I OSK 1850/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-04

Skład orzekający: Barbara Adamiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na decyzję Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnej podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na decyzję Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnej nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ sprawy z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w tym dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, należą do właściwości sądów powszechnych (sądów pracy i ubezpieczeń społecznych). Sąd administracyjny prawidłowo odrzucił skargę, gdyż nie mieści się ona w katalogu spraw określonych w art. 3 §2 i §3 PPSA.
Stan faktyczny
W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Wojskowego Biura Emerytalnego odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnej. WSA w Łodzi odrzucił skargę, uznając, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a właściwe są sądy powszechne. W. S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalić skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 251/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Wojskowego Biura Emerytalnego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnej z dnia [...] marca 2011 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojskowego Biura Emerytalnego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnej z dnia [...] marca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Wojskowe Biuro Emerytalne w Łodzi wniosło o jej odrzucenie, z uwagi na niedopuszczalność skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi W. S., postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 251/12, na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), skargę odrzucił. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie z treści wniesionej przez skarżącego skargi wynika, że dotyczy ona decyzji wydanej w sprawie waloryzacji emerytury wojskowej. Kwestia ta nie odpowiada żadnemu z działań organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 §2 oraz §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podlega natomiast kognicji sądów powszechnych, o czym skarżący został pouczony w zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł W. S., zaskarżając je w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna oparta została na zarzucie: 1. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, art. 5, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., polegającego na dokonaniu niewłaściwej wykładni przepisów, bez uwzględnienia warstwy aksjologicznej mającej uzasadnienie w wymienionych przepisach Konstytucji RP, zgodnie z którą zabezpieczenie społeczne powinno pozostawać w zgodzie z zasadą sprawiedliwości społecznej, a w związku z tym powinno być "sprawiedliwe", tj. dające możliwość uzyskania przez skarżącego świadczeń odpowiadających oczekiwaniom, które demokratyczne państwo polskie gwarantowało skarżącemu, w dacie zawarcia przez niego umowy ubezpieczenia społecznego i przejścia na emeryturę. Zaskarżone postanowienie rażąco narusza przepisy art. 11, art. 31 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin – tekst jednolity Dz. U. Nr 8 z 2004 r. poz. 66 ze zmianami, a także przepisy art. 88 i 93 ustawy o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepis art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawę o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wywodził, że ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego, wiąże się z koniecznością badania dokumentów, zbierania oświadczeń, opinii lekarskich, słuchania świadków oraz uwzględniania innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń, a więc wykonania czynności, które nie są domeną sądu administracyjnego, dlatego też odwołanie od decyzji sądu powszechnego jest w tych kwestiach jak najbardziej zasadne. Natomiast wady samej decyzji, jako aktu prawa administracyjnego nie mogą być usunięte inaczej niż w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. 2. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 §2 i §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja jest częścią postępowania administracyjnego, do którego wszczęcia skarżący miał prawo na podstawie art. 63 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. Skarżący wywodził, że zaskarżona decyzja zawiera wady określone w art. 156 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tych podstawach skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W skardze kasacyjnej zakwestionowano zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. W ocenie skarżącego sąd I instancji błędnie stwierdził, że skarga na decyzję Wojskowego Biura Emerytalnego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnej z dnia [...] marca 2011 r., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji w pełni prawidłowo stwierdził, że zaskarżona decyzja, nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 §2 i §3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasadność stanowiska sądu I instancji wynika z dyrektyw wykładni systemowej. Dla zachowania spójności systemu ubezpieczeń społecznych, w sprawach z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, stosuje się postanowienia ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.). Stanowisko powyższe wyrażone zostało m.in. w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10, podjętej w składzie powiększonym SN, wyrażono pogląd, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Uchwała ta znajduje swoje zastosowanie w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło