I OSK 1853/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-05-06

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Joanna Banasiewicz, Joanna Runge-Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, opiniując wstępny projekt podziału nieruchomości, jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym definicją "niekorzystnych warunków posadowienia budynku"?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji publicznej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosowały się do wytycznych zawartych w poprzednim orzeczeniu sądu. Sąd podkreślił, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości jest wydawane w toku postępowania podziałowego, a jego zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym interpretacja pojęć takich jak "niekorzystne warunki posadowienia budynku", została prawidłowo oceniona przez organy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO w Warszawie. SKO utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Izabelin opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości w celu wydzielenia działki pod drogę gminną. Skarżąca zarzucała organom i sądowi I instancji nieuwzględnienie wytycznych z poprzedniego wyroku WSA dotyczących interpretacji pojęcia "niekorzystne warunki posadowienia budynku" oraz błędne ustalenie powierzchni działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 662/07 w sprawie ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt. I SA/Wa 662/07, oddalił skargę G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. wydanym na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia G. G., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Izabelin z dnia [...] października 2006 r., nr [...] o uznaniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu T. o powierzchni [...] ha, położonej w gminie Izabelin przy ul. [...], za zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi T. i T.– [...]. Przywołanym postanowieniem, wydanym z urzędu, Wójt Gminy Izabelin zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału geodezyjnego nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. W wyniku podziału, z działki [...], powstaną trzy działki – działka o projektowanym numerze ewidencyjnym [...], zabudowana, położona na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną, jednorodzinną, działka o projektowanym numerze ewidencyjnym [...], położona na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną, jednorodzinną oraz działka o projektowanym numerze ewidencyjnym [...], przeznaczona pod drogę gminną – ulica [...] . Wójt Gminy Izabelin wskazał, że postanowienie pozytywnie opiniujące projekt podziału wydaje po raz kolejny. Wcześniej dwukrotnie strona zainteresowana korzystała z prawa wniesienia zażaleń do organu wyższej instancji, jak również z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skutkiem powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1863/05 uchylił ostatnio wydane w sprawie postanowienia SKO w tym również postanowienie Wójta Gminy Izabelin i stwierdził, że plan zagospodarowania przestrzennego nie wyjaśnia pojęcia "niekorzystne warunki posadowienia budynku", zaś organ dokonał interpretacji tego pojęcia co do działki skarżącej biorąc pod uwagę takie czynniki jak ukształtowanie terenu i wody gruntowe. Czynniki te zostały jednak wyliczone przykładowo i nie wyczerpują wszystkich możliwości ograniczeń, które niosą za sobą niekorzystne warunki posadowienia budynku. Sąd wskazał także, iż organ powinien się również odnieść do ograniczeń normatywnych dotyczących pasów wolnych od zabudowy z uwagi na konieczność zachowania strefy ochronnej otuliny Kampinoskiego Parku Narodowego, pięciometrowego pasa wzdłuż cieków wodnych oraz zachowania odpowiedniej odległości od drogi gminnej. Organ nie wyjaśnił, zdaniem Sądu, dlaczego stoi na stanowisku, że niekorzystne warunki posadowienia budynku odnoszą się tylko do takich czynników jak wody gruntowe, czy też ukształtowanie terenu, a nie odnoszą się do ograniczeń normatywnych. Sąd wskazał, że należy również wziąć pod uwagę wielkość powierzchni działki i wielkość obszaru do zabudowy, skoro organ twierdzi, że nowo utworzona działka nie odpowiada kryteriom działki o niekorzystnych warunkach zabudowy. Wójt Gminy Izabelin, ponownie rozpoznając sprawę podziału działki o numerze ewidencyjnym [...], przyjął, że materialnoprawną podstawą dla wydawanego postanowienia jest art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zaś podział działki nr [...] dokonywany jest z urzędu celem wydzielenia działki przeznaczonej pod drogę gminną. Podkreślił również, że wstępny projekt podziału jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi T. i T. – [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Izabelin z dnia 19 czerwca 2002 r., nr LV/424/2002. W § 37 ust. 2 ww. plan przewiduje, że minimalna powierzchnia nowo wydzielanych działek budowlanych pod zabudowę jednorodzinną wynosi 1000 m², z dopuszczeniem zmniejszenia normatywu powierzchni nie więcej jednak niż 10% w stosunku do powierzchni normatywnej. W § 37 ust. 12 plan zaleca, aby na terenach o niekorzystnych warunkach posadowienia budynków powstawały działki o powierzchni powyżej 1200 m2, a zatem większe od ustalonego normatywu. Wójt Gminy Izabelin wskazał, że działka nr [...] nie leży na terenach określanych jako niekorzystne ze względu na warunki posadowienia budynków, wobec czego przyjęto dla niej normatyw powierzchni wynoszący 1000 m². Nowo utworzona działka o projektowanym numerze ewidencyjnym [...], jest działką wynikową, bowiem powstaje w wyniku wydzielenia działki drogowej – działki o projektowanym numerze ewidencyjnym [...], co oznacza, że kształt powstających działek, ich powierzchnia jest w tym wypadku konsekwencją ustaleń planu. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że nowo projektowana działka o numerze ewidencyjnym [...] jest działką budowlaną, gdyż spełnia normatyw dla nowo utworzonych działek, jej cechy geometryczne umożliwiają, mimo ograniczenia wynikającego z planu realizację obiektów budowlanych, natomiast obszar pozostający w liniach zabudowy umożliwia usytuowanie na nowo tworzonej działce zabudowy mieszkaniowej w formie zabudowy jednorodzinnej. Wójt Gminy Izabelin wyjaśnił również, iż z uwagi na zmianę sposobu i dokładności pomiaru powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] wynosi nie [...], ale [...] ha. Od powyższego postanowienia zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniosła G. G. Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Kolegium, powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., oraz art. 93 ust. 1 i 4 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również podkreślając, iż Sąd w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. wskazał na konieczność ustalenia, czy w wyniku projektowanego podziału nie powstanie działka o niekorzystnych warunkach posadowienia budynku, stwierdziło, że z legendy do rysunku planu wynika, że pojęcie "grunty o szczególnie złych warunkach posadowienia budynków" zdefiniowane zostało jako tereny podmokłe, na co wskazuje także treść § 37 pkt 13 planu. Z rysunku planu wynika natomiast, że będąca przedmiotem podziału nieruchomość nie leży na terenach o szczególnie złych warunkach posadowienia budynków. Organ drugiej instancji zaznaczył, że zgodnie z § 37 pkt 2 plan określa minimalną powierzchnię poszczególnych nowo wydzielanych działek budowlanych pod zabudowę jednorodzinną jako 1000 m² z obowiązkiem zachowania minimum 70% powierzchni biologicznie czynnej, dopuszczając w uzasadnionych przypadkach podziały na działki ze zmniejszoną powierzchnią (poniżej 1000 m²) nie więcej jednak niż 10% w stosunku do powierzchni normatywnej. Kolegium wskazało również, iż zgodnie z § 46 pkt 8 planu, dla obszaru objętego podziałem postuluje się minimalną wielkość nowo utworzonych działek na 1200 m2. Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku proponowanego podziału nieruchomości powstaną działki spełniające normatyw powierzchniowy, o którym mowa w planie, bowiem utworzenie działki nr [...] o powierzchni [...] ha jest zgodne z określoną planem powierzchnią nowo wydzielanych działek budowlanych pod zabudowę jednorodzinną, zaś wielkość działki na terenie [...] ma charakter postulatu i nie może z tego powodu przesądzać o niezgodności projektowanego podziału z planem. Organ podkreślił też, że prowadzone postępowanie dotyczy zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości pod kątem jego zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w tym zakresie postanowienie organu pierwszej instancji uwzględnia ograniczenia i ustalenia wynikające z planu w zakresie powierzchni nowo tworzonych działek, oraz wydzielenia terenu pod drogi publiczne zgodnie z przebiegiem linii rozgraniczających. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. G., domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i zarzucając mu naruszenie art. 153 P.p.s.a. Skarżąca zarzuciła organom obu instancji brak zastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1863/05, w szczególności co do stwierdzenia, że plan nie wyjaśnia pojęcia "niekorzystne warunki posadowienia budynku" co ma zasadnicze znaczenie dla określenia normy powierzchniowej dla nowo utworzonych działek. Zdaniem skarżącej uwadze Kolegium umknęło to, że w legendzie do rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi T. – [...] pojęcie "grunty o szczególnie złych warunkach posadowienia budynków" odnosi się do terenów podmokłych, na terenie których według rysunku planu nie leży działka nr [...]. Ponadto G. G. wskazała, że w § 37 ust. 12 planu, zalecono zwiększenie ustalonego normatywu powierzchni nowo utworzonych działek do powierzchni powyżej 1200 m², na terenach o niekorzystnych warunkach posadowienia budynków, zatem jej zdaniem zwiększona norma powierzchniowa, w stosunku do minimalnej powierzchni nowo utworzonych działek budowlanych pod zabudowę jednorodzinną to jest 1000 m² nie może odnosić się jedynie do działek leżących na terenie o szczególnie złych warunkach posadowienia, które w planie dotyczą terenów podmokłych. W ocenie skarżącej pojęcie "niekorzystne warunki posadowienia budynku" obejmuje również ograniczenia normatywne dotyczące usytuowania budynku w przestrzeni. Ograniczenia te stanowią o niekorzystnych warunkach posadowienia budynku, a zatem do działki o projektowanym numerze ewidencyjnym [...] powinien mieć zastosowanie zwiększony normatyw powierzchni – nie mniej niż 1200 m². W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie nie podzielając zarzutów w niej zawartych. W szczególności Kolegium nie zgodziło się z twierdzeniami skarżącej, iż nie zastosowano się do wskazówek i zaleceń zawartych w wyroku sądu m.in. co do wielkości powierzchni działek i wielkości obszaru do zabudowy. Kolegium wskazało również, że z rysunku planu jednoznacznie wynika, że nieruchomość, której dotyczy skarga nie leży na terenach o szczególnie złych warunkach posadowienia budynków. Rozpoznając skargę Sąd I instancji nie uwzględnił jej i podniósł, iż w orzecznictwie administracyjnym ukształtował się pogląd, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest wydawane w toku postępowania o podział nieruchomości, a pozytywna opinia stanowi jedynie podstawę do opracowania projektu podziału nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami koniecznym jest, aby podział nieruchomości był zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zatem zarówno Wójt Gminy Izabelin jak i Kolegium miały obowiązek sięgnąć do zapisów w planie analizując je pod względem wymogów wynikających z art. 93 ust. 1 powyższej ustawy. Sąd I instancji podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., związane były zaleceniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1863/05, którym Sąd uchylił wcześniej wydane postanowienia podziałowe i zalecił zgodnie z art. 7 i 77 K.p.a. ponowne rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnienie pojęcia "niekorzystne warunki posadowienia budynku" oraz odniesienie się do ograniczeń normatywnych. Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi organy obu instancji zastosowały się do zaleceń Sądu, zawartych we wskazanym powyżej wyroku. W obu postanowieniach wykazane bowiem zostało co należy rozumieć przez pojęcie "grunty o szczególnie złych warunkach posadowienia budynków", oraz to, że na skutek podziału powstaną działki spełniające normatyw powierzchniowy, o którym mowa w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego zasadnie, zdaniem Sądu, ograny uznały, że projektowany podział nie narusza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Gminy Izabelin z dnia 19 czerwca 2002 r., nr LV/424/2002. Podkreślono również to, że podział nieruchomości przeprowadzony został z urzędu w związku z koniecznością realizacji celu publicznego, jakim niewątpliwie jest wydzielenie działki pod drogę gminną, a więc w trybie art. 97 ust. 3 ustawy. Nie znajdując przesłanek do uchylenia postanowień organów obu instancji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 11 lipca 2007 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. G., reprezentowana przez radcę prawnego Z. J., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W oparciu o podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi postawiono zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego, art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego wykładnię polegającą ma przyjęciu, że wstępny projekt podziału nieruchomości przeprowadzony z urzędu, w trybie art. 97 ust. 3 powołanej ustawy, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi T. i T. – [...], gmina Izabelin, ETAP I, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Izabelin nr LV/424/2002 z dnia 19 czerwca 2002 r., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego Nr 190/2002 z dnia 19 lipca 2002 r., poz. 4388, 2) naruszenia prawa materialnego, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) poprzez przyjęcie, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr 741 jest większa, aniżeli wykazana w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów. Pełnomocnik skarżącej stwierdził w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji, że ocenie podlegała nie tyle zgodność z prawem samego postępowania podziałowego jako takiego, ale prawidłowość wstępnej jego części, to jest zaopiniowania przez organ wstępnego projektu podziału nieruchomości pod kątem jego zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie strony już na etapie opiniowania wstępnego projektu podziału, nawet dokonywanego w trybie art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, musi istnieć zgodność pomiędzy projektem takiego podziału a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z uwzględnieniem rzeczywistego stanu nieruchomości mającej ulec podziałowi, tak co do jej obszaru, jak i istniejących na gruncie warunków. Ponadto pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż w sprawie pominięta została kwestia rzeczywistego obszaru nieruchomości, która ma istotne znaczenie dla ustalenia możliwości dokonania podziału tej nieruchomości zgodnie z uwzględnieniem postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do obszarów działek mających powstać w rezultacie podziału. Skarżąca wskazywała w toku postępowania na zasadniczą rozbieżność pomiędzy obszarem powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] według opisu figurującego w księdze wieczystej KWNr[...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy [...] – [...] Wydział Ksiąg Wieczystych (obszar ten wynosi [...] ha), a powierzchnia przyjętą dla potrzeb projektowanego podziału (powierzchnia [...] ha). W toku postępowania organy administracji nie wykazały, aby toczyło się jakiekolwiek postępowanie, którego celem miała być zmiana w zakresie obszaru przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie zmiana jej granic, zatem bezzasadnym było przyjęcie tej drugiej wartości jako powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że w postanowieniu Wójta Gminy Izabelin z dnia [...] września 2004 r., opiniującym pozytywnie wstępny projekt podziału, wskazano, iż łączny obszar projektowanych działek: [...] , [...] i [...] wynosił [...] ha, zaś obszar projektowanej działki [...] wskazany został w wymiarze około [...] m². Plan podziału tak określonej nieruchomości sprzeczny był z planem zagospodarowania przestrzennego, co spowodowało uchylenie postanowienia Wójta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez Wójta powierzchnia działki [...] została w niewyjaśniony sposób zwiększona, w taki sposób, aby możliwym stał się planowany podział. Zmiana powierzchni miała nastąpić na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 158, poz. 813), jednakże w sprawie nie było przeprowadzone jakiekolwiek postępowanie, które dotyczyłoby zmiany w ewidencji gruntów i które pozwalałoby na dokonanie zmian w przedmiocie powierzchni nieruchomości. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż sprawa obszaru nieruchomości będącej przedmiotem wstępnego projektu podziału ma bardzo istotne znaczenie z punktu widzenia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w świetle jego normatywnych postanowień co do powierzchni działek mających powstać w efekcie podziału. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi T. i T.– [...] zakłada tworzenie działek o powierzchni minimalnej 1000 m² (§ 37 pkt 2 planu), a dla terenów o niekorzystnym posadowieniu budynków zakłada się zwiększenie normatywu powierzchni do 1200 m² (§ 37 pkt 12 planu). Skarżąca podniosła, iż zarówno w postępowaniu przed organami administracji, jak i dwukrotnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wskazywała, że projektowana w podziale działka ewidencyjna nr [...] o rzekomym obszarze [...] ha znajduje się właśnie na terenie o niekorzystnym posadowieniu budynków. Kwestia braku definicji takiego obszaru w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego była już uprzednio przedmiotem kontroli WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1863/05, uchylił postanowienia organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że powołany wyżej plan zagospodarowania przestrzennego nie wyjaśnia pojęcia "niekorzystne warunki posadowienia budynku". Sąd wskazał wówczas na to, że w administracyjnym toku instancji dokonano interpretacji pojęcia "niekorzystne warunki posadowienia budynku" z uwzględnieniem jedynie takich czynników, jak ukształtowanie terenu, występowanie podwyższonego poziomu wód gruntowych, podczas gdy te czynniki wyliczone zostały tylko przykładowo i nie wyczerpują wszystkich możliwych ograniczeń, które niosą za sobą niekorzystne warunki posadowienia budynku. Sąd wskazał na konieczność odniesienia się do ograniczeń normatywnych dotyczących zachowania strefy ochronnej otuliny Kampinoskiego Parku Narodowego, a także na konieczność zachowania pięciometrowego pasa wzdłuż cieków wodnych jako ciągu pieszego powszechnie dostępnego, jak również na konieczność zachowania odpowiedniej odległości od drogi gminnej. Wszystkie te wymienione czynniki mają bezpośrednie odniesienie do działki nr [...], a zwłaszcza do projektowanej działki nr [...], której możliwość zabudowy ulega znacznym ograniczeniom, jeśli w ogóle zabudowa tej działki będzie możliwa, biorąc pod uwagę jej obszar wynikający z księgi wieczystej. Sąd wskazał, że nie zostało wyjaśnione, dlaczego niekorzystne warunki posadowienia budynku odnoszą się tylko do takich czynników, jak wody gruntowe, czy też ukształtowania terenu, a nie odnoszą się do ograniczeń normatywnych. W ocenie pełnomocnika strony ustalenia takie nie zostały dokonane, wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2007 r., a ocena Sądu, który stwierdził, że organy zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku, nie znajduje oparcia w postanowieniach powołanego planu zagospodarowania. W szczególności organy nie wyjaśniły bowiem pojęcia "częściowo niekorzystnych warunków budowlanych na terenie", a ponadto w ogóle nie zastosowały się do wiążących je zaleceń Sądu, nakazujących wyjaśnienie, dlaczego pojęcie "niekorzystne warunki posadowienia budynku" nie odnosi się do ograniczeń normatywnych określonych w planie zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Izabelin nie podzieliła zarzutów w niej podniesionych. W odniesieniu do zarzutu zmiany powierzchni działki wyjaśniono, iż w sprawie została wydana opinia uprawnionego geodety P. B., po dokonaniu pomiaru kontrolnego w wyniku czego okazało się, iż działka nr [...] ma powierzchnię [...] m2, a nie jak wykazano w ewidencji [...] ha. Zmiana powierzchni wynikła ze sposobu prowadzonej uprzednio ewidencji, dopuszczającej dokładność do 0,01 ha. Ustalenie powierzchni działki w oparciu o rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. (Dz.U. Nr 158, poz. 813) stanowi podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni działki z dokładnością do 1 m2, a w dalszym etapie ujawnienia w dziale I Księgi wieczystej. W odniesieniu do zarzutów dotyczących powierzchni działki nr [...] błędnie skarżąca chce, aby zaliczyć do niekorzystnych warunków posadowienia budynków ustaleń w zakresie zachowania strefy ochronnej, przeznaczenia pasa szerokości 5 m wzdłuż cieków wodnych dla zapewnienia konserwacji cieku wodnego sprzętem zmechanizowanym oraz swobodnego ruchu pieszego. Stanowią one ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, wynikające z ustaleń planu. Ponadto powierzchnie te, mimo sugestii skarżącej, wchodzą w wyliczenie tzw. bilansu powierzchni. Uwzględniając wszelkie ustalenia planu (przebieg nieprzekraczalnych linii zabudowy) oraz respektując przepisy techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, możliwa jest realizacja zabudowy o pow. ok. 140 m2. Ponadto zgodnie z ustaleniami planu powierzchnia możliwa do zabudowania dla działki o proj. nr ew. [...] wynosi 30% ogólnej powierzchni, tj. [...] m2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, iż skarga kasacyjna determinuje zakres kontroli instancyjnej, która ulega rozszerzeniu tylko w przypadku nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 powołanej ustawy, uwzględnianych z urzędu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, bowiem postępowanie sądowe nie zostało dotknięte taką wadą. Skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie została oparta o podstawę z art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a., przy zarzucie błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1983 r. o księgach wieczystych i hipotece. Zarzut taki może być podniesiony skutecznie tylko gdy Sąd I instancji dokona błędnej subsumcji normy prawnej pod ustalony stan faktyczny. Zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie nie można uzasadniać zarzutem przyjęcia przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych. Tak stało się w przedmiotowej sprawie, w której strona błąd materialnoprawny uzasadnia przyjęciem przez Sąd I instancji wadliwych – jej zdaniem – ustaleń co do powierzchni działki i wadliwym przyjęciem pojęcia "niekorzystnych warunków posadowienia budynków". Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł dokonać kontroli instancyjnej w takim zakresie koniecznym było postawienie zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania, tj. wskazanie konkretnych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z opisem na czym naruszenie to polegało oraz wykazaniem, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Brak takich elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia dokonanie pełnej kontroli instancyjnej. Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zezwala on zatem na dokonanie podziału w zgodzie z planem miejscowym. Przedmiotem tego postępowania była ocena legalności wstępnego etapu, polegającego na zaopiniowaniu projektu przez wójta gminy. Skarga kasacyjna pomija zatem, pozostający w związku z tym przepisem – art. 93 ust. 4 powołanej ustawy, stanowiący podstawę materialnoprawną działania organów. Nawiązując do trybu postępowania autor skargi kasacyjnej wymienia przepis art. 97 ust. 3 nie wskazując, o który z punktów tego przepisu chodzi. Będąc związany granicami skargi kasacyjnej Sąd odwoławczy nie jest uprawniony do korygowania zarzutów skargi, bądź ich uzupełniania. Wadliwe, bo niepełne sformułowanie zarzutów oraz nieprawidłowe ich uzasadnienie, kwestionujące przyjęte przez organy i Sąd ustalenia faktyczne, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu badanie zasadności skargi kasacyjnej. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), który ustanawia domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, należy stwierdzić, iż przepis ten nie stanowił podstawy orzekania przez Sąd pierwszej instancji. Kwestie niezgodności prawa wpisanego z rzeczywistym stanem prawnym w tej sprawie stanowiły element stanu faktycznego, który należało kwestionować zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Natomiast do usuwania takiej niezgodności przewidziane jest roszczenie cywilnoprawne uregulowane w art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym, jeżeli dane wynikające ze zaktualizowanej ewidencji nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło