I OSK 1709/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Lech sędzia del. WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 910/08 w sprawie ze skargi M. P. w przedmiocie bezczynności Prezydenta Miasta Krakowa w zakresie nierozpoznania wniosków z dnia [...] października 2007 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 910/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. P. na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w zakresie nierozpoznania wniosków z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: M. P. w dniu [...] października 2007 r. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej Filia nr [...] w Krakowie wnioski o przyznanie zasiłków celowych m.in. na następujące cele: 1) pokrycie kosztów obowiązkowego korzystania z szatni w czasie rehabilitacji, 2) pokrycie kosztów spłaty pożyczki zaciągniętej od osób trzecich, 3) pokrycie kosztów wykonania remontu mieszkania i ekspertyzy mykologicznej, 4) pokrycie kosztów zakupu środków czystości (z uwzględnieniem zagrzybienia mieszkania), 5) dofinansowanie zaległych i bieżących opłat czynszowych w spółdzielni mieszkaniowej. W dniu [...] listopada 2007r. Kierownik Miejskiego Ośrodek Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa, rozpatrzył powyższe wnioski wydając w następujące decyzje: 1) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów obowiązkowego korzystania z szatni w czasie rehabilitacji; 2) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów spłaty pożyczki zaciągniętej od osób trzecich; 3) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na remont mieszkania i wykonanie ekspertyzy mykologicznej; 4) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na zakup środków czystości (z uwzględnieniem zagrzybienia mieszkania); 5) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych. Powyższe decyzje zostały doręczone M. P. w dniu [...] listopada 2007 r. M. P. pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. złożył zażalenie na niezałatwienie jego wniosków z dnia [...] października 2007 r. w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] uznało zażalenie M. P. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że Prezydent Miasta Krakowa rozpatrzył wnioski M. P., wydając w dniu [...] października 2007 r. decyzje. W związku z wniesieniem przez M. P. odwołań z uchybieniem terminu, decyzje organu pierwszej instancji stały się ostateczne. Skoro zatem organ wydał decyzje rozstrzygające o żądaniu strony i doręczył je stronie w dniu [...] listopada 2007 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru ww. decyzji, to brak jest podstaw do zastosowania art. 37 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.), tj. wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w świetle powyższych przepisów nie zachodzą podstawy do uznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w załatwieniu jego wniosków o przyznanie zasiłków w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) oddalił skargę M. P., uznając ją za bezzasadną. Sąd wskazał, że jak wynika z treści art. 37 § 1 K.p.a., o bezczynności organu można mówić wtedy, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego, nie czyni tego w wyznaczonym przez ustawę terminie. Skarga na bezczynność ma natomiast na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Prezydent Miasta Krakowa nie pozostawał w bezczynności, wbrew bowiem zarzutom skargi, wnioski o przyznanie zasiłków celowych złożone na piśmie w dniu [...] października 2007 r. zostały rozpatrzone przez Prezydenta Miasta Krakowa w dniu [...] listopada 2007 r. decyzjami: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] odmawiającymi skarżącemu przyznania pomocy finansowej we wnioskowanym zakresie. Powyższe decyzje zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] listopada 2007 r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. W związku z powyższym Sąd uznał, że Prezydent Miasta Krakowa nie pozostawał w bezczynności. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M. P., zaskarżając go w całości. W ramach podstawy przewidzianej w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 3, 8, 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm., dalej jako ustawa o pomocy społecznej), ponieważ skarżący spełnia wszystkie warunki dla przyznania mu pomocy finansowej, co wynika z przeprowadzonych wywiadów oraz z przedłożonych przez skarżącego dokumentów; II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3, 4, 5 P.p.s.a. związku z art. 299 i nast. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej jako K.p.c.) Nie został bowiem przeprowadzony dowód z przesłuchania skarżącego na okoliczność, jaka jest jego sytuacja materialna, zdrowotna, rodzinna, co wyjaśniłoby kwestie przyznania pomocy finansowej skarżącemu. W konkluzji podniesionych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o rozstrzygnięcie o kosztach sądowych za wszystkie instancje bądź też o zmianę zaskarżonego wyroku przez zobowiązanie Prezydenta Miasta Krakowa do przyznania pomocy finansowej skarżącemu w formie zasiłków celowych na pokrycie kosztów: obowiązkowego korzystania z szatni w czasie rehabilitacji, spłaty pożyczki zaciągniętej u osób trzecich, remontu mieszkania i wykonania ekspertyzy mykologicznej, zakupu środków czystości oraz dofinansowania zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 P.p.s.a. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem sprawy rozpoznanej zaskarżonym wyrokiem była bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w załatwieniu spraw wszczętych podaniami M. P. z dnia [...] października 2007 r. o przyznanie mu: 1) zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów obowiązkowego korzystania z szatni w czasie rehabilitacji; 2) zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów spłaty pożyczki zaciągniętej od osób trzecich; 3) zasiłku celowego specjalnego na remont mieszkania i wykonanie ekspertyzy mykologicznej; 4) zasiłku celowego specjalnego na zakup środków czystości (z uwzględnieniem zagrzybienia mieszkania); 5) zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych. Sąd pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowe sprawy zostały załatwione ostatecznymi decyzjami Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie z dnia [...] listopada 2007 r. W związku z powyższym, skoro skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została wniesiona po tym terminie, to Sąd uznał ją za bezzasadną. Powyższych okoliczności w skardze kasacyjnej skarżący nie poddaje pod wątpliwość, natomiast kwestionuje zasadność merytoryczną wydanych decyzji. Zgłoszenie w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenia art. 3, 8, 39 ustawy o pomocy społecznej, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega bowiem na pominięciu obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni, można natomiast określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. W sprawie, w której przedmiotem była bezczynność organu, nie występowała konieczność stosowania bądź oceny przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości zastosowania tych przepisów przez organ. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w tej formie i w określonym terminie. Z tych samych względów nieuzasadnione są zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie nie przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodu z zeznań skarżącego na okoliczność jego sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej. Zauważyć bowiem należy, że wojewódzki sąd administracyjny nie ma ustawowego umocowania do przeprowadzenia dowodów uzupełniających innych niż z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 P.p.s.a.). Stosowanie do postępowania dowodowego przez sądy administracyjne przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczy jedynie oceny mocy dokumentów i zasad ich przeprowadzania (art. 106 § 5 P.p.s.a.). Ponadto dowód uzupełniający musi dotyczyć przedmiotu sprawy, czyli jak w niniejszej sprawie, bezczynności organu. Wobec tego sytuacja materialna skarżącego nie miała znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Wychodząc z tych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne natomiast od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a., po złożeniu przez pełnomocnika stosownego oświadczenia.