I OSK 2359/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalającego skargę na akt zatwierdzający stałą organizację ruchu, spełnia wymogi art. 141 § 4 PPSA, w szczególności w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i oceny merytorycznej dokumentacji projektowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 141 § 4 PPSA. Sąd pierwszej instancji nie dokonał wystarczającej analizy merytorycznej projektu organizacji ruchu ani nie wyjaśnił w sposób przekonujący podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
J.K. złożył skargę na akt Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. zatwierdzający stałą organizację ruchu, wprowadzającą zakaz postoju na ul. [...]. Skarżący podniósł, że ograniczenie to negatywnie wpływa na jego działalność gospodarczą i prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. J.K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. na rzecz J.K. kwotę 490 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 czerwca 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 229/19 w sprawie ze skargi J.K. na akt Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia [...] listopada 2017 roku Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2/ zasądza od Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. na rzecz J.K. kwotę 490 (czterysta dziewięćdziesiąt 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. [pic] I OSK 2359/19 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.K. na akt Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dniu [...] listopada 2017 r. Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., działając na podstawie art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), dalej p.r.d., i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2017 r. poz. 784), dalej rozporządzenie, zatwierdził stałą organizację ruchu w związku z wprowadzeniem oznakowania B-35 tabliczką T-0 w ciągu ul. [...] od ul. [...] do ul. [...] w K. J.K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą J. w K., wezwał Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. do usunięcia naruszenia prawa. Wskazał, że zatwierdzona organizacja ruchu dotyczy w głównej mierze prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa i nie sposób znaleźć racjonalnego uzasadnienia ustanowienia znaku "Zakazu postoju" w analizowanym miejscu ze względu na brak dotychczas negatywnych skutków parkowania samochodów wokół jego warsztatu samochodowego. Zatwierdzona organizacja ruchu przyczynia się do ograniczenia prowadzenia przez niego działalności gospodarczej i ingeruje w ustawowo zagwarantowaną swobodę prowadzenia tej działalności. Podniósł ponadto zastrzeżenia do ustanowienia na ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] kilku znaków B-35 po obu stronach jezdni, przyjmując, że ograniczenie to jest nieproporcjonalne, nadmierne i nieuzasadnione. Organ, odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, odmówił uchylenia wydanego aktu. Wskazał, że kwestionowane oznakowanie B-35 "Zakaz postoju" z tabliczkami "Nie dotyczy pobocza" na ul. [...] wprowadzono zgodnie z zatwierdzonym projektem docelowej organizacji ruchu. Przed przystąpieniem do opracowania projektu dokonano wizji w terenie w dniu 2 sierpnia 2017 r. w celu dokonania analizy zasadności wprowadzonych zmian, szczególnie uwzględniając bezpieczeństwo, w tym pieszych, jako grupy niechronionych uczestników ruchu drogowego. W czasie wizji lokalnej wykonano dokumentację fotograficzną potwierdzającą powstawanie utrudnień w postaci nieprawidłowo zaparkowanych samochodów, które w znaczy sposób zagrażały bezpieczeństwu niechronionych użytkowników drogi. Planowana organizacja ruchu była zgodna z wyrażeniem woli oraz potrzebami społeczności lokalnej, czego potwierdzeniem jest uchwała z dnia 7 lipca 2017 r. Rady Dzielnicy IV Prądnik Biały. Organ wskazał dalej, że oznakowanie B-35 "Zakaz postoju" z tabliczką o treści "Nie dotyczy pobocza" umożliwia postój właśnie na poboczu w tych miejscach, gdzie obowiązuje zakaz, a możliwe jest dopuszczenie postoju pojazdu poza jezdnią na poboczu, na chodniku lub w zatoce. Na akt Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia [...] listopada 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.K. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że stosownie do art. 10 pkt 6 p.r.d. prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Elementy składające się na organizację ruchu wymienia § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Należą do nich mające wpływ na ruch drogowy: geometria drogi i zakres dostępu do drogi, sposób umieszczenia znaków pionowych, poziomych, sygnalizatorów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu, zasady działania sygnalizacji znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów. Właściwą organizację ruchu stanowi zatem zespół czynników mających bezpośredni wpływ na ruch drogowy w kontekście jego bezpieczeństwa. Realizacja celu, jakim jest bezpieczny ruch na drodze, zależy od poziomu merytorycznego projektu organizacji ruchu, a więc dokumentacji przedkładanej organowi właściwemu do jej zatwierdzenia. Sąd Wojewódzki podkreślił, że analiza i uzasadnienie zastosowania określonego rozwiązania powinno wynikać z projektu organizacji ruchu, a dokładnie z wymaganego przez § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia opisu technicznego zawierającego charakterystykę drogi i ruchu na drodze. Ten bowiem element projektu stałej organizacji ruchu ściśle się wiąże z uzasadnieniem dla umieszczenia w drodze określonych znaków drogowych, sygnałów i urządzeń. Zatwierdzenie projektu organizacji ruchu nie może być czynnością mechaniczną i arbitralną. Organ zarządzający ruchem może podjąć jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia, w tym odesłać projekt w celu wprowadzenie zmian. Należy brać pod uwagę także fakultatywne przesłanki odrzucenia projektu wskazane w § 8 ust. 6 rozporządzenia, tj. nieefektywność projektowanej organizacji i sprzeczność z potrzebami społeczności lokalnej. Prawodawca wymaga zatem od organu merytorycznej analizy projektu, a więc oceny jego rzetelnego sporządzenia, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Sąd podkreślił, że argumentacja w powyższym zakresie powinna być elementem dokumentacji sporządzonej w celu zmiany organizacji ruchu, tak, aby wskazywała, że podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie jest aktem dowolnym. Uzasadnienie takie powinno w jasny i przekonujący sposób odzwierciedlać prawidłowe wyważenie proporcji pomiędzy interesem osób mieszkających czy też prowadzących działalność gospodarczą przy danej ulicy, którym należy zapewnić swobodny i bezpieczny, zgodny z przepisami ruchu drogowego dojazd do ich nieruchomości, a interesem społecznym, który wymaga, aby zapewnić bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom ruchu drogowego korzystającego z danej ulicy, będącej drogą publiczną. Wymóg ten jest tym istotniejszy, zwłaszcza gdy zważy się na okoliczność, że zaskarżone zarządzenie ogranicza prawo własności podmiotów będących właścicielami nieruchomości położonych w obszarze jego oddziaływania, a skoro tak, to uzasadnienie wprowadzonych ograniczeń musi być rzetelne, jasne i przekonujące; organ musi wykazać, że bez wprowadzenia ograniczeń swobody wykonywania prawa własności i wykonywania działalności gospodarczej nie jest możliwa ochrona innych, wyżej ocenianych wartości. Organ zatwierdzający projektu stałej organizacji ruchu musi dokonać merytorycznej analizy przedłożonej dokumentacji projektowej, tj. czy dokumentacja może stanowić podstawę realizacji celu w postaci zapewnienia bezpiecznego ruchu na drodze. Ocena legalności powyższego zarządzenia dokonywana przez sąd administracyjny musi więc również odnosić się do powyższej kwestii, a więc konieczne jest pośrednio rozważenie przez Sąd, czy dokumentacja projektowa i zgromadzony materiał dowodowy przez organ uzasadniały (w sposób merytoryczny) zatwierdzenie projektu stałej organizacji ruchu. Sąd Wojewódzki uznał, że planowana organizacja ruchu była zgodna z wolą i potrzebami społeczności lokalnej, co znajduje odzwierciedlenie w uchwale z dnia 7 lipca 2017 r. Rady Dzielnicy IV Prądnik Biały. Wprowadzenie zmian w organizacji ruchu było uzasadnione kwestiami bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Podkreślił również, że ulicą [...] zorganizowany jest transport zbiorowy, co uwypukla konieczność zapewnienia prawidłowego i ciągłego ruchu drogowego. Zdaniem Sądu również w zgodzie z art. 7 k.p.a. zostały wyważone interes społeczny oraz interes indywidualny. Za częściowym ograniczeniem prawa własności oraz swobody działalności gospodarczej, poprzez zmianę organizacji ruchu na ul. [...] i wprowadzenie w jej ciągu zakazu postoju, stał interes społeczny. Ponadto oznakowanie B-35 (zakaz postoju) z tabliczką o treści "Nie dotyczy pobocza" umożliwia postój pojazdów właśnie na poboczu. Przedmiotowe oznakowanie obowiązuje wyłącznie po jednej stronie ulicy, w związku z tym pracownicy i klienci warsztatu mogą parkować swoje pojazdy po przeciwległej stronie. Stąd zmiana organizacji ruchu nie ingeruje zbyt drastycznie w prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą. Od ww. wyroku skargę kasacyjną złożył J.K. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu naruszenie: I. Prawa materialnego: 1/ art. 22 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe zastosowane i nieuzasadnioną dyskryminację skarżącego jako przedsiębiorcy i bezzasadne, nieproporcjonalne, pozaustawowe ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej, a także prawa własności nieruchomości; 2/ art. 6 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i uniemożliwienie wykonywania działalności gospodarczej skarżącego na równych zasadach; obecnie - art. 2 w zw. z art. 8 w zw. z art 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646); 3/ art. 10 ust. 12 p.r.d. w zw. z § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-4 w zw. z § 8 ust. 5 pkt 1) w zw. z § 8 ust. 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie i zatwierdzenie stałej organizacji ruchu w analizowanym zakresie, w sposób arbitralny i dowolny, w oparciu o przesłanki niewystępujące w przepisach prawa powszechnie obowiązującego (w szczególności bez uwzględnienia konieczności zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, potrzeb efektywnego wykorzystania dróg publicznych, potrzeb społeczności lokalnej), a także poprzez zatwierdzenie projektu organizacji ruchu z pominięciem zespołu czynników mających bezpośredni wpływ na ruch drogowy w kontekście jego bezpieczeństwa, bez poparcia stanowiska organu konkretnymi dokumentami, stanowiącymi podstawę faktyczną zatwierdzonego projektu organizacji ruchu; II. Przepisów postępowania: 1) art. 135 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., przez bezpodstawne oddalenie skargi, choć istniały podstawy do jej uwzględnienia i stwierdzenia nieważności aktu zatwierdzenia stałej organizacji ruchu, wydanej przez Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. w dniu [...] listopada 2017 r., z powodu naruszenia przez organ: a) art. 7 in fine k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyznanie prymatu interesowi publicznemu (bez uzasadnienia oraz wyważenia interesów) i pominięcie oraz zdeprecjonowanie interesu indywidualnego skarżącego kasacyjnie; b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez oparcie aktu zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na okolicznościach niezgodnych ze stanem faktycznym (organizacji transportu drogowego na ul. [...]; organizacji ruchu na ul. [...] w pobliżu nieruchomości skarżącego kasacyjnie, a zwłaszcza umiejscowionych tam znaków; warunków infrastrukturalnych na terenie, na którym dokonano zatwierdzenia stałej organizacji ruchu); c) art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, w tym uznanie za udowodnione okoliczności niezgodnych ze stanem faktycznym (organizacji transportu drogowego na ul. [...]; organizacji ruchu na ul. [...] w pobliżu nieruchomości skarżącego kasacyjnie, a zwłaszcza umiejscowionych tam znaków, warunków infrastrukturalnych na terenie, na którym dokonano zatwierdzenia stałej organizacji ruchu); d) art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez wydanie aktu, który narusza zasadę legalizmu, zasadę praworządności, zasadę prawdy obiektywnej, zasadę zaufania, zasadę równego traktowania i ich gwarancje, poprzez zupełnie dowolne zatwierdzenie organizacji ruchu, która na wskazanym terenie jest niedopuszczalna i nieuzasadniona (nie ma na celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu, jest dowolna i arbitralna), a także narusza prawa skarżącego kasacyjnie (prawo własności nieruchomości i wolność działalności gospodarczej); 2/ art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie skarżonego wyroku zawierające sprzeczne, nielogiczne i błędne oraz niezrozumiałe ustalenia, co utrudnia ocenę sposobu rozumowania Sądu oraz kontrolę instancyjną. Wskazując na powyższe naruszenia, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta K. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęto zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zasadność tego zarzutu wyklucza bowiem możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych uchybień, objętych zarzutami skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu wspomniany zarzut jest zasadny, a jego naruszenie przez Sąd Wojewódzki miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie to powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wykonanie przez Sąd I instancji wynikającego z art. 141 § 4 obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także prawnej podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie Sądu I instancji obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Ta zaś nie jest możliwa, lub jest istotnie ograniczona, gdy uzasadnienie orzeczenia sądowego nie zawiera określonych w art. 141 § 4 elementów, na przykład nie zawiera przedstawienia stanu sprawy, czy też nie wskazuje i nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA z 2010 r., z. 3, poz. 39; wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1620/10). Stwierdzenie to odnosi się również do orzeczenia, którego uzasadnienie zawierając wymienione elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, a tym samym uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyroki NSA: z 10 maja 2019 r., II GSK 1439/17; z 30 maja 2012 r., II GSK 620/11). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego Sąd uznał zaskarżone zachowanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem. Zarzut uchybienia temu wymogowi jest zaś uzasadniony wówczas, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wyjaśni adekwatnie do celu wynikającego z art. 141 § 4, dlaczego stwierdził lub nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por.: wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., II FSK 1067/11). Wynikający z art. 141 § 4 obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia oznacza, że sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, nie może poprzestać na wskazaniu jedynie art. 151 p.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia – przy uwzględnieniu przyjmowanego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego – kontroli prawidłowości ich subsumcji (zastosowania) przez organ. W uzasadnieniu wspomnianej uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. (II FPS 8/09) podkreślono, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Należy także zaznaczyć, że wprawdzie brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia sąd ten mógłby inaczej orzec w sprawie, stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu I instancji (por. wyroki NSA z 17 lutego 2011 r., I OSK 1824/10; z 28 lipca 2015 r., II OSK 851/15; z 21 listopada 2014 r., II OSK 1084/13). Realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej nie służy ograniczenie się do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prosta akceptacja. Zwłaszcza w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji, strona skarżąca wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, co zobowiązywać powinno sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, których brak należy w tej sytuacji ocenić jako wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd I instancji stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA z 29 października 2019 r, II GSK 625/19; z 15 lutego 2011 r., II FSK 1832/09; z 25 listopada 2010 r., I GSK 1215/09). W niniejszej sprawie Sąd I instancji sporządził uzasadnienie, które nie realizuje wymogu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd Wojewódzki przytoczył wprawdzie przepisy prawa materialnego, będące podstawą dla organu do wydania aktu w sprawie zmiany stałej organizacji ruchu, przytoczył także szereg orzeczeń sądów administracyjnych odnośnie do tego, jak powinna wyglądać sądowa kontrola takich aktów, jednakże sam do tak wyznaczonego wzorca kontroli się nie zastosował. Naczelny Sąd Administracyjny nie będzie przytaczał tych wzorców, ponieważ jak już zaznaczono – Sąd Wojewódzki obszernie je opisał. Wystarczy jedynie wskazać, że ta kontrola powinna obejmować zarówno dokumentację, na którą składa się m.in. projekt stałej organizacji ruchu, uzasadnienie dla tej zmiany, wyważenie interesu publicznego i prywatnego. Uzasadnienie zmiany stałej organizacji ruchu wskazywać ma szczegółowo, dlaczego tej zmiany dokonano i nie może ona być czynnością mechaniczną i arbitralną, dokonaną niejako rutynowo. W zaskarżonym wyroku oceny takiej w ogóle zabrakło, mimo konsekwentnie podnoszonych przez skarżącego argumentów – zarówno w wezwaniach organu do usunięcia naruszeń prawa, jak i w skardze, a następnie w skardze kasacyjnej. Sąd Wojewódzki, poza przytoczeniem treści przepisów i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, podnosił tak naprawdę jedynie, że sporządzony projekt organizacji ruchu zawierał właściwe dokumenty, zmiana spowodowana była potrzebami społeczności lokalnej, a także wskazał, że zmiana poprawi do bezpieczeństwo ruchu na ul. [...], co jest ważne z uwagi na okoliczność poruszania się na tej ulicy komunikacji zbiorowej, a ponadto klienci zakładu mechanicznego mogą się przecież zatrzymywać po przeciwnej stronie ulicy. Tymczasem sporządzony w niniejszej sprawie projekt organizacji ruchu był niezwykle lakoniczny, nie zawierał żadnego uzasadnia dla zmiany, a Sąd do jego treści w ogóle się nie odniósł. Z kolei potrzeby społeczności lokalnej omówione zostały wyłącznie poprzez wskazanie na uchwałę Rady Dzielnicy IV Prądnik Biały z dnia 7 lipca 2017 r., jednakże uchwała ta nie zawierała żadnego uzasadnienia, wnioskowała jedynie o montaż znaku B-35. Skarżący kasacyjnie ponadto podnosi, co potwierdził organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że na ul. [...] nie kursuje komunikacja zbiorowa, a po przeciwnej stronie ul. [...] znajdują się znaki zakazu zatrzymywania się, a więc sugerowana przez Sąd Wojewódzki możliwość zatrzymywania się tam klientów zakładu skarżącego również byłaby wykluczona. Wskazane wady uzasadnienia zaskarżonego wyroku oznaczają, że Sąd nie dokonał oceny, czy organ zatwierdzający projektu stałej organizacji ruchu przeprowadził jakąkolwiek merytoryczną analizę przedłożonej dokumentacji projektowej, tj. czy dokumentacja ta może stanowić podstawę realizacji celu w postaci zapewnienia bezpiecznego ruchu na drodze. A przecież Sąd sam podkreślał, że ocena legalności powyższego zarządzenia dokonywana przez sąd administracyjny musi również odnosić się do powyższej kwestii, a więc konieczne jest pośrednio rozważenie przez Sąd, czy dokumentacja projektowa i zgromadzony materiał dowodowy przez organ uzasadniały (w sposób merytoryczny) zatwierdzenie projektu stałej organizacji ruchu. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że dla jej autora niezrozumiałe jest ograniczanie możliwości postoju aut w pobliżu jego zakładu i przedstawił (również we wcześniejszej skardze, jak też w wezwaniach do usunięcia naruszeń prawa) szereg argumentów za uznaniem takiego działa za nielegalne. Sąd I instancji nie przedstawił zaś stosownych rozważań w tym zakresie. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a., jego treść uniemożliwia bowiem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Z uwagi na wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, za przedwczesne uznać należy dokonywanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny pozostałych zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Jednocześnie wskazać należy, że brak było podstaw do przesądzenia niniejszej sprawy merytorycznie. Prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez Sąd Wojewódzki uzależnione jest bowiem od wyników kontroli sądowej aktu Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia [...] listopada 2017 r. pod kątem przesłanek przewidzianych w przepisach p.r.d. i rozporządzenia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło