I OSK 2417/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 604/13 odrzucającego skargę R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 604/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd I instancji wskazał, iż w związku z wniesioną skargą pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. We wskazanym terminie nie uiszczono wpisu od skargi, w związku z czym, Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi. Sąd zważył jednocześnie, iż w piśmie z dnia 27 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o doręczenie mu zarządzenia dotyczącego wezwania do uiszczenia wpisu. Zdaniem pełnomocnika strony przesyłka sądowa doręczona mu w dniu 10 czerwca 2013 r. nie zawierała zarządzenia w przedmiocie wpisu, ani też nie zawierała jakiegokolwiek pisma przewodniego sugerującego, iż takie zarządzenie winno znajdować się w tej przesyłce. Strona podniosła, iż praktyka doręczeń przesyłek pocztowych uniemożliwia weryfikacje ich zawartości w momencie doręczenia. Sąd stwierdził, iż analiza akt sądowych nie potwierdza podnoszonej okoliczności niedoręczenia stronie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Z akt sądowych wynika bowiem, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało wysłane z Sądu I instancji do pełnomocnika skarżącego wraz z odpisem odpowiedzi na skargę, która to korespondencja została pełnomocnikowi skarżącego skutecznie doręczona. W ocenie Sądu praktyka ekspediowania korespondencji procesowej z Sądu uniemożliwia przy tym zaistnienie sytuacji inkryminowanej w piśmie z dnia 27 czerwca 2013 r., albowiem pisma umieszczane są w zaadresowanej kopercie już w sekretariacie Wydziału i dopiero w tej formie przekazywane celem wysyłki do biura podawczego sądu, co skutkuje niemożnością "zagubienia" jakiegokolwiek pisma na tym etapie postępowania. Ponadto w ocenie Sądu wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika strony skarżącej co do niemożności weryfikacji zawartości przesyłki są nieprzekonujące. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia przesyłki sądowej doręczonej stronie w dniu 10 czerwca 2013 r. (karta 21 akt sądowych) zawierała ona odpis odpowiedzi na skargę oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Na zwrotnym dokumencie potwierdzenia doręczenia pod opisem zawartości przesyłki widnieje podpis osoby upoważnionej do jej odbioru. Niewątpliwie osoba ta mogła w momencie składania podpisu potwierdzającego odbiór przesyłki zapoznać się z widniejącym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru opisem zawartości przesyłki i zweryfikować go niezwłocznie po wydaniu jej przesyłki przez pracownika Poczty, względnie poinformować adresata przesyłki o informacji widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W przypadku rozbieżności między opisem zawartości przesyłki, a jej faktyczną zawartością, osoba potwierdzająca odbiór przesyłki lub adresat pisma miała możliwość podjęcia stosownych kroków w celu wyjaśnienia tej rozbieżności np. poprzez kontakt z Sądem w celu potwierdzenia rzeczywistej zawartości przesyłki. Jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika skarżącego takie czynności nie zostały podjęte co wynika z niewłaściwej praktyki odbioru przesyłek i weryfikacji ich zawartości jaka istnieje w kancelarii pełnomocnika, zaś skutki takiej praktyki obciążają stronę. Sąd zważył, iż przykładem na co najmniej niewłaściwą organizację pracy pełnomocnika jest okoliczność, iż już w skardze wskazał on wśród załączników "Wpis od skargi 200 zł" pomimo, że nie tylko, że załącznika takowego do skargi nie dołączono, jak i samego wpisu bez wezwania nie uiszczono. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł R. K., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., poprzez ich zastosowanie w sytuacji w, której skarżący nie został w ogóle wezwany do uiszczenia wpisu sadowego i przepis ten nie znajdował zastosowania, co skutkowało bezzasadnym odrzuceniem skargi. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż przesyłka doręczona w dniu 10 czerwca 2013 r. do siedziby kancelarii pełnomocnika skarżącego zawierała jedynie odpis odpowiedzi na skargę, nie doręczono wraz z nią wezwania do uiszczenia wpisu. Ponadto nie zostało załączone jakiekolwiek pismo przewodnie z sądu informujące co znajduje się w przesyłce. Pełnomocnik skarżącego stwierdziła także, iż praktyka odbioru przesyłek pocztowych od listonosza uniemożliwia weryfikacje ich zawartości w momencie doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. Przede wszystkim należy zauważyć, iż z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wynika, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 21 akt WSA), co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie w pełni pożądane. W terminie 7 dni od doręczenia ww. przesyłki pełnomocnik skarżącego nie uiścił jednak wpisu od skargi, co w tych okolicznościach uzasadniało - co do zasady - odrzucenie skargi. Pełnomocnik skarżącego twierdzi jednak, iż przesyłka, którą otrzymał w dniu 10 czerwca 2013 r. zawierała jedynie odpis odpowiedzi na skargę. Przesyłka ta nie zawierała natomiast wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonywania zarządzeń przez sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Za uwzględnieniem skargi kasacyjnej przemawiała również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania. W niniejszej sprawie okoliczności takie występują. A zatem, uznając zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi. Koszty jakie wiązały się z wniesieniem środka odwoławczego były kosztami niezbędnymi dla celowego dochodzenia praw strony i jako takie będą podlegać rozliczeniu w orzeczeniu kończącym postępowanie.