I OSK 2148/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-12
Skład orzekający: Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka X S.A., będąca zarządcą narodowej sieci kolejowej i której wkładem niepieniężnym zostały wniesione linie kolejowe, ma interes prawny do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości, na których usytuowana jest infrastruktura kolejowa?Ratio decidendi
Spółka X S.A. posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, ponieważ jest zarządcą narodowej sieci kolejowej, a jej działalność w tym zakresie nie może być zlecona innym podmiotom. Ponadto, wkładem niepieniężnym wniesionym do X S.A. z przedsiębiorstwa Y S.A. były linie kolejowe, a prawa rzeczowe do nieruchomości, na których linie te są położone, muszą nadal przysługiwać Y S.A. dla dalszego korzystania z nich przez X S.A. Nieruchomości te są funkcjonalnie i fizycznie powiązane z linią kolejową, a ich nabycie przez gminę wpłynęłoby na władztwo X S.A. nad urządzeniami kolejowymi i stan majątku.Stan faktyczny
Spółka X S.A. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości. X S.A. argumentowała, że posiada interes prawny do udziału w postępowaniu ze względu na swoją rolę jako zarządcy narodowej sieci kolejowej i fakt, że linie kolejowe zostały jej wniesione jako wkład niepieniężny.Rozstrzygnięcie
Dopuszczono X S.A. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku X S.A. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Y S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 115/14 w sprawie ze skarg: Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej i Y S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości postanawia dopuścić X S.A. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg: Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej i Y S.A. z siedzibą w [...], wyrokiem z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 115/14 na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości, oddalił skargi.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyły Y S. A. z siedzibą w [...].
Wnioskiem z dnia 6 marca 2018 r. X S.A. (dalej wnioskodawca bądź Spółka) na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa), wniosły o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że X S.A. będąc zarządcą narodowej sieci kolejowej, są obowiązane do realizacji zadań wymienionych w ustawie o transporcie kolejowym. Zadania z zakresu udostępniania dróg kolejowych, świadczenia usług z tym związanych i pobierania z tego tytułu opłat nie mogą zostać zlecone innym podmiotom.
Wnioskodawca wskazał, że stacja [...], w chwili obecnej jest stacja czołową, początkową dla linii kolejowej nr [...] [...] - [...], która jest linią magistralną pierwszorzędną, dwutorową, zelektryfikowaną, o znaczeniu państwowym. Na odcinku pomiędzy [...] a [...] linia stanowi fragment międzynarodowego korytarza [...] ([...] - [...] - [...] - [...]). Linia kolejowa nr [...], jest linią o znaczeniu państwowym, wymienioną w rozporządzeniu Rady Ministrów z 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym określającym wykaz linii kolejowych mających znaczenie państwowe ze względów gospodarczych, społecznych, obronnych lub ekologicznych.
Wnioskodawca podkreślił, że interes prawny Spółki wynika również z art. 17 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Y, który stanowi podstawę do wniesienia do X S.A. wkładów niepieniężnych, wyodrębnionych z przedsiębiorstwa Y S.A., niezbędnych do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi. Jak wskazano we wniosku, dla dalszego korzystania przez X S.A. z wniesionych wkładów w postaci linii kolejowych, prawa rzeczowe do nieruchomości gruntowych, na których linie te są położone, muszą przysługiwać wciąż Y S.A. Przyznanie prawa własności tych nieruchomości jednostce samorządu terytorialnego pozbawi w konsekwencji skuteczności dokonane czynności oraz bezpośrednio wpłynie na władztwo X S.A. nad urządzeniami wchodzącymi w skład linii kolejowych, jak i na stan majątku, co nie daje się pogodzić z zasadą pewności obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 33 § 2 ppsa udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że za udziałem X S.A. w przedmiotowym postępowaniu przemawia argumentacja przedstawiona we wniosku. X S.A. posiada interes do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Krajowej komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...], obręb [...] w [...], na których usytuowany jest dworzec kolejowy [...] wraz z infrastrukturą kolejową. Słusznie wnioskodawca wskazuje, że X S.A. będąc zarządcą narodowej sieci kolejowej, są zobowiązane do realizacji zadań wymienionych w ustawie o transporcie kolejowym. Zaś zadania te nie mogą zostać zlecone innym podmiotom.
Istotnym w sprawie jest również fakt wniesienia do X S.A. wkładów niepieniężnych, wyodrębnionych z przedsiębiorstwa Y S.A., niezbędnych do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi (art. 15 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Linie Kolejowe" - Dz. U. z 2017 r., poz. 680, zm. poz. 1529). Jak wskazano we wniosku dla dalszego korzystania przez X S.A. z wniesionych wkładów w postaci linii kolejowych, prawa rzeczowe do nieruchomości gruntowych, na których linie te są położone, muszą przysługiwać wciąż Y S.A. Niewątpliwie znajdujące się na spornych działkach elementy infrastruktury kolejowej są funkcjonalnie i fizycznie powiązane z linią kolejową, a ich demontaż w istotny sposób wpłynie na prowadzenie ruchu kolejowego.
W sprawie o sygn. akt I OPS 5/17 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wniosek X S.A. i na podstawie art. 33 § 2 ppsa dopuścił Spółkę do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło