I OSK 2220/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-08-17
Skład orzekający: Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania administracyjnego, sąd administracyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie, jeśli przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego, a nie wskazano jednoznacznie jego następców prawnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie z urzędu w przypadku śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego. Zawieszenie jest obligatoryjne, a postępowanie może zostać podjęte po zgłoszeniu się lub wskazaniu następców prawnych zmarłych lub ustanowieniu kuratora spadków. W przypadku, gdy wskazany następca prawny nie mieści się w kręgu spadkobierców ustawowych, a brak jest informacji o testamencie, postępowanie powinno pozostać zawieszone do czasu ustalenia spadkobierców.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W. S. wniosła skargę kasacyjną. W trakcie postępowania przed NSA ustalono, że zmarły T. S., K. C. i S. J., którzy byli stronami postępowania. Uczestniczki postępowania wskazały potencjalnych spadkobierców K. C. i S. J. W. S. wskazała siebie jako następczynię prawną T. S., jednakże nie mieściła się ona w kręgu spadkobierców ustawowych, a brak było informacji o testamencie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1107/13 oddalającego skargę W. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2013r., sygn. akt I SA/Wa 1107/13, oddalił skargę W. S. decyzję Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła W. S., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu – adwokat I. K. – K.
W dniu 24 maja 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo z Urzędu Stanu Cywilnego w N., do którego dołączono odpis skrócony aktu zgonu T. S. z którego wynika, że zmarła ona w dniu 1 marca 2015 r. w G. W dniu 31 maja 2016 r. do akt wpłynęło pismo z Urzędu Stanu Cywilnego w K., do którego załączono odpis skrócony aktu zgonu K. C., z którego wynika, że zmarła ona w dniu 5 grudnia 2014 r. w P. W dniu 3 czerwca 2016r. do akt wpłynęło pismo z Urzędu Stanu Cywilnego we W., do którego załączono odpis skrócony aktu zgonu S. J., z którego wynika, że zmarła ona w dniu 5 października 2015r. w P. Zmarłe osoby były stronami postępowania.
W piśmie, które do akt sprawy wpłynęło w dniu 2 czerwca 2016 r. uczestniczka postępowania J. K. podała, że spadkobiercami po zmarłej S. J. są dzieci:
- M. K., zam. M., [...] M.,
- K. J., zam. S., [...] W.
W powyższym piśmie J. K. wskazała, że nie dysponuje informacją o postępowaniu spadkowym i dziedziczeniu.
W piśmie, które do akt sprawy wpłynęło w dniu 8 czerwca 2016 r. uczestniczka postępowania L. O. wskazała, że po zmarłej K. C. postępowania spadkowego nie było, a spadkobiercami są dzieci:
- L. O., ul. [...] T. [...] K.,
- D. M., ul. [...], T. [...] K.,
- D. W., ul. [...], C. [...] K.
- E. M., [...] L., ul. [...],
- P. C., [...] P., ul. [...]
Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącej do podania informacji o następcach prawnych zmarłej T. S. W dniu 27 lipca 2016 r. do akt wpłynęło pismo pełnomocnika W. S. informujące, że W. S. jako siostra stryjeczna zmarłej T. S. – wobec braku innych bliskich krewnych – wskazuje siebie jako następcę prawnego zmarłej T. S.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zawieszenie to jest obligatoryjne, jeżeli przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego (art. 124 § 3 p.p.s.a.). Taka okoliczność sprzeciwiająca się zawieszeniu postępowania w sprawie nie zachodzi. Osoby zmarłe były stronami postępowania i ich śmierć w jego toku rodzi obowiązek zawieszenia prowadzonego postępowania do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłych lub ustanowienia kuratora spadków. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu postanowi podjąć zawieszone postępowanie, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, co w przypadku zawieszenia ze względu na śmierć strony oznacza zgłoszenie się lub wskazanie następców prawnych osób zmarłych.
Jakkolwiek w toku dotychczasowych czynności wskazani zostali zstępni dwóch zmarłych osób, to nie został potwierdzony fakt ich dziedziczenia. W odniesieniu natomiast do wskazanego następcy prawnego T. S. zauważyć należy, że siostra stryjeczna zmarłej – W. S. (będąca jednocześnie skarżącą w niniejszej sprawie), nie mieści się w kręgu spadkobierców ustawowych (art. 931 K.c. i nast.), zaś z akt sprawy nie wynika, aby zmarła T. S. zostawiła testament, w którym ustanowiłaby W. S. swoim jedynym spadkobiercą. Wobec tego nadal nie zostało wskazane, kto jest spadkobiercą T. S. Wskazany jako spadkobierca T. S. M. S. (k. 287) podał, że nie wiem kto jest jej następcą prawnym i czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe (k-315). Z podanych względów, do czasu zgłoszenia się lub wskazania spadkobierców osób zmarłych, postępowanie należało zawiesić.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 131 i art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło