I OSK 2069/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 841/11 w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 29 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z [...] października 2010 r., na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 204, poz. 2086) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. M. nie zezwolił na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr 91 do działki nr [...] położonej w miejscowości Kłomnice. Organ stwierdził, że działka o nr [...], stanowiąca własność J. M., przylega bezpośrednio do drogi krajowej nr 91. Działka nie jest zabudowana, stanowi użytek rolny IV kategorii oraz nie posiada zjazdu z drogi krajowej nr 91. Działki o nr [...] oraz [...] powstały na skutek podziału działki nr [...], która przed podziałem stanowiła wspólność ustawową T. i H. M. oraz posiadała dostęp do drogi krajowej za pośrednictwem zjazdu o charakterze indywidualnym. Podziału nieruchomości dokonano bez uregulowania sposobu dostępu do drogi publicznej każdej z wydzielonych działek. Po podziale zjazd pozostał na działce nr [...]. H. i T. M. darowali J. M. działkę nr [...], na której planuje on budowę domu jednorodzinnego. Zarządzeniem nr 80 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 18 grudnia 2008 r. w sprawie klas istniejących dróg krajowych, droga krajowa nr 91 na całej swej długości została zaliczona do dróg głównych ruchu przyspieszonego (droga klasy GP). Drogi tej klasy służą do prowadzenia ruchu tranzytowego oraz charakteryzują się występowaniem wysokich prędkości oraz dużym udziałem w strukturze rodzajowej ruchu pojazdów ciężkich (typu TIR). Natężenie ruchu na przedmiotowym odcinku DK - 91, zgodnie z Generalnym Pomiarem Ruchu z roku 2005 wynosiło około 6000 pojazdów na dobę (w tym około 500 pojazdów na dobę stanowiły pojazdy ciężkie). Z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i płynności ruchu należało ograniczyć ilość zjazdów do posesji przyległych, a ich obsługę komunikacyjną realizować poprzez istniejący układ lokalny. Organ stwierdził, że generalnie obowiązuje zakaz lokalizacji zjazdów z dróg klasy GP. Względy bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach krajowych przemawiają za lokalizowaniem nowych zjazdów tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma możliwości zapewnienia jakiegokolwiek innego dojazdu. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego jest naczelną zasadą działania zarządcy drogi. Organ podkreślił, że każdy nowy zjazd z drogi klasy GP, z uwagi na wysoką prędkość miarodajną oraz wysokie natężenie ruchu pojazdów, stanowi potencjalne źródło ciężkich w skutkach wypadków drogowych oraz zakłóceń płynności ruchu. Wskazał na wyrok z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1148/06, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażania zgody na wykonanie zjazdów z dróg publicznych i może wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu z jego własności. Prawo własności nie jest bowiem prawem absolutnym. Może ono doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Do takich norm prawnych należą miedzy innymi przepisy ustawy z dnia 21 marca o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy". Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz.430) "stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości". Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje sytuacja wyjątkowa, uzasadniająca zgodę na wykonanie dodatkowego zjazdu biorąc pod uwagę, że działka o nr [...] posiada możliwość obsługi komunikacyjnej za pośrednictwem zjazdu indywidualnego zlokalizowanego przy działce o nr [...] a obsługującego pierwotnie działkę nr [...]. Obsługa komunikacyjna działki o nr [...] powinna zatem odbywać się za pomocą istniejącego zjazdu z DK-91 po uzyskaniu służebności przejazdu lub ustanowionej drogi koniecznej na działce o nr [...]. J. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się wyrażenia zgody na wykonanie zjazdu na jego działkę. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2010 r.. W uzasadnieniu stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy trudno byłoby dopatrzyć się istnienia wyjątkowej sytuacji, przemawiającej za ewentualnym uwzględnieniem żądania J. M., zwłaszcza, że działka o nr [...] może mieć zapewniony dostęp do drogi krajowej nr 91 za pośrednictwem istniejącego zjazdu do działki sąsiedniej nr [...], w porozumieniu z jej właścicielami, a w przypadku ewentualnego braku takiego porozumienia, w wyniku ustanowienia na działce o nr [...] stosownej służebności gruntowej na rzecz działki o nr [...] (drogi koniecznej) w postępowaniu przed sądem powszechnym (art. 145 k.c.). Zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 102, poz. 651) za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych. Podobną definicję dostępu do drogi publicznej zawiera art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Ponadto organ stwierdził, że w przypadku udzielenia zezwolenia na lokalizację projektowanego zjazdu znajdowałby się on w bliskiej odległości od istniejącego zjazdu indywidualnego do działki o nr [...]. Powyższa lokalizacja stworzyłaby na omawianym odcinku drogi wzrost zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ograniczenie jego płynności. Jednocześnie organ wskazał, że jest dopuszczalne wykonanie wspólnego zjazdu usytuowanego na granicy działki o nr [...] i sąsiedniej działki o nr [...], należącej do T. i H. M.. Powyższe rozwiązanie umożliwiłoby dogodną wspólną obsługę komunikacyjną wymienionych działek nie zwiększając ilości zjazdów na przedmiotowym odcinku drogi krajowej nr 91, czyniąc w ten sposób zadość dyspozycji powołanego przepisu § 9 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Realizacja takiego rozwiązania wymagałaby wydania stosownej decyzji administracyjnej po uprzednim wystąpieniu właścicieli działki o nr [...] i o nr [...] ze wspólnym wnioskiem w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J. M. wskazał, że z przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika, że budowa zjazdu, a zatem połączenia drogi publicznej z nieruchomością położoną bezpośrednio przy drodze, wymaga uzyskania przez właściciela lub użytkownika nieruchomości zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji, na lokalizację zjazdu. Przepisy powyższej ustawy nie określają wprost przesłanek wyrażenia zgody na wykonanie zjazdu w określonym miejscu. Jednakże w art. 29 ust. 4 ustawodawca wskazał, że zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Wymogi te określone zostały w powołanym przez organ rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Jedną z podstawowych zasad - w odniesieniu do zjazdów z drogi - wymienia § 77 rozporządzenia, w myśl którego zjazd powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze oraz wymagań ruchu pieszych. Zjazdy nie mogą być wykonane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego (§ 113 rozporządzenia). W przekonaniu Sądu I instancji organ słusznie przyjął, że zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażania zgody na wykonanie zjazdów z dróg publicznych. Może wprawdzie negatywnie wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu z jego własności, jednak prawo własności może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Konstytucja RP w art. 21 i art. 64 gwarantuje obywatelom prawo własności i jego ochronę, jednak dopuszcza istnienie sytuacji, w których ochrona ta korzysta z ograniczeń w drodze ustawy, które nie naruszają istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Do takich norm prawnych należą między innymi przepisy ustawy o drogach publicznych oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Przepisy te nie gwarantują każdemu właścicielowi nieruchomości przylegającej do drogi publicznej bezpośredniego zjazdu na tę drogę, bowiem na drodze klasy GP zjazdy mogą być wykonane jedynie w sytuacjach określonych w § 9 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Wskazując na powyższe przepisy Sąd I instancji podkreślił, że wyrażenie zgody na wykonanie zjazdu przez właściwy organ administracji publicznej następuje w ramach uznania administracyjnego a granice tego uznania wyznacza między innymi art. 7 k.p.a., wskazując na interes społeczny i słuszny interes obywatela. Z faktu graniczenia przedmiotowej nieruchomości z drogą krajową nr 91 nie można wywodzić konieczności zapewnienia jej dostępu do tej drogi publicznej poprzez odrębny, bezpośredni zjazd. Pojęcie dostępu do drogi zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717), w świetle którego dostęp do drogi publicznej to bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Analogicznie zdefiniowane jest pojęcie dostępu do drogi publicznej w art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 261, poz. 2603). Względy bezpieczeństwa ruchu drogowego przemawiają za lokalizowaniem zjazdów z dróg krajowych tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma możliwości zapewnienia jakiegokolwiek innego dojazdu do działki oraz niemożliwe jest ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomościach sąsiednich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2438/00). W przekonaniu Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie trudno dopatrzeć się istnienia wyjątkowej sytuacji, przemawiającej za ewentualnym uwzględnieniem żądania strony, ze względu na okoliczność, że przedmiotowa działka o nr [...] posiada możliwość dostępu do drogi publicznej. Może mieć bowiem zapewniony dostęp do drogi publicznej za pośrednictwem istniejącego zjazdu do działki sąsiedniej nr [...], i dalej poprzez jej fragment do działki o nr [...], w porozumieniu z jej właścicielami, a w przypadku ewentualnego braku takiego porozumienia w wyniku ustanowienia (na wniosek strony postępowania) na działce o nr [...], na rzecz działki o nr [...] stosownej służebności gruntowej (drogi koniecznej) w postępowaniu przed sądem powszechnym (art. 145 k.c.). Sąd I instancji podkreślił, że organ wskazał także na możliwość wykonania wspólnego zjazdu usytuowanego na granicy działki J. M. tj. działki o nr [...], jak również działki sąsiedniej o nr [...] należącej do T. i H. M., Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżona decyzja zapadła po rozważeniu całości materiału dowodowego sprawy z punktu widzenia dostępności przedmiotowej działki do drogi publicznej i bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stanowisko organu, że udzielenie zgody na lokalizacje zjazdu zmniejszyłoby bezpieczeństwo w ruchu drogowym na drodze nr 91 nie jest dowolne i mieści się w granicach uznania administracyjnego, a co za tym idzie istnieją podstawy faktyczne i prawne do odmowy udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu. Ponadto w niniejszej sprawie nie występują żadne nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem wniosku skarżącego, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 3. rozporządzenia. Do takich okoliczności nie należą kwestie, na które wskazuje skarżący w treści skargi, jak istnienie w pobliżu działki o nr [...] bezpośrednich zjazdów z drogi krajowej nr 91 do sąsiednich nieruchomości. Organ administracji publicznej rozpatruje bowiem każdą sprawę indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnego natężenia ruchu, istniejących możliwość dostępu działki do drogi publicznej oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji, na wniosek skarżącego, przeprowadził oględziny w terenie, przy udziale pracowników organu i skarżącego, potwierdzone protokołem z dnia 26 listopada 2010 r. Przyjął Sąd I instancji, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo podjął czynności proceduralne w celu zebrania pełnego materiału dowodowego i na ich podstawie poczynił właściwe ustalenia, wskazując, które z okoliczności zostały udowodnione. Tym samym poczynił ustalenia, które wyjaśniły rzeczywisty stan sprawy i prawidłowo do nich zastosował przepisy prawa materialnego. Nie naruszył, więc przepisów prawa o postępowaniu, a w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. M., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a w przypadku nie podzielenia przez Sąd zarzutu skarżącego w przedmiocie uchybień procesowych Sądu I instancji uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty. Skarżący zawarł w skardze także wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o opłatę skarbową uiszczoną od pełnomocnictwa. Skarga została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do stanowiska skarżącego wyrażonego w pismach, w tym do zarzutów przedstawionych w skardze. Skarga zawiera także zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, przy czym skarżący kasacyjnie wskazuje na art. 32 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego pominięcie w podstawie rozstrzygnięcia, art. 29 ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez przyjęcie, że odmowa wydania zezwolenia mieści się w granicach uznania administracyjnego oraz art. 77 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie przez przyjęcie, że zjazd indywidualny byłby wykonany w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z istniejącego stanu faktycznego w żaden sposób nie można wyprowadzić wniosku, że u podstaw odmowy wydania zezwolenia leżą warunki techniczne, którym odpowiadać muszą drogi publiczne ani też, że zjazd z drogi do nieruchomości skarżącego naruszałby przepisy bezpieczeństwa na drogach. J. M. ubiega się o zezwolenie na indywidualny zjazd z drogi krajowej 91 przy ulicy Częstochowskiej w miejscowości Kłomnice. Mieszkańcy tej ulicy zarówno po jej lewej, jak i po jej prawej stronie mają zjazdy indywidualne w liczbie około 170. Niezrozumiałe jest zatem dlaczego organ administracji odmówił zezwolenia skarżącemu. Swoboda uznania administracyjnego doprowadziła do sytuacji naruszającej art. 32 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji RP statuującego zasadę równości obywateli wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem sprawa podlegała rozpoznaniu w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice te sprowadzały się do zarzutów dotyczących zarówno obrazy prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na obydwu podstawach ustawowych w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (zob. B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. II, Zakamycze 2006, s. 425 i powołane tam orzeczenia). Precyzując zarzut naruszenia prawa procesowego wskazano w skardze kasacyjnej na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do stanowiska skarżącego wyrażonego w pismach, w tym do zarzutów