I OSK 1911/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-23
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Janina Antosiewicz, Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku, dotyczący zasądzenia odsetek od świadczeń rodzinnych, może być rozpatrzony w trybie wykładni wyroku na podstawie art. 158 P.p.s.a., czy też stanowi wniosek o uzupełnienie wyroku lub sprawę należącą do właściwości sądu powszechnego?Ratio decidendi
Instytucja wykładni wyroku służy wyjaśnieniu niejasności w treści orzeczenia, a nie jego uzupełnieniu lub zmianie. Wniosek o zasądzenie odsetek od świadczeń rodzinnych, które są należnościami ubocznymi, wykracza poza zakres sprawy rozstrzygniętej przez sąd administracyjny, dotyczącej ustalenia terminu przyznania świadczeń. Ponadto, wniosek o uzupełnienie wyroku w tym zakresie został złożony po terminie.Stan faktyczny
Strona I. S. złożyła wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1911/07, domagając się zasądzenia odsetek od świadczeń rodzinnych. Wniosek ten wynikał z faktu, że organ administracji publicznej (MOPS w Kowarach) przyznając świadczenia za okres poprzedzający złożenie wniosku, nie uwzględnił odsetek, mimo że strona wnosiła o to w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Irena Kamińska, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I. S. o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1911/07 w sprawie ze skargi kasacyjnej I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 283/07 w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania świadczeń rodzinnych postanawia: oddalić wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1911/07 uwzględnił skargę kasacyjną I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 283/07 i na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", uchylił ten wyrok oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kowarach z dnia [...] stycznia 2007 r. o odmowie wyrównania świadczeń rodzinnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając powołanym wyrokiem w przedmiocie skargi kasacyjnej I. S. uznał trafność zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez odmówienie I. S. przyznania świadczeń na niepełnosprawnego syna M. D. od dnia 1 kwietnia 2005 r., a więc także za okres poprzedzający wystąpienie przez I. S. z wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. o te świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 wskazał w uzasadnieniu swojego wyroku, że w sytuacji wydania przez właściwy organ orzeczenia o kontynuacji niepełnosprawności, osoba zainteresowana ma prawo uzyskać świadczenie uzależnione od niepełnosprawności od momentu wskazanego w orzeczeniu o niepełnosprawności, bowiem z tą datą jej interes prawny w uzyskaniu tego świadczenia jest chroniony konstytucyjnie ze względu na treść art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego powodu, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim określa początek przyznania i wypłacania świadczeń uzależniając go od daty złożenia wniosku, nie ma zastosowania; zatem zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia należny I. S. na syna M. D. powinien być przyznany od 1 kwietnia 2005 r., a więc także za okres poprzedzający wystąpienie przez nią z wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r.
Pismem z dnia 23 marca 2009 r. skarżąca, powołując się na art. 158 P.p.s.a., zwróciła się o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku z dnia 4 listopada 2008 r. w zakresie zasądzenia należnych świadczeń wraz z odsetkami, o co wnosiła w skardze kasacyjnej. Brak rozstrzygnięcia w tym przedmiocie spowodował, iż MOPS w Kowarach wydając decyzję o przyznaniu skarżącej świadczeń za okres 1 kwietnia 2005 r. do 30 kwietnia 2006 r. nie chciał przyznać tych świadczeń z odsetkami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 158 P.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści, a postanowienie w tym przedmiocie może wydać na posiedzeniu niejawnym. Powołany przepis znajduje odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku z odesłaniem zawartym w art. 193 P.p.s.a.
Należy wskazać, że instytucja wykładni wyroku ma zastosowanie w przypadkach, gdy jego treść może budzić wątpliwości co do rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jest sformułowana w sposób niejasny, lub nie dość precyzyjny. Nie służy natomiast uzupełnieniu wyroku, ani też jego zmianie. Wykładnia wyroku nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia sprawy.
Z wniosku I. S. wynika tymczasem, że wnosi ona nie o wykładnię wyroku, a o rozstrzygnięcie, że MOPS w Kowarach powinien przyznać jej odsetki od świadczeń rodzinnych należnych za sporny okres. W istocie więc żądanie dotyczy uzupełnienia wyroku z dnia 4 listopada 2008 r., a nie wyjaśnienia jego treści.
Jednak zawierający takie żądanie wniosek jest spóźniony. Zgodnie bowiem z art. 157 § 1 P.p.s.a., wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu, strona może zgłosić w ciągu 14 dni od dnia doręczenia wyroku. Odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1911/07 został doręczony I. S. w dniu 29 grudnia 2008 r., co wynika z potwierdzenia odbioru. Wniosek zaś o uzupełnienie wyroku przez rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek skarżąca złożyła w dniu 4 kwietnia 2009 r. a więc po upływie terminu. Wniosek ten podlegałby zatem odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 64 § 3 i w związku z art. 193 P.p.s.a.
Skoro jednak przedmiotowy wniosek zatytułowany został jako "Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku" i strona oczekuje na wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny "postanowienia wyjaśniającego, czy MOPS powinien (...) przyznać odsetki za sporny okres, czy też nie", to należy wskazać, że orzeczenie o kwotach świadczeń rodzinnych należnych I. S., a tym bardziej o odsetkach, jako należnościach o charakterze ubocznym, które mogą być dochodzone na drodze cywilnej, jest poza przedmiotem sprawy rozstrzygniętej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedmiotem tej sprawy było bowiem określenie terminu, od którego I. S. przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych związanych z niepełnosprawnością syna M. D. i tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie rozstrzygnął wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r. Wykonanie zaś tego wyroku poprzez wydanie decyzji administracyjnej określającej wysokość należnych stronie świadczeń i ewentualnie odsetek, należy do organu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny działa jako sąd odwoławczy, a jego uprawnienia w zakresie orzekania określone są w przepisach Działu VI P.p.s.a. Nie wynika z nich kompetencja Sądu do orzekania w zakresie właściwości organów administracji, jak również rozstrzyganie kwestii, które należą do właściwości sądu powszechnego.
Nie ma zatem żadnych podstaw do rozwiązania problemu dotyczącego wyegzekwowania przez skarżącą odsetek od przyznanych jej przez organ kwot świadczeń rodzinnych poprzez instytucję wykładni wyroku.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w związku z art. 193 P.p.s.a. wniosek o wykładnię wyroku oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło