I OSK 2093/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-13
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Joanna Runge-Lissowska, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru prawidłowo stwierdził nieważność decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, nie ustalając wszystkich potencjalnych następców prawnych pierwotnego inwestora, w sytuacji gdy kluczowa umowa dotycząca przeniesienia przedsiębiorstwa została zawarta przed faktycznym wybudowaniem linii elektroenergetycznej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na założeniu, że linia elektroenergetyczna mogła być przedmiotem wkładu niepieniężnego w momencie zawarcia umowy przeniesienia przedsiębiorstwa, skoro linia ta wówczas nie istniała. W związku z tym, organ nadzoru nie naruszył przepisów postępowania, a ustalanie potencjalnych następców prawnych w oparciu o tę umowę było zbędne. Sąd uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2003 r. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na potrzeby budowy linii elektroenergetycznej. Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że obszar ograniczenia nie został precyzyjnie określony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra, uznając, że organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania, w szczególności potencjalnych następców prawnych pierwotnego inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że Sąd pierwszej instancji błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na nieudowodnionej okoliczności istnienia linii elektroenergetycznej w dacie kluczowej umowy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 131/15 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) zasądza od [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz M. K. kwotę 447 (czterysta czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 131/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji: uchylił zaskarżoną decyzję.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wójt Gminy M. decyzją z [...] czerwca 2002 r., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej 110 kV do stacji 110/15 kV [...] w K. przewidzianej do realizacji na terenie gminy M. w obrębie geodezyjnym wsi S. na terenie działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. W związku z wnioskiem inwestora - Zakładu Energetycznego [...] S.A., Starosta P. decyzją z [...] czerwca 2003 r., orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej we wsi S., gmina M., oznaczonej jako działka nr [...], poprzez zezwolenie Zakładowi Energetycznemu [...] S.A. na przeprowadzenie przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej. Wojewoda M. decyzją z [...] lipca 2003 r., po rozpoznaniu odwołania A. C., utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty P. z [...] czerwca 2003 r. Umową darowizny z 4 marca 2008 r. J. C. i A. C. darowali M. K. działkę nr ewidencyjny [...] o pow. 5,5800 ha. Pismem z 26 lipca 2013 r. M. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podniosła, że błędnie określono w decyzji zakres ograniczenia prawa własności działki nr [...], poprzez zezwolenie na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej 110 kV na terenie całej nieruchomości, a nie na ściśle oznaczonej części. Wskazała, że następcą prawnym Zakładu Energetycznego [...] S.A. jest [...] S.A. z siedzibą w W.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] listopada 2013 r., stwierdził nieważność decyzji Wojewody M. z [...] lipca 2003 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r.
[...] S.A. z siedzibą w R. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2003 r. Podniosła, iż organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia stron postępowania, tj. pominął w postępowaniu [...] S.A. - następcę prawnego Zakładu Energetycznego [...] S.A., o którym mowa w decyzji Starosty P. z [...] czerwca 2003 r. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie dowodów, na których organ oparł się ustalając, iż w decyzjach podlegających unieważnieniu nie zawarto wskazania powierzchni podlegającej ograniczeniu w użytkowaniu.
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że zarówno Starosta P. w decyzji z [...] czerwca 2003 r. jak również Wojewoda M. w decyzji z [...] lipca 2003 r., nie określili obszaru na jakim został ograniczony sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, wskazując w tym zakresie całość działki nr [...]. W związku z powyższym należało na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzić nieważność decyzji Wojewody M. wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty P. wobec rażącego naruszenia art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej u.g.n. Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podniósł, że z odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że następcą prawnym Zakładu Energetycznego [...] S.A., który uzyskał zezwolenie na przeprowadzenie przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, służących do przesyłania energii elektrycznej do stacji elektroenergetycznej 110/15 kV [...] na działce nr [...], jest [...] S.A. Wyjaśnił, że dnia 9 września 2008 r. dokonano do rejestru KRS wpisu zmiany nazwy spółki zmieniając nazwę z ZE [...] SA na [...] Zakład Energetyczny [...] S.A. W dniu 31 sierpnia 2010 r. nastąpiło połączenie spółek: [...] S.A. z siedzibą w R. (spółka przejmująca) ze spółkami: [...] Łódzki Zakład Energetyczny S.A. z siedzibą w Ł., [...] Zakład Energetyczny B. S.A. z siedzibą w B., PGE Zakład Energetyczny [...] S.A. z siedzibą w W., Zakłady Energetyczne Okręgu [...] S.A. z siedzibą w S. - K., [...] Zakłady Energetyczne S.A., [...] Korporacja Energetyczna S.A. z siedzibą w Z., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (spółki przejmowane). Połączenie to nastąpiło w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Połączenie spółki [...] S.A. z [...] Zakład Energetyczny [...] S.A. spowodowało, iż spółka [...] Zakład Energetyczny [...] S.A. z siedzibą w W. utraciła osobowość prawną 1 września 2010 r. i stała się oddziałem spółki [...] S.A. z siedzibą w R. o nazwie [...] S.A. Oddział z siedzibą w W.
Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju [...] S.A. złożyła skargę zarzucając: nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia stron postępowania; naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, iż decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości powinna precyzyjnie określać obszar nieruchomości, na którym następuje ograniczenie, podczas gdy z art. 124 ust. 1 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji z [...] czerwca 2003 r., obowiązek taki nie wynika, a określenie strefy ograniczenia następowało poprzez odniesienie się do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz załącznika mapowego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie jest jedynym następcą prawnym po Zakładzie Energetycznym [...] SA. Decyzja objęta postępowaniem o stwierdzenie nieważności wydana została na wniosek Zakładu Energetycznego [...] S.A. W dniu 30 czerwca 2007 r. zawarta została umowa przeniesienia przedsiębiorstwa spółki Zakład Energetyczny [...] Spółka Akcyjna na spółkę ZE [...] Spółka z o.o. w W., mocą której przedsiębiorstwo spółki Zakład Energetyczny [...] Spółka Akcyjna stało się przedmiotem wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w spółce ZE [...] Spółka z o. o. Działalność w zakresie dystrybucji i dostawy energii elektrycznej kontynuowana była przez ZE [...] Sp. z o.o. Spółka ZE [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. zmieniła nazwę na [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Następnie 31 sierpnia 2010 r. spółka [...] Spółka z o.o. została połączona w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych poprzez przejęcie jej przedsiębiorstwa przez spółkę [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w L. Zdaniem skarżącej, z uwagi na powyższe, organy powinny ustalić, czy decyzje administracyjne wchodziły w skład przedsiębiorstwa stanowiącego aport do spółki i czy w związku z tym przeszły na ZE [...] Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jest uzasadniona. Sąd ten wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym, w którym organ kontrolował wydane poprzednio na gruncie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzje ograniczające uprawnienia właściciela w związku z realizacją inwestycji celu publicznego. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowił, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stronami postępowania zakończonego sporną decyzją był inwestor tj. Zakład Energetyczny [...] S.A. oraz właściciele obciążanej nieruchomości. Inwestycja dotyczyła przeprowadzenia przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej, a w celu wykonania tego zamierzenia niezbędne było umożliwienie wykonawcy wejścia i wykonania tych przewodów. Przewody te zatem, co nie było kwestionowane w toku postępowania, znajdują się w przestrzeni nad działką uczestniczki.