przedstawionych w skardze. Skarżący nie sprecyzował jednocześnie jakich kwestii dotyczyły powyższe zarzuty, oraz jaki to miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie zostało to także wyjaśnione w uzasadnieniu skargi. W tym miejscu należy przypomnieć, że zarzut naruszenia art. art. 141 § 4 p.p.s.a. może być uwzględniony jedynie w przypadku wykazania przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc że gdyby Sąd pierwszej instancji dostrzegł określoną kwestię, jego rozstrzygnięcie mogłoby być inne od kontrolowanego. W przedmiotowej sprawie, wobec braku uzasadnienia zarzutu taka sytuacja nie występuje. Także zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w pierwszej kolejności podniósł zarzut pominięcia w podstawie rozstrzygnięcia przepisu art. 32 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i maja prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zarzut ren postawiony został w kontekście wskazanej przez skarżącego kasacyjnie okoliczności, że. mieszkańcy ulicy Częstochowskiej w miejscowości Kłomnice zarówno po jej lewej, jak i po jej prawej stronie mają zjazdy indywidualne w liczbie około 170, niezrozumiałe jest zatem dlaczego organ administracji odmówił zezwolenia skarżącemu. Zarzut ten jest niezasadny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że organ administracji publicznej rozpatruje każdą sprawę indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnego natężenia ruchu, istniejących możliwość dostępu działki do drogi publicznej oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego. W taki sposób rozpoznana została sprawa skarżącego kasacyjnie, co nie narusza wskazanego przepisu Konstytucji.. Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 77 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 maja 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie polegające na przyjęciu, że usytuowanie zjazdu stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego nie precyzując na czym to zagrożenie może polegać – należy uznać go za nietrafny. W tym miejscu wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej błędnie wskazał pkt 4 § 9 ust. 1 rozporządzenia zamiast pkt 3, który odnosi się do drogi krajowej klasy GP (droga główna ruchu przyspieszonego). Nieprawidłowo także wskazano na art. 77 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 maja 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w sytuacji, gdy powyższe rozporządzenie zawiera jedynie paragrafy. Należy w pełni podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażania zgody na wykonanie zjazdów z dróg publicznych. Stosownie do art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Przepisy tej ustawy nie określają przesłanek, od których zależy udzielenie zgody przez zarządcę drogi. Wspomniane w art. 29 ust. 4 ustawy "warunki techniczne" określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 maja 1999 r. Jedną z głównych zasad wyrażoną w § 9 ust 1 rozporządzenia jest, że zjazd z drogi powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze. Natomiast z przepisu § 9 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że na drodze klasy GP (jaką jest droga krajowa nr 91) zjazdy mogą być stosowane wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu nie jest uzasadnione lub możliwe wykonanie lub wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości. Wskazać również należy, że natężenie ruchu na drodze krajowej nr 91 jest bardzo duże i ma tendencję do wzrostu, a im większy ruch na drodze tym ograniczenie płynności tego ruchu i prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku lub kolizji przy skręcaniu pojazdu z drogi na zjazd i ze zjazdu na drogę jest większe. Dlatego własciwa jest ocena Sądu I instancji, że ustalenia organu, iż urządzenie dodatkowego zjazdu z drogi ograniczyłyby płynność ruchu i stanowiłyby kolejne źródło kolizji w szczególności w sytuacji zorganizowanego już zjazdu na sąsiedniej nieruchomości jest prawidłowe. W zaskarżonym wyroku prawidłowo także uznano, że w rozpoznawanej sprawie działka o nr [...] może mieć zapewniony dostęp do drogi krajowej nr 91 za pośrednictwem istniejącego zjazdu do działki sąsiedniej nr [...], i dalej poprzez jej fragment do działki o nr [...] lub poprzez wykonanie wspólnego zjazdu usytuowanego na granicy działki o nr [...] i działki sąsiedniej o nr [...] należącej do T. i H. M., . W toku postępowania skarżący nie wskazał na żadne dodatkowe okoliczności, związane niemożliwością uzyskania takiego rozwiązania, a zatem uznać należy, że w sprawie nie występuje sytuacja wyjątkowa, o jakiej mowa w § 9 ust. 1 pkt 3. rozporządzenia. Z powyższych względów uznać należy, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył powołanych przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a zatem skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej.