I OSK 174/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 498/12 w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Humanistyczno – Przyrodniczego im. Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na wznowienie studiów oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 498/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Humanistyczno – Przyrodniczego im. J. Kochanowskiego w Kielcach z dnia [...] lutego 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dziekana Wydziału Zarządzania i Administracji tego Uniwersytetu z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie niewyrażenia zgody na wznowienie przez skarżącego studiów niestacjonarnych w roku akademickim 2011/2012. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji wskazano. Że decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., utrzymaną przez Rektora decyzją z dnia [...] marca 2009 r., skarżący został już wcześniej skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia roku studiów w terminie. Na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. J. P. otrzymał jednak zgodę na wznowienie studiów, lecz decyzją Dziekana z dnia [...] czerwca 2010 r. został po raz drugi skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia różnic programowych w terminie, co zdaniem organu tożsame było z uzyskaniem niezadowalających wyników w nauce, oraz z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Decyzja Rektora z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymująca powyższe rozstrzygnięcie w mocy była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Ke 623/10) oddalił skargę strony. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że dwukrotne skreślenie J. P. z listy studentów z powodu niezadowalających wyników w nauce oznacza, zgodnie z § 32 ust. 4 Regulaminu studiów UJK, brak możliwości ponownego uzyskania zgody na wznowienie studiów. Organ wskazał ponadto, że wnioskodawca wznawiając studia w roku akademickim 2011/2012 zobowiązany byłby do uzupełnienia różnic programowych w zakresie dziewięciu przedmiotów z I roku studiów II stopnia, a nadto musiałby zaliczyć wszystkie przedmioty objęte programem II roku studiów II stopnia. W tej sytuacji organ, oceniając sytuację studenta w kontekście § 32 ust. 2 Regulaminu studiów, uznał, że już sama liczba przedmiotów, które student musiałby zaliczyć, w świetle jego dotychczasowych wyników w nauce przemawia za wydaniem decyzji negatywnej. Organ wyjaśnił przy tym, że w przypadku podjęcia decyzji o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów dziekan nie ma obowiązku "przepisania" studentowi ocen pozytywnych uzyskanych w trakcie roku studiów, którego ostatecznie nie zaliczył. Nie mają tu bowiem zastosowania analogicznie przepisy regulujące instytucję powtarzania roku. Dodatkowo organ wskazał na fakt złożenia wniosku o wznowienie studiów po terminie przewidzianym w § 33 ust. 1 Regulaminu studiów. W skardze na decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. J. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 32 ust. 4 Regulaminu studiów UJK poprzez niewyrażenie zgody na wznowienie studiów. Wskazał ponadto na naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do nauki. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że różnicę programowa wypełnił, a do zaliczenia pozostał mu tylko jeden przedmiot. Prosił o przeniesienie tego zaliczenia na inny termin z powodu choroby, jednakże cztery dni jakie uzyskał nie pozwoliły mu na należyte przygotowanie się do niego. Powinien zatem otrzymać "dziekańską dwóję", co dałoby mu prawo do egzaminu poprawkowego. Skarżący wyjaśnił ponadto, że jego wniosek o przywrócenie na studia był w istocie wnioskiem o powtarzanie roku. Oddalając skargę Sąd wskazał, że J. P. w dacie składania wniosku o "przywrócenie" na II rok studiów na kierunku Politologia nie był studentem UJK, albowiem decyzją Dziekana Wydziału Zarządzania i Administracji UJK z dnia [...] czerwca 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Rektora UJK w Kielcach z dnia [...] lipca 2010 r., został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia różnic programowych w terminie oraz niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Zatem organ trafnie wskazał, że brak było podstaw do potraktowania pisma skarżącego jako wniosku o zgodę na powtarzanie roku. Ponadto Sąd podkreślił, iż skarżący został dwukrotnie skreślony z listy studentów, a przyczyną tego były jego niezadowalające wyniki w nauce i negatywne oceny otrzymywane z egzaminów. Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z § 32 ust. 4 Regulaminu studiów nie mógł on uzyskać ponownej zgody na wznowienie studiów. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. P., reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się uchylenia go oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego, udzielonego z urzędu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a., skutkujące: • rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, tj. zaniechanie ustosunkowania się do zarzutów skargi, które skarżący uznawał za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, • przyjęciem przez Sąd I instancji stanu faktycznego ustalonego przez organy niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a więc niedokonaniem przez Sąd prawidłowej kontroli decyzji, a prze zto zaakceptowaniem naruszenia przez organ art. 7, 8, 9, 77 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał między innymi, iż decyzje organów obu instancji nie zawierają właściwego uzasadnienia, a organy ograniczyły się jedynie do odmowy udzielenia zgody na wznowienie studiów z uwagi na brak poprawy wyników i brak możliwości zaliczenia różnic programowych. Zarówno organy jak i Sąd nie zwróciły uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego i jego problemy zdrowotne. Takie załatwienie sprawy jak w niniejszej sprawie nastąpiło, zdaniem skarżącego, z naruszeniem granic swobody administracyjnej i przy niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego. Skarżący, wbrew temu co twierdziły organy i Sąd, nie zaliczył bowiem tylko jednej różnicy programowej, przy jednoczesnym uniemożliwieniu mu zdawania egzaminu poprawkowego. Skarżący kasacyjne zrzekł się nadto rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Jak ustalono w sprawie, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. skarżący został skreślony z listy studentów II roku na wydziale Politologii z powodu niezaliczenia roku studiów w terminie. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Rektora UJK z dnia[...] marca 2009 r., jednakże rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2009 r. J. P. otrzymał zgodę na wznowienie studiów, pod warunkiem uzupełnienia różnic programowych oraz dokonania właściwych opłat. Decyzją Dziekana z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący został po raz drugi skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia różnic programowych w terminie, co zdaniem organu tożsame było z uzyskaniem niezadowalających wyników w nauce, oraz z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Decyzja Rektora z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymująca powyższe rozstrzygnięcie w mocy była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Ke 623/10) oddalił skargę strony. Kwestię wznowienia studiów reguluje Regulamin studiów. W czasie rozstrzygania sprawy J. P. obowiązywał Regulamin z 2010 r., który regulował kwestię wznowienia studiów w § 32. Stosownie do ust. 4 tego przepisu osoba, która skreślona została z listy studentów z uwagi na niedostateczne wyniki w nauce mogła domagać się wznowienia studiów tylko raz. Jak to podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w dacie orzekania przez organy uczelni o wznowieniu studiów przez J. P. pozostawały w obrocie decyzje o dwukrotnym skreśleniu go z listy studentów z uwagi na nie wyrównanie różnic programowych oraz niewniesienie stosownych opłat za studia. Stosownie zatem do ww. § 32 ust. 4 Regulaminu organy miały podstawę do niewyrażenia zgody na kolejne wznowienie przez niego studiów. Wskazać trzeba też, iż wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej decyzje wydane w przedmiotowej sprawie wskazywały w sposób jasny na podstawę rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji szeroko opisano zarówno dotychczasowy przebieg postępowania, jak i okoliczności, które legły u podstaw odmowy uchylenia decyzji o niewyrażeniu zgody na ponowne wznowienie studiów. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż wbrew temu, co podnosi skarżący różnice programowe nie obejmowały zaliczenia jednego tylko przedmiotu, ale było ich aż dziewięć, a nadto strona zobligowana była do zaliczenia wszystkich przedmiotów z programu II roku studiów. Wszystkie te okoliczności wskazywały na to, że zarówno organy jak i Sąd I instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i w żaden sposób nie naruszono granic swobody administracyjnej w toku niniejszego postępowania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu ustanowiony w sprawie radca prawny winien złożyć odpowiednie żądanie.