I OSK 227/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie NSA Irena Kamińska (spr.) del. WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 82/15 w sprawie ze skargi P. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Katowicach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i oddala skargę, 2. zasądza od P. na rzecz Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Katowicach kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wnioskiem z dnia 29 maja 2015 r. redaktor naczelny dziennika "Ł." P.G., wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego (w skrócie ZO PZŁ) w Katowicach o udzielenie informacji poprzez przysłanie kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ odbytych do chwili obecnej w roku 2015, w formie kserokopii przesyłką pocztową lub skanów pocztą email na adres – [...]. Organ podniósł, że pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. Łowczy Okręgowy powiadomił stronę skarżącą o możliwości zapoznania się z całością materiałów w siedzibie zarządu, wskazując jednocześnie, że z uwagi na rok sprawozdawczo wyborczy i związane z tym prace prosi o wyrozumiałość. Pismo to zostało do redakcji doręczone w dniu 24 czerwca 2015 r. Wobec nieotrzymania wnioskowanej informacji skarżący P.G. pismem z dnia 27 lipca 2015 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Katowicach w kwestii udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 października 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Gl 82/15 zobowiązał Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w Katowicach do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2015 r. Ponadto stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jak również zasądził od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie Sądu wniosek pochodził od prasy, dotyczył informacji publicznej, i był skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udostępniania. Wskazał też, że nie jest załatwieniem wniosku strony skarżącej pismo Łowczego Okręgowego z dnia 17 czerwca 2015 r. zawiadamiające stronę skarżącą o możliwości zapoznania się z całością materiałów w siedzibie zarządu. Skargę kasacyjną od całości powyższego wyroku wniósł Zarząd Okręgowy PZŁ w Katowicach. Postawił on zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a., art. 149 § 1 p.p.s.a., art. 50 p.p.s.a., art. 3a ustawy – Prawo prasowe w zw. z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organ udzielił informacji pismem z dnia 17 czerwca 2015 r., że z uwagi na ogrom prac związanych z końcem kadencji i pracami sprawozdawczymi oraz wyborczymi z całością materiałów można zapoznać się w siedzibie Zarządu. Podniesiono również, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że do zastosowania przez sąd administracyjny art. 149 § 1 p.p.s.a. – tj. zobowiązania Zarządu do załatwienia wniosku i stwierdzenia, że jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – konieczne jest ustalenie przez ten sąd, czy skarżony podmiot dopuścił się bezczynności lub przewlekłego działania w sprawie. W niniejszej sprawie zależne było to od stwierdzenia, że skarżony Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego mimo ciążącego na nim obowiązku udostępnienia informacji publicznej na wniosek nie dochował terminów określonych dla takiego działania w u.d.i.p. Analizując wskazaną kwestię Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał, że w materii przedmiotowej sprawy nie było podstaw do stosowania przez skarżony podmiot przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądane informacje nie podlegały udostępnieniu w jej trybie. Wypada zauważyć, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Artykuł 6 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna. W art. 1 ust. 1 ustawy zdefiniowano informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych. Artykuł 1 ust. 2 in principio cytowanej ustawy zastrzega zarazem, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Należy spostrzec, że stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1226 ze zm.), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych (na temat statusu tego Związku zob. też wyrok TK z dnia 6 listopada 2012 r., K 21/11, OTK-A 2012, nr 10, poz. 119). Zarazem na mocy art. 35a ust. 2 tej ustawy przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulujące zasady nadzoru nad stowarzyszeniami stosuje się odpowiednio do nadzoru nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego. Podobnie w myśl art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie, przepisy regulujące zasady gospodarki finansowej stowarzyszeń stosuje się odpowiednio do gospodarki finansowej Polskiego Związku Łowieckiego. W tym kontekście do zrzeszenia jakim jest Polski Związek Łowiecki odnieść można odpowiednio myśl zawartą w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. W konsekwencji nie każda informacja będąca w dyspozycji Polskiego Związku Łowieckiego bądź odnosząca się do jego funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten Związek w trybie u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. cytowany wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14). Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informacje o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, wskazującym, że "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa." A zatem przedstawione ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe – przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie zatem, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej czy gospodarowania mieniem publicznym – byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że informacje w postaci kopii protokołów z posiedzeń oraz podjętych uchwał Zarządu Okręgowego – objęte wnioskiem – nie stanowią ani informacji bezpośrednio odnoszącej się do wykonywania przez Polski Związek Łowiecki zadań publicznych wskazanych w przepisach prawa, ani do gospodarowania mieniem publicznym. Z tego względu, w świetle cytowanych wyżej przepisów u.d.i.p. oraz ustawy – Prawo łowieckie, Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego nie był zobowiązany do udostępniania tych informacji wnioskodawcy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do nich odbywa się w trybie wewnętrznym przewidzianym przez sam Związek. W konsekwencji Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego nie mógł popaść w stan bezczynności, wobec czego zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku było bezpodstawne. Wszystko to czyni zasadnymi zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a., art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3a ustawy – Prawo procesowe. Niezrozumiały i niezasadny jest natomiast w niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 50 p.p.s.a., bowiem P.G. (redaktor naczelny dziennika "Ł.") był w niej zarówno wnioskodawcą jak i osobą wnoszącą skargę na bezczynność. Jego legitymacja do wniesienia takiej skargi nie budzi zatem wątpliwości. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zastosował art. 188 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) i oddalił skargę. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Ustalając ich wysokość Sąd, stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) wziął pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego reprezentującego skarżący kasacyjnie Związek, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.