Sąd I instancji powołał się na treść art. 49 § 1 k.c., zgodnie z którym urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Przy takiej definicji podmiotu, który jest właścicielem przewodów linii elektroenergetycznej, zasadniczego znaczenia nabiera ustalenie, jaki podmiot prawa energetycznego jest obecnie właścicielem owych linii, do zamontowania których konieczne było ograniczenie praw właścicielskich do działki nr [...]. Podmiot ten bowiem ma interes prawny, aby brać udział w postępowaniu, które dotyczy realizacji tej linii. Oznacza to, że stroną postępowania są nie tylko podmioty, które brały udział w tamtym postępowaniu lub ich następcy prawni, lecz także ewentualne inne podmioty, które wykażą, że posiadają swój indywidualny interes prawny wynikający z normy prawa materialnego, w tym pozostają właścicielami owych linii. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zatem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. W niniejszej sprawie spór dotyczy ustalenia prawidłowo następcy prawnego Zakładu Energetycznego [...] S.A. i w konsekwencji jednej ze stron postępowania oraz jednocześnie adresata decyzji. Wskutek bowiem stwierdzenia nieważności decyzji zostają uszczuplone prawa, które wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzorczym decyzja nadawała adresatowi. Nie jest to zatem klasyczna sytuacja procesowa, kiedy to inna strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji z racji tego, że stroną powinien być także inny podmiot, co wypełniałoby dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. czyli stanowiłoby podstawę wznowieniową. Tę zaś podstawę wznowieniową organ administracji, jak i sąd administracyjny, może jedynie uwzględnić na wniosek podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu.
Sąd I instancji podał, że w niniejszej sprawie skarżący, który został uznany za stronę twierdzi, że nie on ma interes prawny, aby brać udział w tym postępowaniu i być adresatem decyzji, lecz odrębny podmiot tj. [...] S.A. Kwestionowana decyzja została wydana na wniosek Zakładu Energetycznego [...] S.A. i ta spółka była adresatem wynikających z decyzji praw i obowiązków. Postępowanie zatem, w którym dokonywana jest ocena ważności decyzji administracyjnej skierowanej do Zakładu Energetycznego, na mocy której nabył on uprawnienia do założenia przewodów elektrycznych powinno toczyć się przede wszystkim z udziałem podmiotu, który nabył uprawnienia do owych przewodów. Nadto, stroną postępowania nieważnościowego powinien być także ten podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną w trybie zwykłym. Skoro jednak skutkiem decyzji z 2003r. była realizacja linii elektroenergetycznej, adresatem decyzji stwierdzającej jej nieważność lub odmawiającej stwierdzenia nieważności winna być także poza właścicielką nieruchomości (obecnie M. K.) także spółka, która nabyła uprawnienia decyzją z 2003 r. W tej sytuacji zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bowiem organ przed jej wydaniem nie ustalił czy napowietrzna linia elektroenergetyczna, o której mowa w wymienionych decyzjach weszła w skład wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w ZE [...] sp. z o.o. Powyższe uchybienie uniemożliwiło prawidłowe ustalenie kręgu adresatów decyzji oraz stron niniejszego postępowania.
Zdaniem Sądu I instancji w zaskarżonej decyzji organ nie przeanalizował znajdującej się w aktach administracyjnych umowy zawartej 30 czerwca 2007 r., w formie aktu notarialnego, pomiędzy Zakładem Energetycznym [...] S.A. z siedzibą w W. a ZE [...] Sp. z o.o. Z treści tego aktu wynika natomiast, że Zakład Energetyczny [...] S.A. przeniosła wkład niepieniężny na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w Spółce ZE [...] sp. z o.o., posiadane przez nią przedsiębiorstwo przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej związanej ze świadczeniem usług dystrybucji energii elektrycznej i wykonywaniem zadań operatora systemu dystrybucyjnego, na które składają się m.in.: zgodnie z § 1 pkt 1 f budynki, budowle oraz ruchomy majątek sieciowy obejmujący w szczególności urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej w rozumieniu art. 49 k.c., wyszczególnione w załączniku nr 3 do aktu, w tym nakłady budowlane poczynione w tym zakresie ("Ruchomy majątek sieciowy"). Akt ten został zawarty w 2007 r., nie można więc wykluczyć, że obejmował swoją regulacją przewody napowietrzne przechodzące nad działką uczestniczki M. K. i przewody te wchodząc w skład wniesionego aportem przedsiębiorstwa weszły w skład majątku ZE [...] sp. z o.o., co w konsekwencji oznaczałoby, że ZE [...] sp. z o.o. jest jej właścicielem i tym samym adresatem decyzji administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności niniejszego postępowania. Aby zweryfikować czy ZE [...] sp. z o.o. (jego następca prawny) jest stroną niniejszego postępowania, konieczne jest ustalenie, czy została ona wymieniona w załącznikach do aktu notarialnego jako wkład niepieniężny na podwyższenie kapitału. Dopiero po zbadaniu, czy napowietrzna linia elektroenergetyczna, znajdująca się na działce nr [...], weszła w skład wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w ZE [...] sp. z o.o. będzie możliwe ustalenie, czy następca prawny ZE [...] sp. z o.o. jest stroną niniejszego postępowania i w konsekwencji adresatem decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
W ocenie Sądu nie może zostać uznana za zgodną z prawem sytuacja procesowa kiedy to podmiot, który jest właścicielem linii elektroenergetycznej nie bierze udziału w postępowaniu, które dotyczy decyzji administracyjnej dotyczącej realizacji owej linii. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. dotyczy co prawda wykonania jednorazowego działania w postaci szeregu czynności mających na celu przeprowadzenie linii, jednak skutki tego działania powodują stały efekt w postaci istnienia napowietrznej linii nad działką uczestniczki, z której korzysta konkretne przedsiębiorstwo energetyczne. Zaniechanie przez organ ustalenia powyższej okoliczności stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 10 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem Minister Infrastruktury i Rozwoju powinien wyjaśnić, czy napowietrzna linia elektroenergetyczna, przebiegająca przez działkę nr [...], weszła w skład wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w ZE [...] sp. z o.o. W tym celu powinien zbadać treść załącznika nr 3 do umowy z 30 czerwca 2007 r., z którego będzie wynikać, czy przedmiotowa linia elektroenergetyczna została w wniesiona jako aport. W przypadku ustalenia, że linia ta weszła w skład przedsiębiorstwa ZE [...] sp. z o.o., a obecnie [...] S.A. winien uchylić decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2013 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania celem zapewnienia udziału stronie, która jest właścicielem przedmiotowej linii napowietrznej i ewentualnym adresatem decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
W skardze kasacyjnej M. K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na uwzględnieniu skargi [...] S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r., w sytuacji, w której ww. decyzja organu nadzorczego nie naruszała art. 7 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a.; tj. błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że Minister Infrastruktury i Rozwoju niesłusznie zaniechał ustalenia czy podmiot niebędący właścicielem linii elektroenergetycznej powinien brać udział w postępowaniu dotyczącym decyzji administracyjnej związanej z realizacją owej linii; naruszenie art. 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 151 p.p.s.a., pomijając fakt, że decyzja wydana przez organ nadzorczy zawierała obszerne uzasadnienie faktyczne, w szczególności wskazywała ustalenie stron postępowania.
Wskazując na przytoczone podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie od [...] S.A. z siedzibą w R. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że nie jest prawdą jakoby przedmiotowa linia elektroenergetyczna 110 kV była przedmiotem umowy 30 czerwca 2007 r. dot. przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa jako wkładu niepieniężnego na pokrycie kapitału zakładowego z Zakładu Energetycznego [...] S.A. na ZE [....] Sp. z o.o. Wynika to z faktu nieistnienia tej linii elektroenergetycznej na gruncie skarżącej w dacie zawarcia ww. umowy. Linia ta nie mogła być zatem wymieniona w załączniku nr 3 określającego skład majątku, o którym mowa w § 1 pkt 1 f wyżej powołanej umowy. Załącznika tego nie przedstawiły jako dowodu w sprawie ani [...] S.A. ani też [...] S.A. jako potencjalny uczestnik, w toku całego postępowania. Nadto należy zauważyć, że żadna ze stron postępowania nigdy nie podnosiła faktu istnienia przewodów linii 110 kV nad działką nr [...] w S. Nie jest więc prawdziwą teza Sądu, że "Przewody te zatem, co nie było kwestionowane w toku postępowania, znajdują się w przestrzeni nad działką uczestniczki". Sąd I instancji doszedł do wniosku, który nie ma oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, okazała się zasadna.
Przedmiotowa sprawa dotyczyła oceny legalności zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2013 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2003 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2003 r. orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej we wsi S., gmina M. oznaczonej jako działka nr [...] poprzez zezwolenie Zakładowi Energetycznemu [...] S.A. na przeprowadzenie przewodów napowietrznej dwutorowej linii energetycznej 110 kV. W motywach swego rozstrzygnięcia organ uznał, że kwestionowana w trybie nieważnościowym decyzja była dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarżąca kasacyjnie trafnie zarzuca Sądowi I instancji błędną kontrolę zaskarżonego decyzji nadzorczej, bowiem Sąd pierwszej oparł swoje rozstrzygnięcie się na okoliczności, która nie znajduje oparcia w aktach kontrolowanej sprawy. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji przedmiotem rozważań uczynił ocenę prawidłowości określenia stron postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W stanie faktycznym Sąd ten przyjął, że z umowy zawartej w dniu 30 czerwca 2007 r. w formie aktu notarialnego zawartej pomiędzy Zakładem Energetycznym [...] S.A. z siedzibą w W. a ZE [...] Sp. z o.o., wynika, że Zakład Energetyczny [...] S.A. przeniósł wkład niepieniężny (ruchomy majątek sieciowy) na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego ZE [...] Sp. z o.o.. Wobec tego, zdaniem Sąd pierwszej instancji, organ nadzoru powinien zbadać, czy w skład tego wkładu niepieniężnego wchodziła linia przesyłowa znajdująca się nad działką M. K. Pozytywny wynik tego badania mógłby doprowadzić do uznania za stronę postępowania następcę prawnego ZE [...] Sp. z o.o. Wówczas to ten podmiot powinien być adresatem decyzji administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ograniczeniu sposobu użytkowania nieruchomości należącej obecnie do M. K.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim stanowiskiem Sądu nie sposób się zgodzić, bowiem w toku postępowania żadna ze stron nie twierdziła że projektowana linia przesyłowa na dzień zawarcia wyżej wskazanej umowy z dnia 30 czerwca 2007 r. została wybudowana. Nieoparte na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy jest twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że owa napowietrzna linia przesyłowe może wchodzić w skład wkładu niepieniężnego, skoro wówczas linia przesyłowa nad nieruchomością skarżącej kasacyjnie nie istniała. Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że linia przesyłowa nad jej nieruchomością w dacie podpisania wskazanej umowy nie istniała i nie mogła wejść w skład wniesionego aportu. Okoliczności tej nie przeczy [...] SA.
W konsekwencji, skoro projektowana linia przesyłowa, w związku z którą wydano decyzje, które były przedmiotem stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie, nie istniała w dacie podpisania wskazanej umowy, to nietrafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji wedle, którego ta nieistniejąca linia mogłaby być przedmiotem wkładu niepieniężnego na pokrycie podwyższonego kapitału zakładowego w Spółce ZE [...] sp. z o.o. W rezultacie nieuzasadnione są przypuszczenia Sądu pierwszej instancji, że następcy prawnemu ZE [...] sp. z o.o. jako właścicielowi przedmiotowej linii przesyłowej, mógłby przysługiwać przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Zbędne jest zatem prowadzenie przez organ nadzoru jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.
W tych okolicznościach zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ organ nadzoru nie naruszył wskazanych przepisów postępowania administracyjnego. Taka sytuacja czyni przedwczesnym odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 151 p.p.s.a. tj. że nie oddalił skargi.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji zajmie stanowisko w sprawie, szczególnie co do zarzutów podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 tej ustawy. Stosownie do treści art. 203 pkt 2 p.p.s.a. stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Dlatego zasądzono od skarżącej w pierwszej instancji spółki na rzecz skarżącej kasacyjnie poniesione przez nią koszty postępowania kasacyjnego, na które składały się wpis od skargi kasacyjnej, wynagrodzenie radcy prawnego i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło