...] 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 18 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Op 16/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi A. W.: w pkt. 1 zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do wydania aktu w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 15 września 2016 r., w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; w pkt. 2 stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt. 3 przyznał od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych; w pkt. 4 zasądził od powołanego organu na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze kasacyjnej od pkt 2 i 3 powołanego wyroku pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 35 § 1, § 3 i § 5 kpa, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu prowadziło postępowanie w sposób przewlekły, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie sposób przypisać Kolegium, w świetle okoliczności rozpatrywanej sprawy, prowadzenia postępowania w sposób rażąco przewlekły, - art. 149 § 2 ppsa w zw. z art. 35 § 1, § 3 i § 5 kpa, poprzez nieuzasadnione przyznanie przez Sąd I instancji od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł wskutek przyjęcia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu prowadziło postępowanie w sposób przewlekły, a przewlekłość ta miała to miejsce z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie sposób przypisać Kolegium, w świetle okoliczności rozpatrywanej sprawy, prowadzenia postępowania w sposób rażąco przewlekły, - co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego stwierdzenia przez Sąd I instancji, że postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu było prowadzone w sposób rażąco przewlekły oraz spowodowało niezasadne przyznanie przez Sąd I instancji od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący do Sądu I instancji wskazał argumentację mającą przeczyć zarzutom kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Skarżący kasacyjnie nie kwestionuje ustaleń faktycznych Sądu I instancji, a jedynie ocenę tego Sądu, że przewlekłość prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd I instancji prawidłowo ocenił charakter przewlekłego prowadzenia postępowania przez skarżącego kasacyjnie. W przedmiotowym postępowaniu, którego przewlekłość została oceniona przez Sąd I instancji od 22 czerwca 2018 r., kiedy to do organu odwoławczego wpłynęły akta administracyjne z sądu administracyjnego, skarżący kasacyjnie do chwili wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku, nie podjął rozstrzygnięcia. Skarżący kasacyjnie oczekiwał bowiem na uzyskanie stosownej opinii, której uzupełnienie a następnie sporządzenie nowej opinii zlecił organowi I instancji. Zlecenia przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przez organ I instancji nie można jednak uznać za wyłączające odpowiedzialność skarżącego kasacyjnie za tok i sprawność postępowania zażaleniowego, w tym uzupełniającego postępowania dowodowego. To skarżący kasacyjnie jest dysponentem postępowania zażaleniowego i do niego należy jego prowadzenie w sposób wykluczający zaistnienie jakiejkolwiek przewlekłości. Poprzestanie na korespondowaniu przez wiele miesięcy z organem I instancji w kwestii niemożności uzyskania stosownej opinii i informowanie żalącego się o kolejnych nowych terminach rozpatrzenia sprawy, w większości z tej samej przyczyny, nie było więc wystarczające do uznania braku odpowiedzialności organu zażaleniowego za tok prowadzonego postępowania. O ile zaś oczekiwanie na opinię biegłego należy uznać za niepodlegające wliczeniu do terminu załatwienia sprawy administracyjnej - na podstawie art. 35 § 5 kpa, o tyle organ administracji nie może biernie oczekiwać, kiedy opinia ta zostanie sporządzona. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie powinien był we własnym zakresie ustalić z biegłym przyczyny braku opinii i stosownie do tych ustaleń ocenić realność wykonania opinii przez wybranego biegłego. Brak związania biegłego terminami procesowymi dla organu administracji rozpatrzenia sprawy nie zwalniał organu od wyznaczenia biegłemu stosownego terminu wykonania zlecenia, mając właśnie na uwadze ustawowy obowiązek przestrzegania terminów rozpatrywania sprawy przez organ. W przeciwnym razie, nieokreślenie terminu dla biegłego mogłoby spowodować nawet wieloletnie prowadzenie postępowania z powoływaniem się na okoliczność braku stosownego materiału dowodowego opracowywanego przez biegłego. Do skarżącego kasacyjnie należało zatem takie poprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, aby wykluczyć pozbawienie się jakiegokolwiek wpływu na czasokres jego trwania, a w szczególności, aby mieć bezpośredni wpływ na termin sporządzenia opinii, uwzględniając, że podstawowe postępowanie w sprawie, na potrzeby której opinia ta okazała się niezbędna, trwa już od kilku lat, i w ocenie sądów administracyjnych obu instancji organ odwoławczy powinien był we własnym zakresie wydać stosowne rozstrzygnięcie, a nie przekazywać merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy do organu I instancji. Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, zgodnie z art. 149 § 2 ppsa, stanowi konsekwencję prawidłowego zastosowania przez Sąd I instancji art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, dlatego zarzut kasacyjny naruszenia powołanego art. 149 § 2 ppsa nie jest uzasadniony w okolicznościach niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącego do Sądu I instancji orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.