I OSK 2475/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-04

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Monika Nowicka, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasad ogólnych k.p.a. (art. 6 i 7 k.p.a.) może być podstawą do uchylenia uchwały organu w sprawie zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, jeśli postępowanie nie toczyło się na podstawie k.p.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny były zasadne, ponieważ postępowanie w sprawie zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu nie było prowadzone na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, przepisy te nie mogły być naruszone przez organ. Sąd podkreślił, że w takich sprawach zastosowanie mają wyłącznie przepisy uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zakwalifikowania M. M. do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu komunalnego. Organ odmówił, uznając, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium metrażowego, gdyż powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę w zajmowanym przez nią lokalu przekraczała 6 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił uchwałę organu, stwierdzając naruszenie prawa, w tym zasad ogólnych k.p.a., uznając, że organ nie ocenił sytuacji wnioskodawczyni w kontekście § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy, dotyczącej wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej lub społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę M. M. Odstąpił od zasądzenia od M. M. na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy – Dzielnicy B. zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia WSA del. Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy - Zarządu Dzielnicy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1751/15 w sprawie ze skargi M. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy B. Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od M. M. na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy – Dzielnicy B. zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 27 maja 2016 r. (sygn. akt II SA/Wa 1751/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznani skargi M. M. stwierdził, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy B. Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) odmawiająca zakwalifikowania skarżącej do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem, została wydana z naruszeniem prawa. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Uchwałą Zarządu Dzielnicy B. Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) odmówiono M. M. zakwalifikowania. do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu. W uzasadnieniu stanowiska organ wskazał, że zainteresowana ubiegała się o zawarcie z nią umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy wraz z dwoma synami P. M[...] ( ur. [...] kwietnia 2000 r.) i M. M. (ur. [...] marca 2003 r.) - na podstawie § 4 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2011 r. Nr 132, poz. 3937, ze zm.). Ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkiwała wraz z nimi i byłym mężem w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku położonym przy ul. P. w W. Najemcami jego byli zaś - na podstawie umowy najmu z dnia [...[ sierpnia 2008 r. nr [...]: L. M. - były mąż wnioskodawczyni i jego siostra - A. M. Lokal ten składał się z trzech pokoi i miał powierzchnię mieszkalną - [...] m2 oraz powierzchnię użytkową - [...] m2. Na koncie lokalu nie występowały zaległości, a do opłat zgłoszonych było pięć osób. Organ podniósł też, iż podczas oględzin lokalu, przeprowadzonych w dniu [...] marca 2015 r., zainteresowana oświadczyła, że zamieszkuje w jednym pokoju wraz z synami, drugi pokój zajmuje jej były mąż, natomiast trzeci pokój stoi pusty, gdyż A. M. przebywa w tym lokalu tylko czasami, przychodząc w odwiedziny do brata. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w opisanej sytuacji powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę wynosiła [...] m kw. a zatem nawet przy założeniu, że w w/w lokalu zamieszkiwało pięć osób, to należało uznać, że powierzchnia mieszkalna została w tym przypadku przekroczona. W związku z tym, zainteresowana nie spełniała kryterium metrażowego a co skutkowało negatywnym zaopiniowaniem w dniu [...] kwietnia 2015 r. wniosku przez Komisję Mieszkaniową. Na wyżej przedstawioną uchwałę Zarządu Dzielnicy B. m. st. Warszawy z dnia [...] maja 2015 r. M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła jej naruszenie: 1.art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej, w której znajduje się z synami, a także niezbadanie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i niezbadanie jej sytuacji życiowej, opisanej w piśmie pracownicy OPS-u złożonego do akt sprawy wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, niewskazanie dlaczego dokument ten został pominięty przy ocenie materiału dowodowego oraz przez niedokonanie własnych ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji rodzinnej, w której się znajduje wraz z synami, w związku z sytuacją mieszkaniową oraz pominięcie w tym zakresie pisma pracownicy; 2. § 4 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 - poprzez stwierdzenie, że nie wypełnia warunków do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobów lokalowych miasta, tj. pozostawania w trudnych warunkach mieszkaniowych, bowiem w lokalu, w którym zamieszkuje wraz z dziećmi, przypada więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej na domownika, podczas gdy z synami może korzystać z jednego pokoju o powierzchni [...] m2 i nie ma żadnej możliwości korzystania z pozostałych pokoi; 3. § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c) ww. uchwały, przez ustalenie, że z synami nie pozostaje w trudnej sytuacji rodzinnej, związanej z warunkami mieszkaniowymi, polegającej na istniejącej przemocy lub innej patologii w rodzinie, pomimo że trudna sytuacja została stwierdzona przez pracownika OPS i potwierdzona pisemnie, a możliwość korzystania przez nią i synów z najmniejszego pokoju w lokalu, podczas, gdy były mąż i ojciec chłopców zajmuje największy z pokoi, należy zakwalifikować, jako zarówno przemoc psychiczną lub inną patologię. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy B. m. st. Warszawy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Stwierdzając - na podstawie 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." – że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wprawdzie w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych to jednak podstawowe standardy, określone zasadami ogólnymi procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 k.p.a., nie miały w tym przypadku zastosowanie. W związku z powyższym, Sąd uznając z jednej strony, że przy uwzględnieniu liczby osób zameldowanych w zajmowanym przez skarżącą lokalu, jego powierzchnia mieszkalna, przypadająca na jedną osobę, wynosiła [...] m2 a zatem przekraczała kryterium metrażowe (wynoszące 6 m kw.), ale z drugiej strony – uznał, iż powyższe nie przesądzało jednak o bezzasadności wniosku. Zdaniem Sądu, wniosek ten bowiem Organ powinien był ocenić, mając na uwadze treść § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c) uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009, zgodnie z którym postanowień § 4 pkt 1 uchwały nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie, pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela. Mając zatem na uwadze, że w przedmiotowym lokalu, składającym się z trzech pokoi, zameldowani byli oprócz skarżącej i jej synów jeszcze: L. M. (były mąż) i A. M. (jego siostra), Sąd wyraził pogląd, że w zaistniałej sytuacji organ powinien był rozważyć kwestie związane z faktem zamieszkiwania w tym lokalu trzech rodzin. Jak wywodził Sąd, pojęcie "warunków zamieszkiwania", o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 3 w/w uchwały, należało bowiem rozumieć jako warunki faktyczne zamieszkiwania (powierzchnia, wyposażenie, stan techniczny, ilość osób korzystających w lokalu, itp.), zwłaszcza w kontekście okoliczności, wynikających m.in. z protokołu kontroli przedmiotowego lokalu z dnia [...] marca 2015 r. i zaświadczenia Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy B. m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2015 r., z których wynikało, iż skarżąca wraz z synami w istocie rzeczy zajmuje jeden pokój o powierzchni niespełna 10 m2, zaś pozostałe pokoje są zamknięte bo zajmują je były mąż skarżącej i jego siostra. W rezultacie Sąd stwierdził, że organ, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Choć Zarząd Dzielnicy, prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien był również pomijać zasad prawnych, określonych w art. 6 i 7 k.p.a. a których w niniejszym postępowaniu nie respektowano. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem ocenić, czy w związku z warunkami mieszkaniowymi skarżąca wraz z małoletnimi synami nie znajdowała się w wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej lub społecznej. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Zarząd Dzielnicy B. Miasta Stołecznego Warszawy zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: 1. prawa materialnego, to jest: - § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVI11/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zajmowanie w tym lokalu przez skarżącą wraz z dziećmi pokoju o powierzchni 10 m2 może mieć wpływ na znajdowanie się przez skarżącą wraz z małoletnimi synami w wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej lub społecznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały lokalowej, pomimo ustalenia przez Sąd I instancji, iż uwzględniając osoby zameldowane w lokalu o powierzchni mieszkalnej [...] m2, przekroczone zostało w nim kryterium metrażowe oraz pomimo, iż w przepis ten zawiera katalog zamknięty możliwości obejmujących "pozostawanie w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej"; - § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c) uchwały nr LVI11/1751/2009, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca wraz z dziećmi pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie; 2. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: - art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. - poprzez uwzględnienie skargi M. M. i stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, kiedy należało ją oddalić ze względu na brak uzasadnionych podstaw skargi, - art. 151 p.p.s.a., art. 147 § 1 p.p.s.a.- poprzez stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa tj. art. 6 i 7 k.p.a. pomimo, że organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, Zarząd Dzielnicy B. m. st. Warszawy wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego, jednocześnie oświadczając, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący kasacyjnie, prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, gromadząc niezbędne do tego dokumenty oraz przeprowadzając w dniu [...] marca 2015 r. oględziny zajmowanego przez uczestniczkę postępowania lokalu. Wskazywano również, iż za podstawę wyliczenia kryterium metrażowego przyjmuje się powierzchnię mieszkalną całego lokalu a nie tylko jego część (jeden pokój). Uwzględniając zaś osoby zameldowane w przedmiotowym lokalu, należało przyjąć, iż powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę, wynosiła 6,89 m2, natomiast biorąc pod uwagę osoby faktycznie zamieszkujące w tym lokalu (wg oświadczenia uczestniczki postępowania) 8,61 m2. Zatem - zgodnie z § 4 pkt 1 uchwały lokalowej - nie było podstaw do uwzględnienia złożonego przez M. M. wniosku. Dodatkowo skarżący podał, że Zakład Gospodarowania Nieruchomości w Dzielnicy B. m. st. Warszawy wypowiedział A. M. umowę najmu lokalu ze skutkiem na dzień [...] stycznia 2016 r. Skarżący podnosił też, wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w W. orzekł rozwód pomiędzy L. M. i M. M. - z winy obu stron. W orzeczeniu tym Sąd nie orzekł jednak o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania, co mógł uczynić jedynie gdy małżonkowie złożyli w tym zakresie zgodne oświadczenia woli i wcześniej dokonali faktycznego jego podziału. Uczestniczce postępowania nadal jednak przysługuje prawo do wystąpienia do sądu z żądaniem orzeczenia o sposobie korzystania z zajmowanego wraz z byłym małżonkiem i dziećmi lokalu. Autor skargi kasacyjnej wskazywał również, iż do katalogu okoliczność opisanych w § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały lokalowej, nie może być zaliczone zajmowanie w lokalu przez skarżącą wraz z dziećmi jednego z pokoi (o powierzchni 10 m2). Podnoszony zaś przez zainteresowaną problem patologicznej sytuacji w rodzinie i przemocy psychicznej nie został przez nią w żaden sposób udokumentowany, jak również nie został potwierdzony w trakcie prowadzonego postępowania. Dowodu na tę okoliczność nie mogła przy tym stanowić treść zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2015 r., w którym potwierdzono jedynie, iż M. M. zajmuje z synami jeden z pokoi w lokalu. Ponadto zaświadczenie to zostało wydane na podstawie informacji, uzyskanych od M.M. i na wyłączną jej prośbę. Z dokonanych przez organ ustaleń wynikało natomiast, że M. M. nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, a była w nim tylko dwukrotnie, wyłącznie w celu uzyskania zaświadczeń do przedłożenia w Wydziale Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy B. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. M. wnosiła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.)., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie ograniczało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Podstawy te zostały oparte na zarówno na przepisach procesowych (art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 6 i 7 k.p.a.) jak i zarzutach naruszenia prawa materialnego, w postaci: § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVI11/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zarzuty te należało uznać za uzasadnione. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych, należy stwierdzić, że o ile wskazane w nich przepisy art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a. miały w tym przypadku charakter jedynie wynikowy, to zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 6 i art. 7 k.p.a. Przedmiotowa bowiem sprawa nie była prowadzona na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, co zresztą Sąd Wojewódzki sam podkreślił. Brak jest zatem uzasadnienia do przyjmowania, że w przypadku postępowania uchwałodawczego, część przepisów w/w kodeksu mogłaby mieć zastosowanie a - w dalszej kolejności – mogłaby by być uznana za naruszoną i to jeszcze w sposób istotny. Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że przepisy uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy stanowią kompletną regulację określającą zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy i dlatego to tylko te przepisy prawa miejscowego winny być w postępowaniu uchwałodawczym, opartym na przepisach w/w uchwały, stosowane. Przechodząc do kwestii materialnoprawnych wskazać trzeba, że kluczowe zagadnienie w analizowanym stanie faktycznym sprowadzało się do możliwości przyjęcia, że sytuacja życiowa, w której znajdowała się M. M., mogła być uznana za "wyjątkowo trudną sytuację rodzinną lub społeczną" – w rozumieniu § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c) cyt. uchwały nr LVI11/1751/2009. Oceniając powyższe, trzeba wyjaśnić, że powołana uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. zawiera szereg definicji legalnych, które nadają określone znaczenie niektórym pojęciom, istotnym przy rozpatrywaniu wniosków o zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób oczekujących za zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Wśród nich znajduje się m. in. pojęcie "wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej lub społecznej" (§ 5 ust. 2 pkt 3 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.). Zgodnie z tym przepisem, postanowień § 4 pkt 1 cyt. uchwały, określających warunki, jakie muszą zostać spełnione aby lokal z mieszkaniowego zasobu mógł zostać wynajęty osobie o to się ubiegającej (obejmujących m. in. kryterium powierzchniowe przypadające na jednego mieszkańca, pozwalające uznać go za pozostającego w trudnych warunkach mieszkaniowych) nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, lub istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie, pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela. Uchwałodawca określił zatem w sposób precyzyjny i wyczerpujący sytuacje, w stosunku do których, zawarte w § 4 pkt 1 uchwały lokalowej kryteria, nie muszą zostać spełnione, aby można było umieścić wnioskodawcę na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zwrócić w tym miejscu należy jednak uwagę, że chodzi tu nie tyle o sytuację strony, którą można uznać za problematyczną, ale o sytuację wyjątkowo trudną. Do takiej zaś z całą pewnością nie należy sytuacja, w której znajduje się M. M. W dacie wydania zaskarżonej uchwały, uczestniczka postępowania zamieszkiwała bowiem wspólnie wraz z dwoma małoletnimi synami i byłym mężem w trzypokojowym lokalu mieszkalnym, którego powierzchnia mieszkalna wynosiła [...] m2 a powierzchnia użytkowa - [...] m2 a zatem nie została w tym przypadku przekroczone kryterium metrażowe. W mieszkaniu tym była wprawdzie zameldowana także siostra byłego męża - A. M., ale (zgodnie z oświadczeniem samej uczestniczki postępowania) w lokalu tym tylko bywała (odwiedzała brata). Nawiasem mówiąc, z tego także powodu, już po wydaniu zaskarżonej uchwały, Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy B. m. st. Warszawy wypowiedział A. M. umowę najmu ze skutkiem na dzień [...] stycznia 2016 r. Podnoszony zaś przez stronę w postępowaniu przed organem jako jedyny argument, uzasadniający wniosek, iż zajmuje ona wraz z synami wyłącznie jeden pokój, nie dowodziła zaistnienia jednego z przypadków wymienionych w § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Dokonanie bowiem przez byłych małżonków takiego podziału wspólnie zajmowanego mieszkania pozostawał bez związku z treścią w/w przepisu. W przepisie tym nie wymieniono także, jako przesłanki preferencyjnego traktowania osób ubiegających się o najem lokalu mieszkalnego, okoliczności zamieszkiwania w jednym lokalu kilku, tworzących odrębne gospodarstwa domowe osób, które zajmują w sposób nierównomierny znajdujące się w danym lokalu pokoje. Ocena powyższego zagadnienia nie leżała zatem - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - w gestii organu rozpoznającego niniejszą sprawę. Zgodzić się bowiem trzeba ze skarżącym kasacyjnie organem, że ustalenie sposobu korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania może nastąpić w toku postępowania toczącego się przed sądem powszechnym, a które - kwestionując dotychczasowe ustalenia dokonane w tym zakresie – uczestniczka postępowania może zawsze zainicjować. "Wyjątkowo trudnej sytuacji" – w rozumieniu § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.- nie dowodziła również treść, wydanego wyłącznie na podstawie oświadczenia samej strony, zaświadczenia OPS B. z dnia [...] maja 2015 r., a które to zaświadczenie pochodzi ponadto z daty późniejszej niż zaskarżona uchwała. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna okazała się usprawiedliwiona i - na podstawie art. 188 w związku z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o odstąpieniu od zasądzenia od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania zostało wydane na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. i uwzględniało jej trudną sytuację osobistą.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło