I OSK 2034/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-23
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Małgorzata Pocztarek, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie na żądanie strony, może rozstrzygać o innym przedmiocie żądania niż ten określony przez stronę, a jeśli tak, to czy sąd administracyjny powinien uwzględnić skargę kasacyjną z powodu naruszenia przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie na żądanie strony, nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu tego żądania. Jeśli organ rozstrzygnie o innym żądaniu niż zgłoszone przez stronę, a sąd pierwszej instancji tego nie dostrzeże, stanowi to naruszenie przepisów proceduralnych, które może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. W takiej sytuacji sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpoznania organowi, który ma obowiązek rozpoznać pierwotne żądanie strony.Stan faktyczny
L.W. został zwolniony ze służby w Policji w 2009 r. i otrzymał odprawę. Po prawomocnym uniewinnieniu go od zarzutów karnych, jego stosunek służbowy został reaktywowany, a następnie ponownie zwolniony w 2012 r. L.W. domagał się zwrotu odprawy wypłaconej w 2009 r., która została potrącona z należnościami przysługującymi mu po reaktywacji służby. Organy administracji odmówiły wypłaty odprawy, rozpatrując sprawę w kontekście zwolnienia ze służby w 2012 r. WSA oddalił skargę L.W. NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz zaskarżoną decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 8 kwietnia 2013 r. Zasądza od Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz L.W. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 735/13 w sprawie ze skargi L.W. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 12 czerwca 2013 r., nr 1/WF/2013 w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 8 kwietnia 2013 r. L. Dz. CAWL-1241-11/2013, 2. zasądza od Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz L.w. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. o sygn. akt III SA/Kr 735/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę L.W. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 czerwca 2013 r. nr 1/WF/2013 w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia ze służby.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [..] z dnia 30 grudnia 2009 r. Nr 599/09 sierż. L.W. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 grudnia 2009 r.
Rozkazem personalnym z dnia 22 lutego 2010 r. Nr 332/2010 Małopolski Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [..] z dnia 30 grudnia 2009 r. Nr 599/09.
Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II K 1656/10 Sąd Rejonowy w Oświęcimiu II Wydział Karny uniewinnił L.W. od popełnienia czynów z art. 278 § 1 w zw. z art. 12 Kodeksu karnego oraz w art. 18 § 2 w zw. z art. 238 Kodeksu karnego. Wyrok stał się prawomocny z dniem 14 kwietnia 2012 r.
Rozkazem personalnym z dnia 2 lipca 2012 r. Nr 307/2012 Komendant Powiatowy Policji w [..], na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 42 ust. 2, 3 i 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zwolnił L.W. ze służby w Policji z dniem 22 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendant Powiatowy Policji w [..] wyjaśnił, iż w związku z przywróceniem do służby z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu II Wydział Karny z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II K 1656/10, tj. 14 kwietnia 2012 r., L.W., zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, miał 7 dni na zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Termin ten upływał w dniu 21 kwietnia 2012 r., natomiast L.W. dopiero w dniu 7 maja 2012 r. złożył wniosek o przywrócenie do służby nie dopełniając tym samym wymogów art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Komendant Powiatowy Policji w [..] wskazał również, iż L.W. nie może pełnić służby w Policji, gdyż wyrokiem Sądu Rejonowego w [..] Wydział II Karny z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II K 202/10 został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 190 § 1 Kodeksu karnego, a zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić tylko osoba niekarana.
W dniu 9 października 2012 r. L.W. własnoręcznie sporządził oświadczenie, w którym zobowiązał się do zwrotu uprzednio wypłaconej odprawy oraz ekwiwalentów i wyraził zgodę na rozliczenie tych należności w ramach kwot pozostających do wypłaty w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 22 kwietnia 2012 r. Z kolei w dniu 18 października 2012 r. L.W. podjął z kasy KWP w Krakowie świadczenie w wysokości 6-krotności uposażenia, wyrównanie uposażenia za okres pozostawania w zawieszeniu w czynnościach służbowych od 4 do 30 grudnia 2009 r. oraz część nagrody rocznej (6/12) za 2010 rok pomniejszone o równowartość należności uprzednio wypłaconych w 2010 roku, tj. odprawy, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i ekwiwalentu za czas wolny od służby.
Pismem z dnia 6 stycznia 2013 r. L.W. zwrócił się do Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie z zapytaniem na jakim etapie jest sprawa wypłaty odprawy po zwolnieniu go ze służby w Policji w dniu 30 grudnia 2009 r., bowiem według niego nie ma podstawy prawnej do zwracania w/w należności.
Decyzją z dnia 8 kwietnia 2013 r. Nr CAWL-1241-11/2013 Komendant Powiatowy Policji w [..] odmówił wypłacenia L.W. odprawy w związku ze zwolnieniem go z dniem 22 kwietnia 2012 r. ze służby w Policji z mocy rozkazu personalnego z dnia 2 lipca 2012 r. Nr 307/2012. Organ I instancji wyjaśnił, iż w związku z rozkazem personalnym z dnia 30 grudnia 2009 r. Nr 599/09 L.W. nabył prawo do wypłaty należnych świadczeń, w szczególności odprawy, którą wypłacono mu w 2010 r. Z uwagi jednak na uprawomocnienie się wyroku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu II Wydział Karny z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II K 1656/10 rozkaz personalny z dnia 30 grudnia 2009 r. Nr 599/09 utracił moc prawną, a stosunek służbowy L.W. został automatycznie reaktywowany na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Organ I instancji stwierdził zatem, iż wypłacona L.W. w 2010 r. odprawa stała się świadczeniem nienależnym, a Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie uzyskała tytuł do żądania od niego zwrotu wypłaconej odprawy. Na poparcie swojego stanowiska organ I instancji powołał się na stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem organu I instancji, L.W. nie nabył również prawa do odprawy w związku z prawomocnym zwolnieniem ze służby z dniem 22 kwietnia 2012 r., a to z uwagi na zastosowaną podstawę prawną zwolnienia – w szczególności art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (konsekwencja art. 114 ust. 4 tej ustawy).
W odwołaniu od powyższej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [..] L.W. zarzucił niewłaściwe prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia prawa do wypłaty odprawy oraz brak podstawy prawnej do żądania zwrotu tej należności po zwolnieniu ze służby w 2009 r.
Decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r. Nr 1/WF/2013, wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i art. 114 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287 poz. 1687 z późn. zm.), Małopolski Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [..] z dnia 8 kwietnia 2013 r. Nr CAWL-1241-11/2013. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wyrok uniewinniający sygn. akt II K 1656/10 sprawił, że stosunek służbowy L.W., który ustał skutkiem rozkazu personalnego Nr 599/09 z dnia 30 grudnia 2009 r. zwalniającego w/w ze służby w Policji został automatycznie reaktywowany w oparciu o art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Wypłacone i pobrane przez policjanta należności związane ze zwolnieniem z dniem 30 grudnia 2009 r. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Policji stały się świadczeniami nienależnymi i powinny być przez niego zwrócone, gdyż odpadła podstawa ich wypłaty.
Organ odwoławczy podniósł również, iż analiza przepisu art. 114 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że ustawodawca różnicuje przysługujące zwalnianemu policjantowi świadczenia w zależności od podstawy zwolnienia. Największe obostrzenia dotyczą policjanta zwalnianego w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (taką podstawę prawną wskazano w rozkazie personalnym z dnia 2 lipca 2012 r. Nr 307/2012 zwalniającym L.W. ze służby w Policji z dniem 22 kwietnia 2012 r.). W takim przypadku jedynie Komendant Główny Policji może przyznać zwalnianemu funkcjonariuszowi fakultatywnie 50% odprawy. Zdaniem organu II instancji, gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie funkcjonariuszowi zwalnianemu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 innych świadczeń, to wymieniłby je wprost, jak czyni to w innych przypadkach.
Za niezasadne organ II instancji uznał podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące niewłaściwego prowadzenia postępowania oraz braku podstawy prawnej do żądania zwrotu należności wypłaconych po zwolnieniu ze służby w 2009r. na podstawie art. 114 ustawy o Policji. W ocenie organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji w [..] prowadząc postępowanie dopełnił wszystkich obowiązków jakie nakładają na niego przepisy rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji stwierdził, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Nr 599/09 z dnia 30 grudnia 2009 r. było podstawą do żądania zwrotu wypłaconych w związku z nią świadczeń. Zdaniem organu odwoławczego, chybiony jest też zarzut braku wcześniejszego dochodzenia przez KPP w [..] roszczeń związanych ze zwrotem wypłaconych należności. Organ wyjaśnił, że dopiero ostateczne ustalenie w rozkazie Nr 307/2012 daty rozwiązania stosunku służbowego z dniem 22 kwietnia 2012 r. umożliwiło KWP w Krakowie prawidłowe ustalenie wszelkich należnych L.W. świadczeń pieniężnych.
W skardze na powyższą decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji L.W. oświadczył, iż nie zgadza się z przeprowadzonym postępowaniem, gdyż było ono prowadzone niezgodnie z datą zwolnienia go ze służby w Policji. Zdaniem skarżącego, postępowanie winno być prowadzone z datą zwolnienia w 2009 r. a nie w 2012 r. Skarżący wniósł o wypłacenie mu należności za rok 2009 na podstawie rozkazu personalnego Nr 599/09.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. skarżący oświadczył, iż wnosił o oddanie mu odprawy, którą zwrócił przy zwolnieniu w 2009 r. Natomiast na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. skarżący stwierdził, iż nie było podstaw do żądania od niego zwrotu odprawy i dlatego organ powinien mu ją ponownie wypłacić.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podkreślił, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo stwierdziły, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [..] z dnia 30 grudnia 2009 r. Nr 599/09 utracił moc prawną, a skarżący został przywrócony do służby. Z uwagi zatem na przywrócenie do służby skarżący winien był zwrócić odprawę, którą mu wypłacono w związku ze zwolnieniem ze służby. Odprawa przysługuje bowiem funkcjonariuszowi w związku ze zwolnieniem ze służby, skoro jednak skarżący został przywrócony do służby, to nie mógł otrzymać odprawy. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 14 marca 2012 r. pobrana przez skarżącego odprawa stała się świadczeniem nienależnym i powinna zostać przez niego zwrócona, gdyż odpadła podstawa jej wypłaty. Skoro zatem skarżący nie nabył prawa do odprawy, to nie może domagać się jej wypłacenia w związku z późniejszym zwolnieniem go ze służby w 2012 r.
Sąd I instancji zauważył, że zwolnienie to nastąpiło na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [..] z dnia 2 lipca 2012 r. Rozkaz ten został wydany, gdyż skarżący, zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, miał 7 dni na zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Termin ten rozpoczął bieg z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu II Wydział Karny z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II K 1656/10, tj. 14 kwietnia 2012 r., a upływał w dniu 21 kwietnia 2012 r. W terminie tym skarżący nie zgłosił jednak gotowości do podjęcia służby. Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego w [..] Wydział II Karny z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II K 202/10 skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 190 § 1 Kodeksu karnego. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt IV Ka 862/10 Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział IV Karny Odwoławczy utrzymał w mocy powyższy wyrok Sądu Rejonowego w [..] Wydział II Karny.
Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie nabył prawa do odprawy, zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe; 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. Natomiast w ust. 4 cytowanego przepisu ustawodawca zastrzegł, iż policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (a więc tak jak to miało miejsce w przypadku skarżącego) Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50% odprawy. Z treści tego przepisu wynika zatem, że w przypadku funkcjonariusza zwolnionego ze służby w związku z prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego jedynie Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może przyznać zwalnianemu funkcjonariuszowi fakultatywnie 50% odprawy. Ani jednak Główny Komendant Policji ani upoważniony przez niego przełożony nie przyznali skarżącemu odprawy, a zatem brak było podstaw do jej wypłacenia.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył L.W., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj.
1) art. 114 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji polegające na uznaniu, iż odprawa jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi w sytuacji reaktywacji stosunku służbowego policjanta na podstawie art. 42 ust. 7 w zw. z ust. 1 tego artykułu, podczas gdy żaden z przepisów ustawy o Policji nie stanowi o tym, iż otrzymana i wypłacona zwolnionemu policjantowi odprawa podlega zwrotowi w przypadku przywrócenia tego policjanta do służby.
Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotony wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 134 §1 i 135 P.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie z urzędu rażącego naruszenia przepisów postępowania skutkującego nieważnością decyzji, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., którego dopuścił się organ I instancji, poprzez rozstrzygniecie o żądaniu jakiego nie zgłosił na żadnym etapie postępowania administracyjnego ani sądowoadministracyjnego skarżący.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący od początku wszczynając postępowanie o wypłatę odprawy żądał uznania, iż wypłacona mu odprawa w związku ze zwolnieniem go ze służby w dniu 30 grudnia 2009 r., została przez KWP w Krakowie niesłusznie potrącona z przysługującymi L.W., a powstałymi na skutek reaktywowania stosunku pracy w kwietniu 2012 r. należnościami, o czym świadczy pismo skarżącego z dnia 6 stycznia 2013 r. oraz odwołanie od decyzji z dnia 8 kwietnia 2013 r. KPP w [..] oraz skarga do WSA w Krakowie. Natomiast organ zarówno I jak i II instancji zajął się rozstrzygnięciem prawa do przyznania odprawy skarżącemu w związku ze zwolnieniem go ze służby w Policji w dniu 22 kwietnia 2012 r. zamiast ustaleniem, czy odprawa wypłacona już L.W. była podstawnie potrącona z przysługującymi w czasie późniejszym skarżącemu należnościami. Zdaniem skarżącego rozpoznanie zarówno przez organ I instancji jak i Sad Administracyjny niezgłoszonego przez niego żądania stanowiło rażące naruszenie prawa i powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji organu I instancji, której istnienie powinien także wziąć pod uwagę z urzędu WSA w Krakowie jako, że nie był on związany granicami skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się słuszne.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 P.u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które w niej przytoczono, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się odprawy, którą zwrócił organowi w związku z reaktywowaniem stosunku służbowego – pismo z dnia 6 stycznia 2013r., oświadczenie z dnia 9 października 2012r. Odprawa ta została skarżącemu wypłacona w 2009r., a następnie w 2012r. potrącona z należności przysługujących skarżącemu po reaktywowaniu stosunku służbowego w 2012r. O tym jakiego rozstrzygnięcia oczekiwał skarżący świadczy treść jego pisma z dnia 14 lutego 2013r. skierowanego do Komendanta Powiatowego Policji w [..], treść odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [..] z dnia 8 kwietnia 2013r., w którym wskazuje na brak podstaw prawnych do zwrotu wypłaconej w 2009r. odprawy oraz treść pisma skarżącego nazwanego zażaleniem z dnia 23 czerwca 2013r. Znamienne w sprawie jest pismo skarżącego z dnia 14 lutego 2013r. skierowane do Komendanta Powiatowego Policji w [..] po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 22 kwietnia 2012r. W odpowiedzi ( pismo z dnia 14 lutego 2013r.) na zawiadomienie określające przedmiot postępowania skarżący wyraźnie wskazuje, że domaga się zwrotu należności z tytułu odprawy za zwolnienie na podstawie rozkazu nr. 599/09. Swoje żądanie skarżący ponownie artykułuje w piśmie z dnia 6 marca 2013r., w którym kategorycznie stwierdza, że żąda wypłaty niesłusznie zwróconej przez niego odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby w 2009r.
Pomimo, że skarżący wnosił o wypłatę zwróconej przez niego odprawy otrzymanej wskutek zwolnienia ze służby rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji nr. 599/09 zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji rozstrzyga inną sprawę, a mianowicie odmawia przyznania odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby rozkazem z dnia 2 lipca 2012r. nr. 307/2012.
Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Stosownie do treści wymienionego przepisu żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w miarę wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji.
W sytuacji wszczęcia postępowania na zasadzie skargowości (na żądanie strony), rodzaj sprawy i jego przedmiot określa treść zgłoszonego żądania. Wszczęte postępowanie administracyjne nie oznacza dowolności organu administracji publicznej i organ ten nie jest władny do zmiany tego żądania.
W postanowieniu z dnia 4 marca 2014r. II OW 157/13 LEX nr 1450940 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości, co do zakresu, czy przedmiotu żądania jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji.
W niniejszej sprawie treść żądania określająca przedmiot sprawy nie mogła budzić wątpliwości. Skarżący wielokrotnie informował organ o tym czego się domaga. Pomimo to organ będąc do tego nieuprawniony zmienił treść żądania i orzekł o odmowie przyznania odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby w 2012r, podczas gdy skarżący domagał się ponownej wypłaty odprawy jaką otrzymał wskutek zwolnienia w 2009r. i którą zwrócił organowi w 2012r.
Powyższej nieprawidłowości nie dostrzegł Sąd I instancji co uzasadnia procesowe zarzuty skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego w chwili obecnej jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedwczesny. Brak jest bowiem rozstrzygnięcia organu w przedmiocie wypłaty odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby w 2009r. którą skarżący zwrócił wobec reaktywowania stosunku służbowego w 2012r.
W takiej sytuacji organ zobowiązany jest rozpoznać wniosek skarżącego w tym przedmiocie i rozstrzygnąć o zasadności jego żądania.
Z tych względów uznając, że istota niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 203 pkt. 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło