I OSK 2020/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 1090/15 w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Burmistrza Radzymina w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 października 2015 r. o udzielenie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 1090/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. Z. na bezczynność Burmistrza Radzymina w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 października 2015 r. o udzielenie informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wnioskiem z dnia 19 października 2015 r. A. Z., powołując art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) - dalej: u.d.i.p. oraz art. 61 Konstytucji RP, zwrócił się do Gminy Radzymin o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpowiedzi na następujące pytania: - czy w 1999 r. Burmistrz Radzymina wydawał jakąkolwiek decyzję o pozwoleniu na budowę, ewentualnie na wejście w teren względnie czy wpłynęło zgłoszenie na prace budowlane przy linii energetycznej o mocy 15 kV przebiegającej na terenie S. dla jakiegokolwiek podmiotu? - czy Burmistrz Radzymina otrzymał do wiadomości kopie decyzji w przedmiocie prac budowlanych przy linii energetycznej od innego organu wydającego? - czy rzeczywisty brak posiadania wnioskowanej informacji polega na tym, że Burmistrz Radzymina takiej decyzji nie wydawał czy wydawał, lecz jej nie posiada? - czy w dniu 14 kwietnia 1999 r. wpłynęło do Urzędu jakiekolwiek zgłoszenie na wykonywanie prac przy linii energetycznej od jakiegokolwiek podmiotu? - jakie decyzje wydane zostały przez Burmistrza Radzymina lub z upoważnienia w dniu 10 maja 1999 r.? - czy tożsame decyzje były wydawane we wcześniejszym lub późniejszym niż wskazywany terminie? oraz o przesłanie kserokopii rejestru wydanych decyzji zezwalających na budowę oraz rejestru zgłoszeń wykonywania prac budowlanych prowadzonych w Urzędzie Miasta i Gminy w Radzyminie za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 1999 r. Wnioskodawca oświadczył równocześnie, że rezygnuje z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z art. 39¹ § 1d kpa. Pismem z dnia 6 listopada 2015 r., nadanym w dniu 9 listopada 2015 r., Burmistrz, w oparciu o posiadane rejestry, wskazał, że nie wydał decyzji o pozwoleniu na budowę, ani wejście w teren dotyczące budowy linii energetycznej o mocy 15 kV przebiegającej na terenie S., a Gmina Radzymin nie była powiadomiona w przedmiocie prac budowlanych przez inny organ. Jednocześnie przesłał kopie rejestru wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji, obejmujących okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 1999 r. Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. A. Z. wniósł skargę na bezczynność Gminy Radzymin w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p., wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 19 października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że w dniu 19 października 2015 r. o godz. 22:59:15 za pomocą dokumentu elektronicznego wysłanego z platformy ePUAP i opatrzonego certyfikowanym podpisem elektronicznym, złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej i do chwili wniesienia skargi żądana informacja nie została udostępniona. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie, względnie umorzenie postępowania. Wskazał, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej został zarejestrowany w systemie elektronicznego zarządzania dokumentacją w dniu 26 października 2015 r. W dniu 6 listopada 2015 r. udzielił informacji publicznej w zakresie, w jakim posiadał dane, tj. przekazał kserokopie rejestru wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę oświadczając jednocześnie, że nie posiada żadnych informacji o wydaniu pozwolenia na budowę linii energetycznej 15 kV przebiegającej na terenie wsi S., ani też nie był informowany o wydaniu decyzji przez inne organy. Odpowiedź ta została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 9 listopada 2015 r. Oddalając skargę A. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że został zachowany - przewidziany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - 14-dniowy termin do udzielenia informacji. Pomimo tego, że z Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (dalej: "UPP") wynika, że wniosek złożono w dniu 19 października 2016 r., to w systemie elektronicznego zarządzania dokumentacją Urzędu Miasta i Gminy wniosek zarejestrowano 26 października 2015 r. Odpowiedzi udzielono pismem z dnia 6 listopada 2015 r. nadanym 9 listopada 2015 r., a więc z zachowaniem terminu. W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku A. Z. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej ppsa, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o obowiązkach sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do konstatacji, że organ nie pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi, - art. 141 § 4 ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niewłaściwym oddaleniu skargi w sytuacji, w jakiej skarżący prawidłowo złożył wniosek i przedstawił UPP, ponieważ przy takim stanie faktycznym sprawy Sąd pierwszej instancji nie mógł oddalić skargi. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014 r., poz. 1114) w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 maja 2015 r. (powinno być: 2014 r.) w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz.U. z 2014 r. poz. 584) poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że dniem złożenia wniosku nie jest 19 października 2015 r. pomimo UPP tegoż wniosku, a w konsekwencji przyjęcie, że organ nie pozostawał w bezczynności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący w dniu 19 października 2016 r., za pośrednictwem elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP), wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym maksymalny, 14 dniowy termin do udzielenia informacji publicznej upłynął w dniu 2 listopada 2016 r. W dniu 9 listopada złożona została skarga na bezczynność organu. Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, podmiot publiczny, organizując przetwarzanie danych w systemie teleinformatycznym, jest obowiązany zapewnić możliwość przekazywania danych również w postaci elektronicznej przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw należących do jego zakresu działania, wykorzystując informatyczne nośniki danych lub środki komunikacji elektronicznej. Udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji i zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a tej ustawy). W wyniku złożonego wniosku wystawiono UPP, gdzie definicję tego pojęcia zawiera art. 3 pkt 20 powołanej ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Z definicji tej wynika m.in. data i godzina wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej, rozwiązania techniczne ePUAP zapewniają niezaprzeczalność m.in. urzędowego poświadczenia odbioru. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skutecznie doręczony organowi w dniu 19 października 2015 r. i od tej daty rozpoczął bieg termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W związku z tym, skoro wniosek został skierowany drogą elektroniczną, to jego późniejsze zarejestrowanie w wewnętrznym systemie urzędu nie uzasadnia przyjęcia, że datą wniesienia wniosku jest data jego zarejestrowania. Powołując orzeczenia sądów, w tym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15, skarżący kasacyjnie wskazał, że skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP), nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Ustalenia faktyczne w rozpatrywanej sprawie nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez strony. Skarżący kasacyjnie skutecznie wykazał Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożył w formie elektronicznej w dniu 19 października 2015 r. Organ wykazał natomiast, że wniosek ten został zarejestrowany w systemie elektronicznego zarządzania dokumentacją dopiero w dniu 26 października 2015 r. i dlatego udzielił wnioskodawcy stosownej informacji publicznej poprzez nadanie jej w placówce pocztowej w dniu 9 listopada 2015 r. Skarżący kasacyjnie nie zakwestionował udzielenia mu takiej informacji w ramach odpowiedzi na jego wniosek z dnia 19 października 2015 r. Skarga na bezczynność organu została przy tym złożona w dniu 9 listopada 2015 r., w którym to dniu adresat wniosku nadał w placówce pocztowej do skarżącego kasacyjnie przesyłkę zawierającą odpowiedź na jego wniosek. O ile więc wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony w dniu 19 października 2015 r., to jego adresat mógł się zapoznać z tym wnioskiem dopiero w dniu 26 października 2015 r. i niezwłocznie po tym udzielił wnioskodawcy stosownej odpowiedzi. Jakkolwiek więc organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi po upływie 14 dni od dnia 19 października 2015 r., to w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można było oczekiwać dotrzymania przez organ tego terminu, ponieważ udzielenie informacji publicznej mogło nastąpić dopiero po zapoznaniu się przez organ z wnioskiem dotyczącym tej informacji, a w niniejszej sprawie nastąpiło to niezwłocznie po tym, gdy organ uzyskał techniczną możliwość takiego zapoznania się z wnioskiem. Należy podzielić przytoczony w skardze kasacyjnej pogląd, wynikający z dotychczasowego orzecznictwa sądowego, że organy administracji publicznej nie mogą przerzucać na wnioskodawców udzielenia informacji publicznej trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez te organy oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP). W rozpatrywanej sprawie nie doszło jednak do takiej sytuacji, ponieważ organ uzyskał techniczną możliwość zapoznania się z wnioskiem skarżącego kasacyjnie w niewiele dni po jego złożeniu, i niezwłocznie udzielił stosownej informacji, której skarżący oczekiwał i nie zakwestionował. Organ nie nadużył zatem swoich uprawnień wobec skarżącego kasacyjnie, dlatego nie można przypisać mu bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na wniosek tylko dlatego, że odpowiedź ta została udzielona przez organ dopiero po uzyskaniu technicznej możliwości zapoznania się z tym wnioskiem. Pomimo więc częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wynik jego rozstrzygnięcia nie narusza prawa. O ile bowiem błędnie Sąd pierwszej instancji uznał, że do złożenia wniosku doszło dopiero w dniu 26 października 2015 r., i w tym zakresie racje ma skarżący kasacyjnie, o tyle nie można uznać, aby organ był bezczynny w udzieleniu informacji publicznej. Zarzuty kasacyjne należało więc uznać za niewystarczające do uchylenia zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.