I OSK 2164/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-02

Skład orzekający: Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na etapie postępowania kasacyjnego, uzasadniony potrzebą uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, może zostać uwzględniony, jeśli kwestia legitymacji skarżącego do zainicjowania postępowania administracyjnego była już przedmiotem oceny organów administracji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zawieszenie postępowania, uznając, że sąd administracyjny bada jedynie legalność działań organów, a nie prowadzi ustaleń faktycznych. Kwestia legitymacji skarżącego do zainicjowania postępowania administracyjnego należała do oceny organów administracji i powinna być wykazana na etapie postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
M. V. wniosła o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1956 r. o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że skarżąca nie wykazała następstwa prawnego po osobach wskazanych w orzeczeniu jako właściciele. WSA oddalił skargę. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po swoich przodkach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zawieszenie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. V. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej M. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 375/16 w sprawie ze skargi M. V. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [....] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek o zawieszenie postępowania. Wnioskiem z [...] lipca 2005 r. (sprecyzowanym pismem z dnia [...] lutego 2010 r.) M. V. wystąpiła do Wojewody M. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r., znak: [...]o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości Ł., w części dotyczącej M. G.i E. P. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [....], Wojewoda M. umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [....] października 1956 r., znak: [...] w części dotyczącej M. G. i E. P. Na skutek złożonego przez M. V. odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [....] lutego 2016 r. nr [....], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż w niniejszym przypadku istniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż wprawdzie wnioskodawczyni udowodniła w postępowaniu przed organem I instancji następstwo prawne po E. P. oraz M. P .z d. G. ale w orzeczeniu z dnia [....] października 1956 r., to nie te osoby zostały wymienione jako właściciele przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. Nie miał przy tym znaczenia, zdaniem organu fakt, że w pkt 1 ppkt 38 ww. orzeczenia został wymieniony M. G. (dziadek wnioskodawczyni). Rozpatrywany w przedmiotowym postępowaniu wniosek M. V. dotyczył, jak wyżej wskazano bowiem E. i M. P., a zatem nie można było stwierdzić, iż objęte wnioskiem orzeczenie stanowiło faktyczną podstawę przejęcia nieruchomości należących do E. i M. P. Ostatecznie organ podniósł, że M. V., jako następca prawny byłych właścicieli nieruchomości w Ł., będzie miała interes prawny do występowania w sprawie dotyczącej nacjonalizacji gruntów w Ł., jeśli okaże się, że nieruchomości należące do jej poprzedników prawnych zostały przejęte na własność Skarbu Państwa innym orzeczeniem. M. V., w złożonej na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skardze, zakwestionowała jej prawidłowość. Oddalając skargę - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ją za nieuzasadnioną. W ocenie Sądu, wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko było prawidłowe. Zasadnie bowiem organy uznały, iż skarżąca nie posiadała przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, aby orzeczenie PPRN w G. z [...] października 1956 r., którego stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca, było podstawą przejęcia nieruchomości należących do jej poprzedników prawnych. Sąd Wojewódzki wyjaśnił przy tym, że powyższe orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 1 i 3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz rozporządzenia Ministra Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 46, poz. 339). Dotyczyło ono gruntów we wsi Ł. o ogólnym obszarze [...] ha (wg ogólnego i powierzchniowego oznaczenia tych gruntów) tudzież według szczegółowego oznaczenia reszty gruntów tej wsi w rejestrze przedregulacyjnym starego stanu posiadania. W osnowie orzeczenia wymieniono w pkt 1 osoby przesiedlone do ZSRR i ich zagrody - [...] osób oraz osoby objęte akcją przesiedlenia na Ziemie Zachodnie z powodu opuszczenia gospodarstw i przebywania w nieznanym miejscu pobytu oraz ich zagrody – [...] osób. W pkt 2 ww. orzeczenia uznano, że w gromadzie Ł. przeszły z dniem 1 lipca 1945 r. na własność Państwa grunty i zagrody uznane w pkt 1a jako należące na prawie własności do osób przesiedlonych do ZSRR, a w pkt 3 orzeczono o przejęciu na podstawie art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. na własność Państwa gruntów i zagród uznanych wyżej, o ile należały one na prawie własności do osób wymienionych pod 1b orzeczenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy - zdaniem Sądu - istotnie nie potwierdzał jednak stanowiska skarżącej, że kwestionowane orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r. stanowiło podstawę przejęcia nieruchomości należących do jej poprzedników prawnych (M. i E. P.). Sąd uznał także, iż skarżąca nie miała legitymacji do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1956 r. w części dotyczącej jej dziadka (M. G.) bowiem nie wykazała w toku postępowania administracyjnego następstwa prawnego po ww. osobie. M. V., w złożonej na powyższy wyrok skardze kasacyjnej, zawarła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu uzyskania przez nią postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. G. i E. D. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając na uwadze przedmiot sprawy, treść uzasadnienia wydanego przez Sąd I instancji wyroku, jak również treść kwestionowanych przez skarżąca decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż podstawę złożonego przez skarżącą kasacyjnie wniosku o zawieszenie postępowania kasacyjnego stanowi art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Stosownie do twierdzeń skarżącej kasacyjnie, zawieszenie postępowania kasacyjnego ma na celu umożliwienie jej przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. G. i E. D., który to fakt- w jej ocenie - pozwoli na wykazanie legitymacji skarżącej do skutecznego zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r. Należy jednak wyjaśnić, że kwestia posiadania przez skarżącą interesu prawnego w ww. postępowaniu nadzorczym należała do oceny, dokonywanej przez organy administracji publicznej, a zatem, niezbędne było wykazanie tego przymiotu w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny bada jedynie prawidłowość pod względem legalności czynności i aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, a nie prowadzi ustaleń faktycznych, istotnych w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym zawieszenie postępowania, zwłaszcza na etapie postępowania kasacyjnego - z powodu podanego we wniosku - było w tym przypadku całkowicie zbędne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło