I OSK 1773/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. w części dotyczącej punktu II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 288/18 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 15 listopada 2017 r., nr DO.2.6612.129.2017.PT w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 6 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 288/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w trybie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), w pkt I uchylił zaskarżony wyrok z 29 maja 2018 r. oraz w pkt II oddalił skargę M. S. (spadkobiercę W. S.) na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 15 listopada 2017 r., nr DO.2.6612.129.2017.PT w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku M. S. (dalej: "skarżący"), zaskarżając wyrok w pkt II, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji w sytuacji, gdy organy administracyjne odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy nie została ona podpisana przez osobę do tego upoważnioną; - art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji w sytuacji, gdy organ drugiej instancji odmówił stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie została ona podpisana przez osobę do tego upoważnioną, a powstały nieodwracalne skutki prawne; - art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. przez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji w sytuacji, gdy decyzja o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 19 grudnia 1986 r., nr GTO.II-8221/198/86, dotycząca nieruchomości położnej w C., oznaczonej jako działki o nr [...] obręb [...] obciążona jest kwalifikowaną wadą, jaką niewątpliwie jest brak podpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. W przytoczonych podstawach kasacyjnych, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, skarżący kwestionuje odmowną decyzję organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 19 grudnia 1986 r., gdyż w jego ocenie, ww. decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na brak jednego z elementów wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a., tj. podpisu osoby upoważnionej pod decyzją. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzwyczajne służy zatem wyłącznie ocenie, czy przy wydaniu decyzji nie doszło do nadzwyczajnych, tzw. kwalifikowanych naruszeń prawa, które uzasadniają podważenie mocy decyzji ostatecznej. W związku z tym, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W sytuacji, gdy podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, co ma miejsce w niniejszej sprawie (skarżący powołuje się w tym zakresie na art. 107 § 1 k.p.a.), to wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, co oznacza, że jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisu postępowania nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu. W przedmiotowej sprawie, organy dokonały wnikliwej oceny decyzji z 1986 r. pod kątem wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po pierwsze, zbadały, czy przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną do wydania ww. decyzji zostały zastosowane prawidłowo. W konsekwencji, uznając brak podstaw do zakwestionowana ww. decyzji w tym zakresie, właściwie wskazały, że brak możliwości zbadania wszystkich egzemplarzy decyzji z 1986 r. i potwierdzenia, że wszystkie z nich nie są podpisane, skutkuje odmową stwierdzenia jej nieważności na podstawie powołanego wyżej przepisu. Stanowisko to zostało słusznie zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji, który podkreślił, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że wszystkie egzemplarze decyzji z 1986 r. były niepodpisane przez organ je wydający, a zatem nie można uznać, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. Powyższe skutkowało odmową stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., bowiem prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji - dając prymat zasadzie trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. i ukształtowanemu przez nią stosunkowi administracyjnoprawnemu - że brak było podstaw prawnych do wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji z 1986 r. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.